ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਗੱਲ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੋੜ ਕੇ ਆਪਣੀ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ, ਦਿਲ ਤੇਜ਼ ਧੜਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਹਿੱਸਾ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ ਏਨਾ ਔਖਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।
ਹਾਂ, ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਗੜ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੋ ਪੂਰੇ ਇਨਸਾਨ ਹੋ ਜੋ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੋਈ ਦੋ ਜਣੇ ਬਿਲਕੁਲ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਬਿਲਕੁਲ ਇੱਕੋ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਮਕਸਦ ਕਦੇ ਬਿਨਾਂ ਟਕਰਾਅ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੀ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਤਭੇਦ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਉੱਥੇ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਚੁੱਪ ਦੀ ਆਪਣੀ ਲੰਮੀ ਕੀਮਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੜੱਤਣ ਉੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਸੋ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਲੜਨਾ ਕਿਵੇਂ ਬੰਦ ਕਰੀਏ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੜੀਏ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨਿਕਲ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਹੋਵੋ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਕੀ ਹੈ
ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈਬ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਹਿਸਾਂ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਖੋਜੀਆਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਕੰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਲੱਭੀ। ਕੋਈ ਜੋੜਾ ਵਧਦਾ-ਫੁੱਲਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਜਾਂ ਕਿੰਨੀ ਉੱਚੀ ਬਹਿਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਸਬੰਧ ਇਸ ਨਾਲ ਹੈ ਕਿ ਬਹਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸਲੂਕ ਕਰਦੇ ਹਨ।
American Psychological Association ਸਿੱਧਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਜਿਹੜੇ ਜੋੜੇ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਆਦਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ, ਯਾਨੀ ਚੀਕਣਾ, ਨਿੱਜੀ ਹਮਲੇ, ਜਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਣਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਉਹਨਾਂ ਜੋੜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੈ ਜੋ ਉਸਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹਨ, ਯਾਨੀ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇ ਇਹ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਤਭੇਦ ਓਨਾ ਹੀ। ਨਤੀਜਾ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ।
John Gottman ਦੀ ਖੋਜ ਟੀਮ ਨੇ ਚਾਰ ਆਦਤਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਏ ਜੋ ਅਸਲ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖੋ:
- ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਜੋ ਮਸਲੇ ਦੀ ਥਾਂ ਬੰਦੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। "ਤੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕਰਨਾ ਭੁੱਲ ਗਿਆ" ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੈ। "ਤੂੰ ਬੜਾ ਖ਼ੁਦਗਰਜ਼ ਹੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਹੀ ਨਹੀਂ" ਉਹਦੀ ਹਸਤੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਹੈ।
- ਨਫ਼ਰਤ ਭਰੀ ਹਿਕਾਰਤ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਾਲ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅੱਖਾਂ ਘੁਮਾਉਣਾ, ਤਨਜ਼, ਮਖ਼ੌਲ, ਹੇਠਾਂ ਸਮਝ ਕੇ ਬੋਲਣਾ। ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਹਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਇਸ ਸੂਚੀ ਦੀ ਹਰ ਦੂਜੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
- ਬਚਾਅ, ਯਾਨੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਜਵਾਬ ਬਹਾਨੇ ਜਾਂ ਪਲਟਵਾਰ ਨਾਲ ਦੇਣਾ। ਇਹ ਕਹਿਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰਾ ਮਸਲਾ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਹੀ ਹੈ।
- ਪੱਥਰ ਬਣ ਜਾਣਾ, ਯਾਨੀ ਸੁੰਨ ਹੋ ਕੇ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਸਰੀਰ ਭਾਵੇਂ ਓਥੇ ਹੀ ਬੈਠਾ ਰਹੇ ਪਰ ਦਿਲੋਂ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਣਾ।
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਨੁਕਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਤੇ ਉੱਬਲਦੇ ਹੋਏ ਲਗਭਗ ਹਰ ਕੋਈ ਇਹੀ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ। ਕੰਮ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖ ਦਿਓ।
ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ
ਬਹੁਤੀਆਂ ਬਹਿਸਾਂ ਗੱਲ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਹਾਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਨੱਬੇ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਜਣੇ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪੂਰੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੋਚਣ ਵਾਲਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਹਾਲਤ ਪਤਾ ਹੈ। ਦਿਲ ਧੜਕਦਾ ਹੈ, ਚਿਹਰਾ ਤਪਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਪੂਰਾ ਯਕੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਹੀ ਹੋ ਤੇ ਉਹ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਬੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਝ ਵੀ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦਾ ਪਲ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਲੜਾਈ ਲਈ ਕੱਸਿਆ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਵੀ ਚੰਗੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। Cleveland Clinic ਦੇ ਮਾਹਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਔਖੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ-ਦੋ ਦਿਨ ਲੈ ਲੈਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਹੋਵੋ।
