ਝਟਪਟ ਸੁਝਾਅ
- ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਵਿਰਾਮ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਤੈਅ ਕਰ ਲਓ।
- ਜਵਾਬ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਸੈਰ ਕਰ ਆਓ।
- ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਪਸ ਆਓ।
ਕੁਝ ਬਹਿਸਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਲ ਅਜਿਹਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਸੁਣਨਾ ਹੀ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਹਿਲਦੇ ਦਿਸਦੇ ਨੇ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਉਹ ਦਲੀਲਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਨੇ। ਪਰ ਤੁਹਾਡੀ ਛਾਤੀ ਕੱਸੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਨਬਜ਼ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਜ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਤੁਹਾਡੀ ਸੋਚ ਨਾਲੋਂ ਤਿੱਖਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਹਾਲੇ ਵੀ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹੋ। ਸੁਣਨਾ ਤੁਸੀਂ ਕਾਫ਼ੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਹੋ।
ਉਸ ਪਲ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਂ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਕੋਈ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਨੁਕਸ ਨਹੀਂ। ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ John Gottman, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਝਗੜਦੇ ਜੋੜਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਇਸਨੂੰ ਫਲੱਡਿੰਗ ਯਾਨੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ। ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੀਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਉਤਸੁਕ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਾਥੀ ਦੀ ਗੱਲ ਤੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰਾਹ ਲੱਭ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਟੇਰਿੰਗ ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਹੱਥ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਜਿੱਤਣਾ, ਬਚਾਅ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਭੱਜਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਟਾਈਮ-ਆਊਟ ਉਹ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਉਂਦੇ ਹੋ। ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਨੇ: ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉੱਠ ਕੇ ਤੁਰ ਜਾਣਾ, ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਭੜਾਕ ਕਰਕੇ ਬੰਦ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਜਾਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ "ਬੱਸ, ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ" ਸੁੱਟ ਦੇਣਾ। ਇਹ ਟਾਈਮ-ਆਊਟ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਮਾਰ ਕੇ ਛੱਡ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਅਗਲਾ ਦੌਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਗੜਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਰੂਪ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹਾ ਅਭਿਆਸ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸਿੱਖਣ ਲਾਇਕ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਗਿਣੇ-ਚੁਣੇ ਹੁਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਘਰ ਵਿੱਚ ਝਗੜਾ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਜਦੋਂ ਬਹਿਸ ਇੱਕ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਨਾੜੀ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇਸਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਸਮਝ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਧੜਕਣ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਣਾਅ ਵਾਲੇ ਹਾਰਮੋਨ ਵਹਿ ਪੈਂਦੇ ਨੇ, ਪੱਠੇ ਕੰਮ ਲਈ ਕੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। Gottman ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਧੜਕਣ ਲਗਭਗ 100 ਪ੍ਰਤੀ ਮਿੰਟ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚਲੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਆ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੱਚੀ ਗੱਲਬਾਤ ਲਗਭਗ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮਸਲੇ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਉਸ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹੁਣ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ: ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਆਉਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਝੱਟ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਿਆਣੇ ਬਣਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ। Gottman ਦੀ ਖੋਜ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਦੁਬਾਰਾ ਟਿਕਣ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਵੀਹ ਮਿੰਟ ਲੱਗਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਤਾਂ ਹੀ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਸਨੂੰ ਟਿਕਣ ਦਿਓ। ਜੇ ਉਹ ਵੀਹ ਮਿੰਟ ਤੁਸੀਂ ਲੜਾਈ ਦੁਹਰਾਉਣ, ਜਵਾਬ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਹੀ ਹੋਣ ਦੇ ਸਬੂਤ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਧੜਕਣ ਉੱਚੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਓਨੇ ਹੀ ਗਰਮ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹੋ ਜਿੰਨੇ ਗਏ ਸੀ।
