ਝਟਪਟ ਸੁਝਾਅ
- ਆਪਣੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿੱਥ ਲਓ।
- ਚੁੰਝ ਛੱਡੋ, ਆਲੂ ਅੱਗੇ ਵਧਾਓ।
- ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਇੱਕ ਹੌਲੀ ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਛੱਡੋ।
ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਹਰ ਗੱਲ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਖਾਣਾ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਿਆਸਤ ਛੇੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਂ ਜਾਂ ਪਿਓ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਬਾਸ਼ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਤੁਸੀਂ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਖਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਤਾ ਹੈ ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਛਾਤੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਕੱਸੀ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਗੱਲ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਕਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ: ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਕੱਠ ਤੋਂ ਘਬਰਾਉਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੁੱਖਾ, ਨਾਸ਼ੁਕਰਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਪੁੱਤ ਜਾਂ ਧੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ। ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੱਸ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਇਨਸਾਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਰੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਧੱਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਿਆਣੇ ਬਾਲਗ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹੋ ਤੇ ਮੁੜ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਅੰਦਰੋ-ਅੰਦਰ ਤਣੇ ਹੋਏ।
ਉਹ ਬੰਦਾ ਕੌਣ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਵੇਂ ਪੇਸ਼ ਆਵੇਗਾ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਸ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਤੁਹਾਡੇ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਹੈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਕਿ ਔਖੇ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਹਿੱਸਾ ਕਰੋਗੇ। ਸਾਰੀ ਖੇਡ ਇਹੀ ਹੈ। ਆਓ ਇੱਕ ਪਲੈਨ ਬਣਾਈਏ।
ਪਹਿਲਾਂ ਤੈਅ ਕਰੋ ਕਿ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋ
ਬਾਕੀ ਵਿਉਂਤਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਟੀਚੇ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਸੱਚੇ ਹੋਵੋ। ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੁਪਨਾ ਲੈ ਕੇ ਵੜਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਉੱਚੀ ਨਹੀਂ ਕਹਾਂਗੇ: ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਉਹ ਆਖ਼ਰ ਸਾਨੂੰ ਸਮਝ ਲੈਣਗੇ, ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਣਗੇ, ਜਾਂ ਬਦਲ ਜਾਣਗੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਤਾਜ਼ੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਵਾਂਗ ਵੱਜਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਜ਼ਖ਼ਮ ਪੁਰਾਣਾ ਹੀ ਹੈ।
ਉਸ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਬਦਲੇ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਰੱਖੋ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ "ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਆਖ਼ਰ ਦਿਲੋਂ ਜੁੜ ਜਾਵਾਂਗੇ।" ਸਗੋਂ ਇਹ ਕਿ "ਮੈਂ ਨਰਮ ਰਹਾਂਗਾ, ਚੁੰਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਫਸਾਂਗਾ, ਤੇ ਨੌਂ ਵਜੇ ਤੱਕ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਘਰ ਹੋਵਾਂਗਾ।" ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਟੀਚਾ ਦੋ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰੋਕਣੀ ਕਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਸੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦਾ ਸਾਫ਼ ਤਰੀਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਨਿਭਾਇਆ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ। ਇਹ ਇੱਕ ਜਿੱਤ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਖੋਹ ਸਕਦਾ।
ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਟਰਿੱਗਰ ਪਛਾਣੋ
ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਸੱਟ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਅਕਸਰ ਉਹ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਹ ਮੰਨ ਕੇ ਵੜੇ ਸਨ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਸਭ ਵੱਖਰਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੋ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰੰਗਾਂ ਕਿੱਥੇ ਵਿਛੀਆਂ ਨੇ।
ਸੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਇੱਕ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲੈ ਲਓ। ਹਰ ਵਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੁੱਭਦਾ ਖ਼ਾਸ ਕੀ ਹੈ? ਸ਼ਾਇਦ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਟਿੱਚਰ ਭਰੀ ਸੁਰ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਜ਼ਨ, ਨੌਕਰੀ, ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀ ਦੀ ਹਾਲਤ, ਬੱਚਿਆਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਟਿੱਪਣੀ। ਗੱਲ ਵਿੱਚੋਂ ਟੋਕਿਆ ਜਾਣਾ। ਉਹ ਤਰੀਕਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬੰਦਾ ਕਮਰੇ ਦੀ ਸਾਰੀ ਹਵਾ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਾਂ ਦੇ ਦੇਣਾ ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਤਿਆਰੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਟਿੱਪਣੀ ਆਖ਼ਰ ਆਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਘਾਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਤੁਸੀਂ ਸੋਚੋਗੇ, ਆਹ ਲਓ, ਉਹੀ ਗੱਲ ਜਿਸ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਪਛਾਣ ਦੀ ਉਹ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਲਿਸ਼ਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਸਕਿੰਟ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵੱਟ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਚੁਣ ਸਕੋ।
