ਝਟਪਟ ਸੁਝਾਅ
- ਸਿੱਧਾ ਕਹੋ: ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਮੈਨੂੰ ਸਾਡੀ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
- ਨਫ਼ਰਤ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਓ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅੱਖਾਂ ਘੁਮਾਉਣ ਵੱਲ।
- ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ: ਡਰ ਹੈ ਜਾਂ ਬੱਸ ਥਕਾਵਟ?
ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਚਲੀ ਦੂਰੀ ਸਾਫ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੱਲਬਾਤ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਮਾਂ ਤੱਕ ਸਿਮਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਜ਼ਾਕ ਫਿੱਕੇ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਜਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਹਾਉਂਦਿਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੁਹਰਾਉਂਦਿਆਂ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਤੇ ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਬੈਠਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਬੋਲ ਕੇ ਪੁੱਛਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ: ਕੀ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਮਾੜਾ ਦੌਰ ਹੈ, ਜਾਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੁਝ ਗ਼ਲਤ ਹੈ?
ਇਹ ਸਵਾਲ ਓਨਾ ਹੀ ਆਮ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਨਹੀਂ। ਹਰ ਉਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਜੋ ਕਾਫ਼ੀ ਲੰਮਾ ਚੱਲੇ, ਅਜਿਹੇ ਦੌਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਠੰਢੇ, ਥੱਕੇ ਜਾਂ ਅਟਕੇ ਹੋਏ ਲੱਗਦੇ ਨੇ। NHS ਸਾਫ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਮਤਭੇਦ ਆਮ ਗੱਲ ਨੇ, ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਚਿੜਚਿੜਾ, ਖਿਝਿਆ ਜਾਂ ਪਾਸੇ ਹਟਿਆ ਹੋਇਆ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਾੜਾ ਦੌਰ ਕੋਈ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਇਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਘੱਟ ਹੀ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੰਮ ਦਾ ਹੁਨਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਰਕ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਡਰ ਦੀ ਥਾਂ ਅਸਲੀ ਹਾਲਤ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇ ਸਕੋ।
ਮਾੜਾ ਦੌਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ
ਬਹੁਤੇ ਮਾੜੇ ਦੌਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵੱਲ ਤੁਸੀਂ ਉਂਗਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਭਾਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਨਵਾਂ ਬੱਚਾ। ਕੰਮ 'ਤੇ ਕਮਰ-ਤੋੜ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ। ਬਿਮਾਰ ਮਾਪਾ। ਘਰ ਬਦਲਣਾ। ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਖ਼ਰਾਬ ਨੀਂਦ। ਰਿਸ਼ਤਾ ਖੱਟਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਬੱਸ ਖ਼ਾਲੀ ਟੈਂਕੀ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਵੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹੋ।
ਕੁਝ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਕਿ ਇਹ ਪੈਟਰਨ ਨਹੀਂ, ਦੌਰ ਹੈ:
- ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਸੇ ਹੈ। ਖਿਝ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਚੱਲਦਾ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨੇ।
- ਇਸ ਖਟਪਟ ਦਾ ਇੱਕ ਮੌਸਮ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕਲਪਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਦਬਾਅ ਹਟਣ 'ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਹਟ ਜਾਵੇਗੀ।
- ਤੁਸੀਂ ਹਾਲੇ ਵੀ ਸੁਲ੍ਹਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਖਿਝਦੇ ਹੋ, ਫਿਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਰਮ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਕੋਈ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਨ ਲੜਾਈ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਿਹਤਰ ਮੁੱਕਦਾ ਹੈ।
- ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਦੂਰੀ ਰਾਹਤ ਨਹੀਂ, ਘਾਟਾ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਜੇ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਾ ਕੁਝ ਸੱਚ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਆਰਾਮ, ਸਮਾਂ ਤੇ ਕੁਝ ਇਮਾਨਦਾਰ ਗੱਲਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਨੇ, ਕੋਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਨਹੀਂ। ਮਾੜੇ ਦੌਰ ਆਮ ਦੇਖਭਾਲ ਨਾਲ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ: ਵੱਧ ਨੀਂਦ, ਘੱਟ ਦਬਾਅ, ਇੱਕ ਸੱਚੀ ਮੁਲਾਕਾਤ, ਤੇ ਬੋਲ ਕੇ ਇਹ ਕਹਿ ਦੇਣਾ ਕਿ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਔਖਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। American Psychological Association ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਜੋੜੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਹਾਲ ਨਿਯਮਿਤ ਪੁੱਛਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ, ਭਾਵੇਂ ਦਿਨ ਦੇ ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਹੀ ਤੇ ਕੰਮਾਂ-ਸ਼ਡਿਊਲਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ, ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵੱਧ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੌਰ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਕਿ ਦੋ ਲੋਕ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਮੁੜ ਪੈਂਦੇ ਨੇ।
ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਡੂੰਘੇ ਮਸਲੇ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ
ਔਖਾ ਸਵਾਲ ਓਦੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਕਿਸੇ ਦਬਾਅ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹੋ। ਏਥੇ ਖੋਜੀਆਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੰਮ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ John Gottman ਨੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਲੈਬ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਹਿਸਾਂ ਦੇਖੀਆਂ ਤੇ ਫਿਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਬਣਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਲੜਾਈ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਓਨਾ ਮਾਇਨੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਜਿੰਨਾ ਉਸਦਾ ਢੰਗ। ਚਾਰ ਖ਼ਾਸ ਆਦਤਾਂ ਟੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਏਨੀ ਪੱਕੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਸੀਆਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ "ਚਾਰ ਘੋੜਸਵਾਰ" ਕਿਹਾ: ਆਲੋਚਨਾ, ਨਫ਼ਰਤ, ਬਚਾਅ ਦੀ ਹਾਲਤ, ਤੇ ਚੁੱਪ ਦੀ ਕੰਧ।
ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਫ਼ਰਕ ਹੀ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਹੈ:
ਆਲੋਚਨਾ
ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਸਤੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਹੈ। "ਤੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕਰਨਾ ਭੁੱਲ ਗਿਆ" ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੈ। "ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ" ਆਲੋਚਨਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਉੱਤੇ ਦੋਸ਼ ਹੈ।
ਨਫ਼ਰਤ
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਹੈ। ਨਫ਼ਰਤ ਯਾਨੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਉੱਤੇ ਘਿਰਣਾ: ਤਾਅਨੇ, ਨਾਂ ਧਰਨੇ, ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਣਾ, ਅੱਖਾਂ ਘੁਮਾਉਣੀਆਂ। Gottman ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲੋਂ ਨਫ਼ਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸੀ ਕਿ ਜੋੜਾ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਜ਼ਤ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਇਨਸਾਨ ਸਮਝਣਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਓ।
ਬਚਾਅ ਦੀ ਹਾਲਤ
ਹਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਜਵਾਬ ਪਲਟਵਾਰ ਜਾਂ ਬਹਾਨੇ ਨਾਲ ਦੇਣਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਥੀ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਗੱਲ ਕਦੇ ਪਹੁੰਚੇ ਹੀ ਨਾ। ਇਹ ਸਮਝ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਪਰ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਮਸਲੇ ਕਦੇ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਬੱਸ ਦੁਬਾਰਾ-ਦੁਬਾਰਾ ਲੜੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ।
ਚੁੱਪ ਦੀ ਕੰਧ
ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣਾ ਤੇ ਚੁੱਪ ਵੱਟ ਲੈਣੀ। ਕੰਧਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ, ਨਜ਼ਰ ਕਿਤੇ ਹੋਰ, ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ। ਅਕਸਰ ਇਹ ਉਹ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਆਇਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਇਹ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਸਮਝੋ ਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਵਾਲ ਲਈ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਮਾੜਾ ਦੌਰ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਆਇਆ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਸਲੀ ਮਸਲਾ ਉਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਾਰੇ ਪੈਟਰਨ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਰ ਬਣਾ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ ਹੋਣ, ਤੇ ਜੋ ਹਰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਦਿਸਣ, ਵਿਸ਼ਾ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਦੌਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਪੈਟਰਨ ਪੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਕੁਝ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲੇ ਨਾ।
ਕੁਝ ਇਮਾਨਦਾਰ ਸਵਾਲ ਜਿਹਨਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠਿਆ ਜਾਵੇ
ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਸ਼ਖ਼ੀਸ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਵਾਲ ਜਿਹੜੇ ਧੁੰਦ ਚੀਰ ਦਿੰਦੇ ਨੇ:
- ਜੇ ਮੈਂ ਕਲਪਨਾ ਕਰਾਂ ਕਿ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬੱਸ ਥਕਾਵਟ? ਥਕਾਵਟ ਦਾ ਮਤਲਬ ਅਕਸਰ ਦੌਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡਰ ਸੁਣਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ।
- ਕੀ ਅਸੀਂ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਲੇ ਵੀ ਸੁਲ੍ਹਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਬੁਰੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਣਕਹੀਆਂ ਹੀ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ?