ਤਾਂ ਸੱਚੇ ਟਾਈਮ-ਆਊਟ ਦੇ ਦੋ ਕੰਮ ਨੇ। ਪਹਿਲਾ, ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੋਕ ਦੇਣਾ। ਦੂਜਾ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨਾ, ਨਾ ਕਿ ਬੱਸ ਰੁਕ ਕੇ ਅੰਦਰੋਂ ਉਬਲਦੇ ਰਹਿਣਾ।
ਲੋੜ ਪੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਜਾਓ
ਸਾਫ਼ ਟਾਈਮ-ਆਊਟ ਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਟਾਈਮ-ਆਊਟ ਵਿਚਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫ਼ਰਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਬਲ਼ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।
ਲੜਾਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ "ਮੈਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਿਰਾਮ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ" ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ" ਜਾਂ "ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਬੰਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ" ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਜਿਹੜੇ ਜੋੜੇ ਇਸਨੂੰ ਵਧੀਆ ਵਰਤਦੇ ਨੇ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਸਾਧਾਰਨ ਇਸ਼ਾਰੇ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ "ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੜ੍ਹ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਪਾਸੇ ਹੋਣਾ ਪੈਣਾ ਹੈ।" ਇਹ ਕੋਈ ਵਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੱਥ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। Gottman Institute ਸੁਝਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਕੋਈ ਨਿਰਪੱਖ ਇਸ਼ਾਰਾ ਚੁਣੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਉਸਨੂੰ ਵਰਤੇ, ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਉਹ ਹਮਲਾ ਜਾਂ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਨਾ ਲੱਗੇ। ਇਹ ਸਾਂਝਾ ਸੰਦ ਹੈ, ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ।
ਜਦੋਂ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਬੋਰ ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਜਾਓ:
- ਕੋਈ ਇਸ਼ਾਰਾ ਜਿਹੜਾ ਦੋਵੇਂ ਪਛਾਣਨ ਤੇ ਉਸਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨ।
- ਲਗਭਗ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ। ਵੀਹ ਮਿੰਟ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਨੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਏਨਾ ਸਮਾਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ। ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
- ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ "ਪਾਸੇ ਹੋਣਾ" ਦਿਸਦਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ। ਵੱਖਰੇ ਕਮਰੇ, ਮੁਹੱਲੇ ਦਾ ਗੇੜਾ, ਜਾਂ ਵਿਹੜਾ।
ਆਖ਼ਰੀ ਗੱਲ, ਯਾਨੀ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ, ਹੀ ਟਾਈਮ-ਆਊਟ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣੀ ਦੀ ਥਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਅੰਤ ਦੇ ਤੁਰ ਜਾਣਾ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੀ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। "ਮੈਨੂੰ ਵੀਹ ਮਿੰਟ ਚਾਹੀਦੇ ਨੇ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵਾਂਗਾ" ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਲਟ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ: ਮੈਂ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਰਿਹਾ, ਮੈਂ ਬੱਸ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਪਾਸੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਲੈਣਾ ਕਿਵੇਂ ਹੈ
ਜਲਦੀ ਕਹੋ, ਉਬਾਲ ਆਉਣ 'ਤੇ ਨਹੀਂ
ਪਾਸੇ ਹੋਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਲ ਉਹ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਹਾਲੇ ਕੌੜੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਨੇ। ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਓਦੋਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚੀਕ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ, ਕੱਸਿਆ ਜਬਾੜਾ, ਦੌੜਦੇ ਖ਼ਿਆਲ, ਟੋਕਣ ਦੀ ਖਿੱਚ, ਤੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਵਿਰਾਮ ਮੰਗ ਲਓ। ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ, ਓਨਾ ਸਾਫ਼।
ਵਿਰਾਮ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਲਓ
ਸ਼ਬਦ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੇ ਨੇ। "ਤੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾ" ਨਵੀਂ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। "ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੜ੍ਹ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ" ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੰਭਾਲ ਰਹੇ। ਤੁਸੀਂ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਹੈ, ਤੇ ਇਸੇ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉਸ ਰੂਪ ਤੋਂ ਬਚਾ ਰਹੇ ਹੋ ਜਿਹੜਾ ਇਸਨੂੰ ਵਿਗਾੜਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਵਿਰਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੇਸ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਾ ਵਰਤੋ