ਹੱਦਾਂ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿੱਥੋ, ਗਰਮਾ-ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ
ਹੱਦ ਬੱਸ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਾਫ਼ ਬਿਆਨ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰੋਗੇ ਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਕੋਈ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼। ਜਿਵੇਂ Cleveland Clinic ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੱਦਾਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਰੇ ਹਨ, ਜਿੱਤਣ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ।
ਨੁਕਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੱਦਾਂ ਉਦੋਂ ਕਿਤੇ ਬਿਹਤਰ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਮਿੱਥ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਨਾ ਕਿ ਬਹਿਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭੀਚੇ ਜਬਾੜੇ ਨਾਲ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਇੰਝ ਦਿਸਦਾ ਹੈ:
- ਖ਼ੁਰਾਕ ਸੀਮਤ ਰੱਖੋ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਦਿਨ ਦੇਣਦਾਰ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੇ ਆਉਣ ਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੈਅ ਕਰ ਲਓ, ਆਪਣੀ ਗੱਡੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾਓ ਜਾਂ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਰਾਹ ਰੱਖੋ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਆਪਣੇ ਲਈ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰਾਹ ਬਣਾ ਲਿਆ ਜਿਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ।
- ਵਰਜਿਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਨਾਂ ਹੌਲੇ ਜਿਹੇ ਲੈ ਦਿਓ। "ਮੈਂ ਅੱਜ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਣਾ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਬੱਸ ਖਾਣੇ ਦਾ ਸੁਆਦ ਲੈਣਾ ਹੈ।" ਇੱਕ ਵਾਰ, ਨਿੱਘ ਨਾਲ, ਗੁੱਸੇ ਭੜਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਹਿ ਦਿਓ। ਸ਼ਾਇਦ ਦੁਹਰਾਉਣਾ ਪਵੇ। ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਦੁਹਰਾਉਣਾ ਬਦਤਮੀਜ਼ੀ ਨਹੀਂ।
- "ਤੂੰ" ਦੀ ਥਾਂ "ਮੈਂ" ਵਰਤੋ। "ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ" ਕੋਈ ਲੜਾਈ ਨਹੀਂ ਸੱਦਦਾ। "ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹੀ ਕਰਦਾਂ" ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਆਪਣੀਆਂ ਲੋੜਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਦੀ ਢਾਲ ਹੇਠਾਂ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਵੀ ਇਹੀ ਹੈ।
- ਗੱਲ ਛੋਟੀ ਰੱਖੋ। ਸਫ਼ਾਈ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪੈਰਾ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। "ਇਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ" ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਵਾਕ ਹੈ। ਵੱਧ ਸਫ਼ਾਈਆਂ ਦੂਜੇ ਦੇ ਹੱਥ ਬਹਿਸ ਲਈ ਦਰਜਨ ਨੁਕਤੇ ਫੜਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹੱਦਾਂ ਬਾਰੇ ਚੁੱਪ ਜਿਹਾ ਸੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਤਦੇ ਹੈ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਓ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਰੌਲ਼ਾ ਪੈਣ 'ਤੇ ਚਲੇ ਜਾਓਗੇ, ਤਾਂ ਚਲੇ ਜਾਓ। ਬਿਨਾਂ ਡਰਾਮੇ, ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਗੱਲ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਨਾ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਢਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਹੈ।
ਸਿਆਸੀ ਸੁਰੰਗਾਂ ਦਾ ਮੈਦਾਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਤਣਾਅ ਇੱਕੋ ਰਾਹ ਆਉਂਦਾ ਹੈ: ਕੋਈ ਖ਼ਬਰਾਂ 'ਤੇ ਬਹਿਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਆਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਵਹਿਮ ਨਹੀਂ। American Psychological Association ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਰੀਬ ਪੰਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਬਾਲਗ ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ, ਤੇ ਅੱਧਿਆਂ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਦੀ ਬੱਸ ਇਹੀ ਉਮੀਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚ ਜਾਈਏ। ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ, ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਹੋ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹੱਕ ਹੈ। ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ Tania Israel ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਕੰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ: ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਚੁੱਪ ਜਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਜੰਗ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਵਿੱਚ ਨਾ ਬੰਨ੍ਹੋ। ਲਚਕਦਾਰ ਰਹੋ ਤੇ ਪਲ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੋ। ਜੇ ਕੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਲੱਗੇ ਕਿ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਿਸੇ ਚੰਗੇ ਪਾਸੇ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਕਹਾਣੀ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਦਿਲ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਚੁੰਝ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਸਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ। "ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ, ਤੇ ਮੈਂ ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾਂ, ਆਲੂ ਫੜਾਇਓ" ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਭੇੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਟਕਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ।
