ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਇਦ ਨਹਾਉਂਦਿਆਂ ਇਸਦੀ ਰਿਹਰਸਲ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਹ ਗੱਲ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਬੌਸ ਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਉਸ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਕਹਿਣੀ ਹੈ ਜੋ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਲਾਨ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਫਿਰ ਉਹ ਪਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਗੱਲ ਗ਼ਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਅੰਦਰ ਹੀ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਫ਼ਤਾ ਢੋਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ।
ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੱਸ ਇਹੀ ਦੋ ਰਾਹ ਹਨ। ਫਟ ਪੈਣਾ ਜਾਂ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ। ਪਰ ਨਹੀਂ। ਇੱਕ ਤੀਜਾ ਰਾਹ ਵੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਤੇ ਬਾਕੀ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਤੁਹਾਡੀ ਹਿੰਮਤ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਸਾਰਾ ਫ਼ਰਕ ਪਹਿਲੇ ਦਸ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਬਹੁਤੀਆਂ ਬੇਨਤੀਆਂ ਲੜਾਈ ਕਿਉਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਉਹ ਗੱਲ ਛੇੜਦੇ ਹੋ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਦਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਬਦ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਤੇਜ਼, ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਮਲੇ ਵਰਗੀ ਲੱਗੀ, ਤਾਂ ਉਹਦਾ ਪਹਿਰਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ। ਤੁਸੀਂ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ। ਉਹ ਬਚਾਅ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਧੱਕਾ ਲਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਜਿਸ ਲੋੜ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਆਏ ਸੀ, ਉਹ ਇਸ ਬਹਿਸ ਹੇਠ ਦੱਬ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ।
ਜੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ John ਤੇ Julie Gottman ਨੇ ਸਾਲਾਂ ਬੱਧੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਕਿ ਲੋਕ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਲੜਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਖੋਜ ਏਨੀ ਸਿੱਧੀ ਹੈ ਕਿ ਲਗਭਗ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ: ਗੱਲਬਾਤ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਸੇ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਅੰਤ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਓਨਾ ਹੀ ਤਣਾਅ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਭੈੜਾ। ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸੱਚਾ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਔਖੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਮੁੱਕੇਗੀ।
ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖ਼ੁਸ਼ਖ਼ਬਰੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਹਿੱਸਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਹਿੱਸਾ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸੋਚ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੰਭਾਲਣੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਲਕੀਰ
ਇੱਕ ਫ਼ਰਕ ਹੈ ਜੋ ਦਿਖ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਹੋਈ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਮਲਾ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੰਦਾ ਹੈ ਕੌਣ। "ਰਸੋਈ ਫਿਰ ਗੰਦੀ ਪਈ ਸੀ" ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੈ। "ਤੂੰ ਬੜਾ ਹੀ ਆਲਸੀ ਹੈਂ" ਹਮਲਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਾਇਦ ਇੱਕੋ ਖਿਝ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ, ਪਰ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ ਵੱਜਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹਮਲਾ ਉਹਨੂੰ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Gottman ਜੋੜਾ ਨਰਮ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ soft start-up ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਟਾਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਤੇ ਉਸਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ, ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਟਹਿਰੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ। ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।
ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਫੰਦਾ ਹੈ ਭੇਸ ਬਦਲਿਆ ਹਮਲਾ। "ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਕਦੇ ਸੁਣਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ" ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ "ਤੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ" ਹੀ ਹੈ, ਬੱਸ ਭੇਸ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਇਹਨੂੰ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸੁਣੇਗਾ। *ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ* ਕਹਿ ਦੇਣ ਨਾਲ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਣਾ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਜੇ "ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ" ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹਦੇ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਹਮਲਾ ਹੀ ਹੈ।
ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਦਾ ਢਾਂਚਾ
ਜਦੋਂ ਸਮਝ ਨਾ ਆਵੇ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂ ਕਿੱਥੋਂ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਢਾਂਚਾ ਹੱਥ ਹੇਠ ਹੋਣਾ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। Cleveland Clinic ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਤਿੰਨ-ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਢਾਂਚਾ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਾਹਰ ਇਸਦੇ ਰੂਪ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਦੀ ਲਾਈਨ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਣ ਦਿੰਦਾ। ਤਿੰਨ ਕਦਮ:
- ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਨਾਂ ਲਓ। ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲ। "ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਵੀਕਐਂਡ, ਸਾਡੇ ਪਲਾਨ ਆਖ਼ਰੀ ਵੇਲੇ ਬਦਲ ਗਏ।" ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਬਦਲੇ। ਸਿਰਫ਼ ਜੋ ਹੋਇਆ।
- ਦੱਸੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਇਸਦਾ ਕੀ ਅਸਰ ਪਿਆ। ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਜਜ਼ਬਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਬਹਿਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਤੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਬੇਮਾਇਨਾ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਗੱਲ "ਮੈਨੂੰ" ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। "ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਤਰਜੀਹ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।"
- ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਮੰਗ ਰੱਖੋ। ਇਹੀ ਕਦਮ ਲੋਕ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹੀ ਹੈ। ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਾ ਲਾਉਣ ਦਿਓ ਕਿ ਕੀ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ। "ਕੀ ਅਸੀਂ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਦਾ ਪਲਾਨ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਕਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?" ਸਾਫ਼ ਬੇਨਤੀ ਇੱਕ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਬਿਹਤਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਦੂਜੇ ਤੇ ਤੀਜੇ ਕਦਮ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਜਜ਼ਬਾ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮੰਗ ਰੱਖਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉਹਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਉੱਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਲੜ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਜੇ ਇਹ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਬੱਸ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਢਾਂਚਾ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਗੱਲ ਡਗਮਗਾਉਣ ਵੇਲੇ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕੀ ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ: ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ "ਹਮੇਸ਼ਾ" ਨਹੀਂ, ਕੋਈ "ਕਦੇ ਨਹੀਂ" ਨਹੀਂ, ਪਿਛਲੀਆਂ ਛੇ ਵਾਰਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਇਤਿਹਾਸ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਗੱਲ, ਇੱਕ ਜਜ਼ਬਾ, ਇੱਕ ਬੇਨਤੀ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹੋ। ਇਹੀ ਸੌੜਾਪਣ ਗੱਲ ਨੂੰ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਬਾਰੇ ਲੜਾਈ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ
ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵੇਲਾ ਚੁਣੋ। ਜਿਹੜਾ ਵਾਕ ਸ਼ਾਂਤ ਮੰਗਲਵਾਰ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਲੰਘ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹੀ ਧਮਾਕਾ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਭੁੱਖਾ, ਥੱਕਿਆ ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗੱਲ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਜਜ਼ਬਾ ਗਰਮ ਹੈ, ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਰੁਕੋ। Cleveland Clinic ਦੇ ਇੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਇੱਕ-ਦੋ ਦਿਨ ਉਡੀਕ ਲਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਾਫ਼ ਦਿਮਾਗ਼ ਨਾਲ ਬੋਲੋ। ਲੋੜ ਕੱਲ੍ਹ ਵੀ ਓਥੇ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਕਹਿ ਸਕੋਗੇ।
ਪਤਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੰਗ ਕੀ ਰਹੇ ਹੋ। "ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਤੂੰ ਵੱਧ ਪਰਵਾਹ ਕਰੇਂ" ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਅਮਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। "ਜੇ ਤੂੰ ਪੰਦਰਾਂ ਮਿੰਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੇਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮੈਸੇਜ ਕਰ ਦੇ" ਉੱਤੇ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬੇਨਤੀ ਜਿੰਨੀ ਸਾਫ਼ ਹੋਵੇਗੀ, ਹਾਂ ਕਹਿਣਾ ਓਨਾ ਹੀ ਸੌਖਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵੱਲ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵੱਲ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦਿਓ। ਸਿੱਧੀ ਆਵਾਜ਼, ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਪੈਰ ਤੇ ਢਿੱਲੇ ਮੋਢੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਾਕ ਨਾਲੋਂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ *ਮੈਂ ਲੜਨ ਨਹੀਂ ਆਇਆ*। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਟਹਿਲ ਰਹੇ ਹੋ ਤੇ ਮੁੱਠੀਆਂ ਕਸੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਗੱਲ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖ਼ਤਰਾ ਪੜ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਵਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਾਂਹ ਕਹਿਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ। Mayo Clinic ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਤਣਾਅ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਨਾਂਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਤੇ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। "ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ" ਪੂਰਾ ਜਵਾਬ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਵਕਤ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਫ਼ਾਈ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪੈਰ੍ਹਾ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਇਹ ਬੇਚੈਨੀ ਝੱਲਣ ਲਾਇਕ ਕਿਉਂ ਹੈ
ਕੁਝ ਮੰਗਣਾ ਖ਼ੁਦਗਰਜ਼ੀ ਵਰਗਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਚੰਗਾ, ਸੌਖਾ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਬੰਦੇ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੋੜਾਂ ਘੱਟ ਰੱਖੋ ਤੇ ਝੱਲੋ ਵੱਧ। ਸੋ ਅਸੀਂ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਬੇਨਤੀ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਇਹਨੂੰ ਸਾਦਾ ਸੁਭਾਅ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਕੀਮਤ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਿਖਦੀ ਹੈ। ਅਣਕਹੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਉੱਡ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਉਹ ਕੁੜੱਤਣ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਤਿੱਖੀ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਿਤੋਂ ਵੀ ਅਚਾਨਕ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਹੌਲੀ ਵਧਦੀ ਦੂਰੀ ਵਿੱਚ ਜਿਸਦਾ ਕਾਰਨ ਤੁਸੀਂ ਸਮਝਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। Mayo Clinic ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਸਾਫ਼ ਕਹਿਣ ਨੂੰ ਤਣਾਅ ਸੰਭਾਲਣ ਦਾ ਸੱਚਾ ਹੁਨਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗੱਲ ਸਹੀ ਬੈਠਦੀ ਹੈ। ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਨਰਮੀ ਨਾਲ, ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਕਹਿਣ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਹੈ। ਨਾ ਕਹਿਣ ਦੀ ਕੀਮਤ ਇੰਚ-ਇੰਚ ਕਰ ਕੇ ਗੁਆਚਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ।
ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰੱਖਣਾ ਹਮਲਾਵਰ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਮਲਾਵਰੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਰੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗੱਲ ਰੱਖਣਾ ਔਖਾ ਪਰ ਬਿਹਤਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਇਹ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਸੱਚਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਚਾਹੁਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਂਹ ਕਹਿਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ। ਗੱਲਬਾਤ ਉਹ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਛੋਟੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। ਗ਼ਲਤ ਬਣੀ ਕੌਫ਼ੀ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨਾਲੋਂ ਐਤਵਾਰ ਸੌਖਾ ਹੈ। ਇਹ ਛੋਟੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਉਹ ਤਾਕਤ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚੀਂ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਬਹਿਸ ਜਿੱਤਣਾ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖ ਰਹੇ। ਤੁਸੀਂ ਜਾਣੇ ਜਾਣਾ ਸਿੱਖ ਰਹੇ ਹੋ।
ਜਦੋਂ ਅਸਲ ਮਸਲਾ ਮੰਗਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ
ਕਈ ਵਾਰ ਤਰੀਕਾ ਗੁੰਮ ਹੋਇਆ ਟੁਕੜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਚੀਜ਼ ਮੰਗਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਡਰ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਚੁੱਪ ਕਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਓ। ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡਰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਕਰਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਬੰਦੇ ਨਾਲ ਇਮਾਨਦਾਰ ਹੋਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਸੰਕੇਤ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰੋ। ਕੁਝ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਾਕ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਹਾਰਾ ਤੇ ਯੋਜਨਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਮਦਦ ਮੰਗਣਾ ਹਿੰਮਤ ਦੀ ਹਾਰ ਨਹੀਂ। ਇਹੀ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰੱਖਣਾ ਹੈ।
ਸਰੋਤ
- Mayo Clinic, Being assertive: Reduce stress, communicate better
- Cleveland Clinic, How To Become More Assertive
- The Gottman Institute, How to Fight Smarter: Soften Your Start-Up