ਸੋ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਗਰਮ ਹੋ ਰਹੇ ਹੋ:
- ਇਹਦਾ ਨਾਂ ਲਓ, ਭਾਵੇਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ। "ਮੈਂ ਹੁਣ ਉੱਬਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਜਜ਼ਬੇ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਦੇਣ ਨਾਲ ਉਹਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਗਰਮੀ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਵਿਰਾਮ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰੋ। "ਮੈਨੂੰ ਪੰਦਰਾਂ ਮਿੰਟ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਭੱਜ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ" ਤੇ ਪੈਰ ਪਟਕ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਫ਼ਰਕ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਗੱਲਬਾਤ ਬਚਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਉਹਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
- ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਕਰੋ ਜੋ ਸੱਚੀਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਦੇਵੇ। ਹੌਲੀ ਸੈਰ, ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਛੱਡਣਾ, ਇੱਕ ਗਲਾਸ ਪਾਣੀ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਹਾਲੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਦਲੀਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਰਾਮ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਅਸੂਲ: ਜੋ ਵਿਰਾਮ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਉਹਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰੇਕ ਗ਼ਾਇਬ ਹੋ ਕੇ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਉਸ ਬੰਦੇ ਵਾਂਗ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।
ਔਖੀ ਗੱਲ ਬਿਨਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮ ਦਿੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕਹੀਏ
ਜਦੋਂ ਗੱਲ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਲਾਈਨ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਲਗਭਗ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਰਹੇਗਾ। ਇਲਜ਼ਾਮ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਤੇ ਅਗਲਾ ਘੰਟਾ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਇਲਜ਼ਾਮ ਬਾਰੇ ਲੜੋਗੇ, ਉਸ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੱਚੀਂ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਇੱਕ ਸਾਦਾ ਢਾਂਚਾ ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਹਰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰੱਖਣੀ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ: ਮਸਲੇ ਦਾ ਨਾਂ ਲਓ, ਜਜ਼ਬੇ ਦਾ ਨਾਂ ਲਓ, ਫਿਰ ਮੰਗ ਰੱਖੋ। ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ।
"ਜਦੋਂ ਪਲਾਨ ਆਖ਼ਰੀ ਵੇਲੇ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਕੀ ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਕੱਢ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਰਹੀਏ?"
ਇਹਦੀ ਤੁਲਨਾ "ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ" ਨਾਲ ਕਰੋ। ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਸੱਦਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਉਹਨੂੰ ਕਟਹਿਰੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਾਦੂ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਾਦੂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਜ਼ਬੇ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥੀ ਇਸ ਉੱਤੇ ਬਹਿਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ "ਹਮੇਸ਼ਾ" ਲੇਟ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਉਹ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਸੋ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਬਚਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮੇਜ਼ ਦੇ ਇੱਕੋ ਪਾਸੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਕੁਝ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਮਤਭੇਦ ਨੂੰ ਕੌੜਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ:
- ਇੱਕ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਰਹੋ। ਜਿਸ ਪਲ ਤੁਸੀਂ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੇ ਉਹਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਕਹੀ ਗੱਲ ਖਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀ, ਤੁਸੀਂ ਮਸਲਾ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਪਈ ਇੱਕੋ ਚੀਜ਼ ਤੱਕ ਰੱਖੋ।
- ਸਮਝਣ ਲਈ ਸੁਣੋ, ਜਵਾਬ ਭਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਅੱਧਾ ਜਵਾਬ ਤਿਆਰ ਰੱਖ ਕੇ ਸੁਣਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਥਾਂ ਸਹੀ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। "ਤਾਂ ਚੁੱਭਿਆ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛੇ ਬਿਨਾਂ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਹੈ ਨਾ?" ਸੱਚੀਂ ਸੁਣੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਲੋਕ ਛੇਤੀ ਨਰਮ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਹੀ ਹੋਣ ਦਿਓ। ਪੂਰੀ ਸੱਚਾਈ ਲਗਭਗ ਕਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਉਹ ਦਸ ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੱਭ ਲੈਣਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਹਿਮਤ ਹੋ, ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਧ ਦੁਬਾਰਾ ਗੱਲਬਾਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਵੇ
ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਗ਼ਲਤੀ ਕਰੋਗੇ। ਸਭ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਤਿੱਖੇ ਹੋ ਜਾਓਗੇ, ਚੁੱਭਵੀਂ ਗੱਲ ਕਹਿ ਦਿਓਗੇ, ਸੁਣਨ ਦੀ ਥਾਂ ਅੱਖਾਂ ਘੁਮਾ ਦਿਓਗੇ। ਜੋ ਜੋੜੇ ਟਿਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜੋ ਕਦੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜ਼ਖ਼ਮ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਉਹ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਛੇਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Gottman ਦੀ ਲੈਬ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਮੁਰੰਮਤ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਮਜ਼ਾਕ, ਬਾਂਹ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੱਥ, "ਰੁਕ, ਕੀ ਅਸੀਂ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?", ਉਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ ਜੋ ਟਿਕਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮੁਰੰਮਤ ਸੁੰਦਰ ਹੋਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ। ਬੱਸ ਸੱਚੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਸਲ ਮੁਰੰਮਤ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ:
- ਆਪਣਾ ਖ਼ਾਸ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨੋ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਦੇ ਜੋ ਉਹਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਵੇ। "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਤਿੱਖਾ ਬੋਲਿਆ, ਤੇ ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ" ਦਿਲ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। "ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਮੈਂ ਚੀਕਿਆ, ਪਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੂੰ ਕੀਤੀ ਸੀ" ਮਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਦੂਜਾ ਦੌਰ ਹੈ।
- ਸਾਫ਼ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਕੀ ਵੱਖਰਾ ਕਰੋਗੇ, ਨਾ ਕਿ "ਬਿਹਤਰ ਕਰਾਂਗਾ" ਵਰਗਾ ਗੋਲਮੋਲ ਵਾਅਦਾ।
- ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਾਲੇ ਦੁਖੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਦਿਓ। ਚੰਗੀ ਮਾਫ਼ੀ ਝੱਟ ਮੁਆਫ਼ੀ ਦੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਿਹਰਬਾਨ ਕੰਮ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰੋ ਤੇ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲਈ ਥਾਂ ਦੇ ਦਿਓ।
ਤੇ ਜਦੋਂ ਦੁੱਖ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੁਰੰਮਤ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦੇਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ। "ਮੈਂ ਹਾਲੇ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਠੰਢਾ ਹੋ ਕੇ ਸੌਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ" ਇਹ ਵਿੱਥ ਨੂੰ ਲੁਕਾਏ ਬਿਨਾਂ ਉਹਦੇ ਪਾਰ ਹੱਥ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਲਕੀਰ ਜੋ ਜਾਣਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੋ ਅਜਿਹੇ ਜਣਿਆਂ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਬੁਰੇ ਪਲ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਚਲਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤਾ ਪਿਆਰ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਵੇਰਵੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਝ ਹਾਲਾਤ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਜਵਾਬ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮਤਭੇਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਕਸਰ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਡਰਾਵਾ, ਕਾਬੂ ਪਾਉਣਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਰਮ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਸੁਲਝਾਉਣ ਵਾਲਾ ਟਕਰਾਅ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਮਸਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਲਈ ਸਿੱਖੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਸਹਾਰਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਸੰਭਲ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰੋ, ਉਹੀ ਲੜਾਈ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੇ ਹਿਕਾਰਤ ਅੰਦਰ ਵੜ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਨਿਕਲਦੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਕਪਲਜ਼ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਨਾਕਾਮੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਉਹੀ ਲੋਕ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਏਨਾ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਦੇ ਲਈ ਮਦਦ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜੋੜੇ ਉਸ ਸੋਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਮਦਦ ਵੱਲ ਹੱਥ ਵਧਾਉਣਾ ਦੋ ਜਣਿਆਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਭਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਸੰਭਲ ਕੇ ਸੰਭਾਲੀ ਹੋਈ ਔਖੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੋ, ਤੇ ਇਹੀ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਝੱਲਣ ਜੋਗਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰੋਤ
- American Psychological Association, Happy couples: How to keep your relationship healthy
- The Gottman Institute, The Four Horsemen: Criticism, Contempt, Defensiveness, and Stonewalling
- Cleveland Clinic, How To Become More Assertive