ਕੁਝ ਰਾਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ
ਐਨ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਿੱਕੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਕਦਮ ਭਰ ਲਓ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚਿਆਂ ਹੱਥ ਆ ਜਾਣ:
- ਚੈਨਲ ਬਦਲੋ। ਉਸ ਬੰਦੇ ਤੋਂ ਉਹ ਗੱਲ ਪੁੱਛੋ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਸੰਦ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਬਾਗ਼, ਆਪਣੇ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਜਾਂ ਮੈਚ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਲੋਕ ਘੱਟ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੁੱਭਵੀਆਂ ਮਾਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
- ਕੋਈ ਕੰਮ ਲੱਭ ਲਓ। ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਵਟਾਉਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰੋ, ਕੋਈ ਪਲੇਟ ਘੁਮਾ ਆਓ, ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਸੈਰ ਕਰਵਾ ਲਿਆਓ। ਹਿਲਜੁਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਜ਼ਤਦਾਰ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
- ਉਹ ਬਾਥਰੂਮ ਬ੍ਰੇਕ ਲਓ ਜਿਸ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਦੋ ਮਿੰਟ ਇਕੱਲੇ, ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਬਾਹਰ, ਮੋਢੇ ਢਿੱਲੇ, ਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਮੁੜ ਟਿਕਾ ਲਿਆ।
- ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ ਲੱਭੋ। ਬਹੁਤੇ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਸੁਖਾਵਾਂ ਬੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਕਜ਼ਨ, ਭੈਣ-ਭਰਾ, ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ। ਉਸ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਮਿਲਾਓ। ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਕਿ ਇੱਕ ਬੰਦਾ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੜੀ ਦੂਰ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਡਰਾਮਾਈ ਨਹੀਂ। ਨੁਕਤਾ ਇਹੀ ਹੈ। ਟੀਚਾ ਕਮਰਾ ਜਿੱਤਣਾ ਨਹੀਂ। ਟੀਚਾ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਆਪਣੇ ਹੇਠ ਰੱਖਣਾ ਹੈ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੋ
ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਹਰ ਗੱਲਬਾਤ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਚਲਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੰਬਰ ਦੇਣ ਦੀ ਖਿੱਚ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਔਖੀ ਥਾਂ ਸੀ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਲੰਘ ਆਏ। ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਕਰੋ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਭਰੇ, ਕੋਈ ਸੈਰ, ਕੋਈ ਸ਼ੋਅ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਕਤ ਸੌਖਾ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰੀ ਤਣਾਅ ਬਾਰੇ APA ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਬੁਨਿਆਦੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖੋ, ਨੀਂਦ, ਹਿਲਜੁਲ, ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਕਤ ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਹਨ ਜੋ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਦਿਨ-ਬ-ਦਿਨ ਢੇਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ। ਤੁਸੀਂ ਸੁਖ ਦਾ ਸਾਹ ਵੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਉਦਾਸ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਹੋਰ ਨਿੱਘਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਜਾਇਜ਼ ਹਨ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਇਸੇ ਦੂਹਰੇ ਅਹਿਸਾਸ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜਦੋਂ ਗੱਲ ਇੱਕ ਔਖੇ ਤਿਉਹਾਰ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੋਵੇ
ਥਕਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਡਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੇ ਇਹ ਘਬਰਾਹਟ ਤੁਹਾਡੀ ਨੀਂਦ, ਭੁੱਖ ਜਾਂ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵੜ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨਜਿੱਠਣ ਦੇ ਪਲੈਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਗਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਜ਼ਿੰਮੇ ਕੀ ਹੈ, ਕੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਦੂਰੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਦਿਸ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਿਲਣਾ ਜਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾ ਮਿਲਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਾਲੋਂ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚੁਣਨਾ ਸੁਆਰਥ ਨਹੀਂ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰ ਭਰਿਆ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਵੀ, ਤੇ ਲੰਮੀ ਨਜ਼ਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਲਈ ਵੀ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਸਾਲ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪੈਣਾ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੱਸ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਇੰਝ ਲੰਘਾਉਣੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਚੈਨ ਬਹੁਤਾ ਸਲਾਮਤ ਰਹੇ। ਇੰਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ। ਅੰਦਰ ਜਾਂਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਨਰਮ ਰਹੋ, ਤੇ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੋਰ ਵੀ ਨਰਮ।
ਸਰੋਤ
- American Psychological Association, Political tensions threaten to compound holiday stress
- Cleveland Clinic, How To Set Boundaries in Healthy Ways
- American Psychological Association, Holidays don't have to mean excess stress. It's time to reframe your thoughts