ਝਟਪਟ ਸੁਝਾਅ
- ਜੋ ਵੀ ਮਨ ਖਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਭ ਕਾਗ਼ਜ਼ 'ਤੇ ਲਿਖ ਲਓ।
- ਉਹ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਚੁਣੋ ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮਾਅਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
- ਦੱਸੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਕੀ ਛੱਡ ਰਹੇ ਹੋ।
ਇੱਕ ਔਖੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਇਨਬਾਕਸ ਲਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦੀ ਕੰਧ ਬਣਿਆ ਪਿਆ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਜਣਿਆਂ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅੰਕੜਾ ਗ਼ਲਤ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕਿਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਫ਼ੈਸਲਾ ਪਿਆ ਹੈ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮਾਅਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਮੁਸ਼ਕਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਹੈ। ਸਭ ਕੁਝ ਜ਼ਰੂਰੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਕੁਝ ਉੱਚਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸਭ ਦਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾਣਾ ਹੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਮਨ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ ਉੱਭਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਮਾਮੂਲੀ ਗੱਲ ਫਿੱਕੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਇਹ ਵੰਡ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਨਿੱਕੀ ਚਿੜ੍ਹ, ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਾਕਤ ਉਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਘੰਟੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਵੱਜੀ ਸੀ।
ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ੋਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸੱਚਾ ਹੱਲ ਵੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਬਹਾਦਰੀ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਇੱਕ ਕੰਮ ਦਾ ਹੱਲ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਤਣਾਅ ਤੁਹਾਡਾ ਛਾਣਨਾ ਕਿਉਂ ਜਾਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਧਿਆਨ ਹਰ ਚੰਗੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦੀ ਚੁੱਪ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਹੈ। Daniel Goleman, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਲਾਂ ਬੱਧੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਕਿ ਕਾਮਯਾਬ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਬਾਕੀਆਂ ਤੋਂ ਕੀ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਿੱਧੀ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਅਗਵਾਈ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਸੇਧ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਸੇਧ ਦੇਣੀ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਛਾਣਨਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤੁਸੀਂ ਧਿਆਨ ਓਥੇ ਲਾਉਂਦੇ ਹੋ ਜਿੱਥੇ ਲੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਲੰਘ ਜਾਣ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਜਦੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬੋਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਰਹਿਮ 'ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ।
ਤਣਾਅ ਸਿੱਧਾ ਏਸੇ ਛਾਣਨੇ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। Harvard Health ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਵਾਲੇ ਉੱਚੇ ਹਿੱਸਿਆਂ, ਯਾਨੀ ਪ੍ਰੀਫ਼੍ਰੰਟਲ ਕੌਰਟੈਕਸ, ਤੋਂ ਤਾਕਤ ਹਟ ਕੇ ਅਮਿਗਡਾਲਾ ਦੁਆਲੇ ਬਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਬਚਾਅ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵੱਲ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਓਥੋਂ ਦੇ ਇੱਕ ਖੋਜੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਿਮਾਗ਼ ਯਾਦ ਵਾਲੇ ਢੰਗ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਬਚਾਅ ਵਾਲੇ ਢੰਗ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਗੱਡੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਆ ਰਹੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕੰਮ ਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਤਲਖ਼ ਈਮੇਲ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬਚਾਅ ਵਾਲੇ ਢੰਗ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗ਼ ਹਰ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣੇ ਨਜਿੱਠੋ। ਉਹ ਤਰਤੀਬ ਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਾੜਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਸਬਰ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ ਵਿੱਚ ਮਾੜਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੀ ਹੈ। ਸੋ ਜਿਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਤਰਤੀਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਵਿੱਚ ਤਰਤੀਬ ਲਾਉਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਧੁੰਦ ਤੁਹਾਡਾ ਵਹਿਮ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡੀ ਮਸ਼ੀਨ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੋਈ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਵੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ Daniel Kahneman ਨੇ Olivier Sibony ਅਤੇ Cass Sunstein ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੂਰੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਉਸ ਚੀਜ਼ 'ਤੇ ਲਿਖੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਸ਼ੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਯਾਨੀ ਇਨਸਾਨੀ ਪਰਖ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਖਿਲਾਰਾ ਤੇ ਬੇਤਰਤੀਬੀ। ਦੋ ਕਾਬਲ ਬੰਦੇ, ਜਾਂ ਓਹੀ ਬੰਦਾ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਨਾਂ 'ਤੇ, ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਤੱਥ ਵੇਖ ਕੇ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੇ ਨਤੀਜੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਫ਼ਰਕ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਮੂਡ, ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਦਸ ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਰੀ ਗੱਲ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਬਾਅ ਇਸ ਖਿਲਾਰੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਚੌੜਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਵੱਧ ਤਣਾਅ, ਓਨਾ ਹੀ ਤੁਹਾਡਾ ਪੜ੍ਹਨਾ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਲਤ ਨਾਲ ਰੁੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਣਾ ਅਜੀਬ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਨ ਹੌਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਔਖੇ ਦਿਨ ਸ਼ਾਮ 6 ਵਜੇ ਪਹਾੜ ਜਿੱਡੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਪਹਾੜ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਦਿਨ ਦਾ ਹੈ, ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਨਹੀਂ।
ਅਸਲ ਗੱਲ ਲੱਭਣ ਲਈ ਕੁਝ ਮਿੰਟ
ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਰੌਲਾ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇਣੀ ਬੰਦ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ, ਸੋਚੀ-ਸਮਝੀ ਛਾਂਟੀ ਕਰੋ। ਇਹ ਓਦੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬਾਰਾਂ ਟੈਬਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਓਦੋਂ ਵੀ ਜਦੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੱਚਮੁੱਚ ਔਖਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੋਵੇ।
- ਪਹਿਲਾਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢੋ। ਜਦੋਂ ਸਿਸਟਮ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਹੋਵੇ, ਸਾਫ਼ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਇੱਕ ਲੰਮਾ, ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਛੱਡੋ, ਪੈਰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ, ਮੋਢੇ ਹੇਠਾਂ, ਅਤੇ ਇਹ ਤੀਹ ਕੁ ਸਕਿੰਟ ਦੁਹਰਾਓ। ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਰਹੇ। ਤੁਸੀਂ ਬੱਸ ਪ੍ਰੀਫ਼੍ਰੰਟਲ ਕੌਰਟੈਕਸ ਨੂੰ ਏਨਾ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਰਹੇ ਹੋ ਕਿ ਸੋਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
- ਸਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਕਾਗ਼ਜ਼ 'ਤੇ ਕੱਢ ਦਿਓ। ਜੋ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲਿਖ ਦਿਓ, ਬਿਨਾਂ ਤਰਤੀਬ, ਬਿਨਾਂ ਪਰਖ। ਦਬਾਅ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਨੂੰ ਸੁੰਗੇੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਸੂਚੀ ਓਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਭੈੜੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਜਿੰਨੀ ਉਹ ਕਾਗ਼ਜ਼ 'ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਈ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
- ਹਰ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋ: ਜੇ ਮੈਂ ਅੱਜ ਇਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾ ਲਾਵਾਂ ਤਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ? ਬਹੁਤੀ ਸੂਚੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਸਹਿ ਲਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਕੱਟ ਦਿਓ। ਜੋ ਬਚਿਆ, ਉਹ ਅਸਲ ਗੱਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ।
- ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਚੁਣੋ। ਤਿੰਨ ਨਹੀਂ। ਇੱਕ। ਉਹ ਇੱਕ ਫ਼ੈਸਲਾ ਜਾਂ ਕੰਮ ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾ ਲੈਣ ਨਾਲ ਬਾਕੀ ਸਭ ਛੋਟਾ ਜਾਂ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਤਣਾਅ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ, ਮਾੜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰੋ। ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ ਹੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਰਾਹ ਹੈ।
- ਤੈਅ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ। ਇਹ ਕਦਮ ਲੋਕ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਏਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਧਿਆਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਛੱਡ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈ ਦੇਣ ਨਾਲ ਉਹ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਵਾਪਸ ਤੁਹਾਡਾ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਖੋਹ ਸਕਦਾ।
ਇਸ ਸਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਪੰਜ ਮਿੰਟ ਲੱਗਣਗੇ। ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਗਾ ਤੇ ਪਿਛਵਾੜਾ ਵਾਪਸ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਹੀ ਚੀਜ਼ ਜੋ ਤਣਾਅ ਨੇ ਖੋਹੀ ਸੀ।
ਲੋੜ ਪੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਛਾਣਨਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੋ
ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਛਾਂਟੀ ਇੱਕ ਬਚਾਅ ਹੈ। ਡੂੰਘਾ ਕੰਮ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਛਾਣਨਾ ਏਨਾ ਪੱਕਾ ਕਰ ਲਓ ਕਿ ਬਚਾਅ ਦੀ ਲੋੜ ਘੱਟ ਪਵੇ।
ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ-ਚਾਰ ਅਸਲ ਤਰਜੀਹਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਾਣ ਲਓ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਂਤ ਦਿਨ ਤੈਅ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀ ਮਾਅਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦਬਾਅ ਵੇਲੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸ਼ੋਰ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪੈਮਾਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੀ ਮੰਗ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਮੁੱਖ ਤਰਜੀਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੂੰਹਦੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਣਾ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਕੁਝ ਗਿਣੀਆਂ-ਚੁਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਬੰਦੇ ਦਾ ਲਹਿਜ਼ਾ, ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਜਿਸ ਨੂੰ "ਤੁਰੰਤ" ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਇਹ ਡਰ ਕਿ ਲੋਕ ਸਾਨੂੰ ਲਾਪਰਵਾਹ ਨਾ ਸਮਝ ਲੈਣ। ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਘੱਟ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬੱਸ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿੱਦੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਹ ਢਾਂਚਾ ਦਿਸ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮਝਣਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।
ਥੋੜ੍ਹੀ ਚੁੱਪ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰੋ। Goleman ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪਾਸਾ ਇਹ ਹੈ: ਜਿਹੜਾ ਮਨ ਹਰ ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਟੁੱਟਦਾ ਰਹੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਉਹ ਡੂੰਘੀ ਛਾਂਟੀ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਜਿਸ 'ਤੇ ਚੰਗੀ ਪਰਖ ਟਿਕਦੀ ਹੈ। ਸੱਚੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਦੌਰ ਵੀ, ਬਿਨਾਂ ਸੂਚਨਾਵਾਂ, ਬਿਨਾਂ ਦੂਜੀ ਸਕਰੀਨ, ਓਸ ਪੱਠੇ ਨੂੰ ਤਕੜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਸਲ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸ਼ੋਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਜਦੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੀਆਂ। ਉਹ ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਸਿਖਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਬਰਾਬਰ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇ ਲਾਇਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਏਹੀ ਆਦਤ ਤੁਸੀਂ ਤੋੜਨੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।
ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦਿਨ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਵਾਲੀ ਪਰਖ ਦਿਓ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਤਣੇ ਹੋਏ ਹੋਵੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਸਮਝਣ ਲੱਗੋ, ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਕੀ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਏਦਾਂ ਹੀ ਲੱਗੇਗਾ। ਜੇ ਸੱਚਾ ਜਵਾਬ "ਸ਼ਾਇਦ ਨਹੀਂ" ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਛਾਣਨਾ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪੜ੍ਹਤ ਤੁਹਾਡੀ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਤ ਨਾਲ ਰਲ਼ ਗਈ ਹੈ। ਵੱਡੇ, ਨਾ ਮੁੜਨ ਵਾਲੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਓਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤ ਭਰ ਟਿਕਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਸ਼ੋਰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ
ਇਹ ਔਖੇ ਹਫ਼ਤੇ ਲਈ ਸੰਦ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਤਣਾਅ ਵਾਲੇ ਦੌਰ ਦੀ ਆਮ ਧੁੰਦ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਭਾਰੀ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਟਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ।
ਜੇ ਸ਼ੋਰ ਲਗਾਤਾਰ ਹੈ, ਜੇ ਦਬਾਅ ਘਟਣ 'ਤੇ ਵੀ ਸੋਚ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਜੇ ਨੀਂਦ ਉੱਡ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੱਬੇ ਹੋਏ ਹੋਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਘਰ ਤੱਕ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਓਥੇ ਹੀ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਨਾ ਟਿਕਣਾ, ਮਨ ਦਾ ਬੇਚੈਨ ਰਹਿਣਾ, ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕਿਸੇ ਅਣਹੋਣੀ ਦਾ ਡਰ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਰੁਝੇਵੇਂ ਭਰੇ ਦੌਰ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਚਿੰਤਾ ਜਾਂ ਬਰਨਆਉਟ ਦੀਆਂ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਇਕੱਲਿਆਂ ਧੱਕਾ ਕਰ ਕੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ। ਕੋਈ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਇਹ ਵੱਖ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿੰਨਾ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿੰਨੇ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੰਡ ਅੰਦਰ ਬੈਠ ਕੇ ਆਪ ਕਰਨੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਔਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਦਦ ਮੰਗਣਾ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦਬਾਅ ਨਹੀਂ ਝੱਲ ਸਕੇ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਾਲੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੱਲ ਵੀ ਏਹੀ ਹੈ।
ਸਰੋਤ
- Harvard Health Publishing, Protect your brain from stress
- Daniel Goleman, The Focused Leader (Harvard Business Review)
- UBS Nobel Perspectives, Reducing noise in decision-making: insights from Daniel Kahneman
- National Library of Medicine, Decision-making under stress: a psychological and neurobiological integrative model