ਏਥੇ ਹੀ ਬਹੁਤੇ ਟਾਈਮ-ਆਊਟ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਫ਼ੇਲ੍ਹ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਵੀਹ ਮਿੰਟਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੋਚ-ਸੋਚ ਕੇ ਦੁਹਰਾਉਣਾ ਉਸਨੂੰ ਉੱਪਰ ਹੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਵਿਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਕਰੋ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਕੂਨ ਦੇਵੇ। ਸੈਰ ਕਰੋ। ਗਾਣਾ ਲਾ ਲਓ। ਭਾਂਡੇ ਧੋ ਲਓ। ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਲਓ, ਬਾਹਰ ਵਾਲਾ ਸਾਹ ਲੰਮਾ ਕਰਕੇ। ਗੁੱਸੇ ਬਾਰੇ American Psychological Association ਦੀ ਸਲਾਹ ਵੀ ਇਹੀ ਹੈ: ਢਿੱਡ ਤੋਂ ਹੌਲੀ ਸਾਹ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕੋਈ ਸ਼ਾਂਤ ਸ਼ਬਦ, ਕਿਸੇ ਸਕੂਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ, ਤੇ ਹਲਕੀ ਹਰਕਤ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਕਰੇ। ਬੱਸ ਲੜਾਈ ਦੁਹਰਾਉਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਵੀ।
ਜੇ ਮਨ ਵਾਪਸ "ਤੇ ਇੱਕ ਗੱਲ ਹੋਰ" ਵੱਲ ਭੱਜੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਬੱਸ ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਤੇ ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਵੱਲ ਮੁੜ ਆਓ। ਤੁਸੀਂ ਮਸਲੇ ਤੋਂ ਭੱਜ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੇ ਲਾਇਕ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹੋ।
ਵਾਪਸ ਆਓ
ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਓ, ਭਾਵੇਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਕਹਿਣ ਲਈ ਕਿ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਰ ਸਮਾਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵੀਹ ਮਿੰਟ ਦੇ ਵਿਰਾਮ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਦੀ ਚੁੱਪ ਨਾ ਬਣਨ ਦਿਓ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਬ ਜਾਵੇ। ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਹੀ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਭਰੋਸਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਔਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਿਸੇ ਦੇ ਗ਼ਾਇਬ ਹੋ ਜਾਣ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ।
ਜਦੋਂ ਪਿੱਛੇ ਤੁਸੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹੋ
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹੋਣਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਔਖਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥੀ ਪਾਸੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰਾ ਉਬਾਲ ਲੈ ਕੇ ਬੈਠੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਿਤੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿੱਛੇ ਜਾਓ, ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਕਰੋ, ਤੇ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰੋ ਕਿ ਉਹ ਰੁਕਣ। ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ ਕਿ ਨਾ ਕਰੋ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਇਸ਼ਾਰੇ ਦਾ ਉਹੀ ਮਤਲਬ ਰਹਿਣ ਦਿਓ ਜੋ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹੀ ਵੀਹ ਮਿੰਟ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਟਿਕਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਬਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਪਲ ਇਹ ਦੂਰੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਏਨਾ ਨੇੜੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਗ਼ਲਤ ਹੈ ਉਹ ਠੀਕ ਹੋ ਸਕੇ।
ਇੱਕ ਲਕੀਰ ਜਿਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ
ਏਥੇ ਇੱਕ ਈਮਾਨਦਾਰ ਗੱਲ ਕਹਿਣੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਟਾਈਮ-ਆਊਟ ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੰਦ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਦੋਵੇਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਨੇ, ਦੋਵੇਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਨੇ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਮਸਲੇ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੇ ਨੇ। ਇਹ ਉਸ ਆਮ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿਸੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਉਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪਾਸੇ ਹੋਣ ਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਰਾਮ ਸਜ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਖਿਝ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਉਹੀ ਲੜਾਈਆਂ ਕਦੇ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਸੰਭਲ ਕੇ ਚੱਲੋ। ਜੇ ਘਰ ਦਾ ਝਗੜਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਡਰਿਆ, ਬੰਦ ਜਾਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਹ ਦੀ ਕਸਰਤ ਤੁਹਾਡਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ। ਕਪਲਜ਼ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਹੁਨਰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੇ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਡਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਮਾਹਿਰ ਜਾਂ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੀ ਵੱਧ ਹਿੰਮਤ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਕਿ ਕਦੋਂ ਕੋਈ ਸੰਦ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਿਆਣਪ ਹੈ।
ਪਰ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਲਈ ਸਬਕ ਛੋਟਾ ਤੇ ਵੱਧ ਕੰਮ ਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਹੜ੍ਹ ਆਵੇਗਾ। ਸਭ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਕੁਝ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਪਲ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠੇ ਬੰਦੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਥਾਂ ਹੋਵੇ।
ਸਰੋਤ
- The Gottman Institute, Manage Conflict: The Art of Compromise (Part 4)
- The Gottman Institute, How to Practice Self-Soothing
- American Psychological Association, Strategies for controlling your anger