- ਕੀ ਮੈਂ ਹਾਲੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਕੀ ਮੈਨੂੰ ਇੱਜ਼ਤ ਮਿਲਦੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਪਿਆਰ ਘਟ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਜ਼ਤ ਉਹ ਕੰਧ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਾਰਾ ਭਾਰ ਹੈ।
- ਕੀ ਇਹ ਦੂਰੀ ਉਸ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਪੇਸ਼ ਆ ਰਹੇ ਹਾਂ?
- ਕੀ ਮੈਂ ਕੋਈ ਮਸਲਾ ਛੇੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਉਹ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਅਧੂਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੀ?
ਏਥੇ ਕੋਈ ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ। ਪਰ ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਜਵਾਬ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਸ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹੋ, ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਲੰਘ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦਬਾਅ ਵੱਲ, ਤਾਂ ਇਹ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲੇ ਜਦੋਂ ਗੱਲ ਸੰਭਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਓਦੋਂ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਓ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਕੀ ਹੈ
ਦੌਰ ਲਈ, ਛੋਟਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਤੇ ਛੇਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। ਜੋ ਗੱਲ ਚੁੱਪ ਪਈ ਹੈ ਉਹ ਕਹਿ ਦਿਓ: "ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸਾਡੀ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।" ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਬਚਾਓ ਜੋ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਾਰੇ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਨੀਂਦ ਤੇ ਸਹਾਰਾ ਵਾਪਸ ਲਓ ਜੋ ਹੇਠਲੇ ਦਬਾਅ ਨੇ ਖੋਹ ਲਿਆ ਸੀ। ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਕੁਝ ਵਾਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਮੁੜਨਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਡੂੰਘੇ ਪੈਟਰਨ ਲਈ, ਉਹੀ ਕਦਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗ਼ਲਤੀ ਕਰਦੇ ਨੇ: ਉਡੀਕ ਨਾ ਕਰੋ। ਆਮ ਜੋੜਾ ਮਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਓਦੋਂ ਤੱਕ ਪੈਟਰਨ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘੇ ਬੈਠ ਚੁੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਕਪਲਜ਼ ਥੈਰੇਪੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਫ਼ੇਲ੍ਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਕਮਰਾ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਗਾ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਉਹਨਾਂ ਚਾਰ ਪੈਟਰਨਾਂ ਦੇ ਪੱਕੇ ਇਲਾਜ ਸਿਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਗੱਲ ਛੇੜਨ ਦੇ ਨਰਮ ਢੰਗ, ਬਚਾਅ ਦੀ ਥਾਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਣੀ, ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਣੀ। APA ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖਣ ਨਾਲ, ਭਾਵੇਂ ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਬਾਰੇ ਬਣੇ ਕੋਰਸਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਲੇ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਨਾਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਆਵੇ ਜਾਂ ਨਾ।
ਜਦੋਂ ਗੱਲ ਮਾੜੇ ਦੌਰ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੋਵੇ
ਇੱਕ ਲਕੀਰ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਬਾਰੀਕ ਇਸ਼ਾਰੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਸਰੀਰਕ ਹਿੰਸਾ, ਧਮਕੀਆਂ, ਡਰਾਉਣਾ, ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਹਾਰ ਹੈ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਾੜਾ ਦੌਰ ਨਹੀਂ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਮਸਲਾ ਜਿਸ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। NHS ਸਾਫ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਅਜਿਹਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਠੀਕ ਹੈ ਜੋ ਸਹੀ ਨਾ ਲੱਗੇ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਦੁਰਵਿਹਾਰ ਲਈ ਵੱਖਰੀ, ਖ਼ਾਸ ਮਦਦ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਕਪਲਜ਼ ਕੰਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈ, ਤੇ ਅਜਿਹੀ ਮਦਦ ਮੰਗਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹਿੰਮਤ ਹੈ।
ਬਹੁਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਬਹੁਤੇ ਆਮ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਥਾਂ ਹੁੰਦੇ ਨੇ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਘਸੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਜਾਇਜ਼ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋਏ। ਜੇ ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਹੀ ਚੰਗੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਨੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਲਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਜ ਹੀ ਸਭ ਸਮਝ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੱਸ ਮੂੰਹ ਮੋੜਨ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਵੱਲ ਮੁੜਨਾ ਹੈ।
ਸਰੋਤ
- American Psychological Association, Happy couples: How to keep your relationship healthy
- The Gottman Institute, The Four Horsemen: Criticism, Contempt, Defensiveness, and Stonewalling
- NHS, Maintaining healthy relationships and mental wellbeing