ਕਦੋਂ ਛੇਤੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤੇ ਕਦੋਂ ਹੌਲੀ

ਉਹ ਵੇਲਾ ਯਾਦ ਕਰੋ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਉੱਤੇ ਅਟਕ ਗਏ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣ ਦਾ। ਸ਼ਾਇਦ ਬਜਟ ਦਾ, ਜਾਂ ਇਹ ਕਿ ਡੈੱਡਲਾਈਨ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਉਹ ਔਖੀ ਈਮੇਲ ਭੇਜਣੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇੱਕ ਰਾਤ ਸੋਚਿਆ, ਫਿਰ ਦੂਜੀ ਰਾਤ ਸੋਚਿਆ, ਤੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਦੇ ਸੌਖਾ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਬੱਸ ਹੋਰ ਲੇਟ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ। ਓਧਰ ਜਿਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਭੱਜ ਰਹੇ ਸੀ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਪਈ ਰਹੀ ਤੇ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਤੁਹਾਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।

ਹੁਣ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਸੋਚੋ। ਉਹ ਝੱਟ ਲਿਆ ਫ਼ੈਸਲਾ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਲੈ ਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰਾ ਕਮਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ ਗ਼ਲਤ ਹੋਣ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਭੈੜਾ ਲੱਗਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਦਿਲ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ ਛੇਤੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਭਰਦੇ ਰਹੇ।

ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਹੀ ਗ਼ਲਤੀ ਹਨ, ਬੱਸ ਕੱਪੜੇ ਵੱਖਰੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਾਲ ਗ਼ਲਤ ਰਫ਼ਤਾਰ ਜੋੜ ਦਿੱਤੀ। ਸਿੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੁਨਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਕਿ ਹੋਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਹੁਨਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸੇ ਪਲ ਪਛਾਣ ਲਵੋ, ਇਹ ਵਾਲਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਿਹੜੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਜੋ ਬਹੁਤੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਛਾਂਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ

ਇੱਕ ਸਿੱਧਾ ਜਿਹਾ ਟੈਸਟ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਫ਼ਾ-ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਲਿਸਟ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੱਛੋ: ਕੀ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੋੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?

ਜੈੱਫ਼ ਬੇਜ਼ੋਸ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਾਂਗ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਕੁਝ ਦੋ-ਪਾਸੇ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਲੰਘ ਕੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵੇਖਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਜੇ ਪਸੰਦ ਨਾ ਆਵੇ ਤਾਂ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਹੋ, ਬਹੁਤਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਗੁਆਚਦਾ। ਕੁਝ ਇੱਕ-ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਲੰਘ ਗਏ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸੌਖਿਆਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੇ। ਸਾਰੀ ਸਿਆਣਪ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਸਲੂਕ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ।

ਜਿਹੜੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਾਪਸ ਮੋੜੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਛੇਤੀ ਕਰ ਲੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਬੱਸ ਛੇਤੀ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਕੀਮਤ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਨਿਰਾ ਵਕਤ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ, ਤੇ ਜਿੰਨਾ ਵੱਧ ਤੁਸੀਂ ਉਡੀਕਦੇ ਹੋ, ਓਨਾ ਹੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦਾ ਤੇ ਉਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਕੇ ਹੀ ਮਿਲਣੀ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਾਜਬ ਰਾਹ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੁਣੋ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧੋ। ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਓਨਾ ਸਿੱਖ ਲਵੋਗੇ ਜਿੰਨਾ ਮਹੀਨਾ ਭਰ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਕੇ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖ ਸਕਦੇ।

ਜਿਹੜੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਮੁੜ ਸਕਦੇ, ਹੌਲੀ ਹੋਣ ਦਾ ਹੱਕ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਿਹੜੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਔਖੇ ਜਾਂ ਮਹਿੰਗੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਜੇ ਵਾਪਸ ਮੋੜਨੇ ਪੈਣ। ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਭਰਤੀ। ਪੂਰੀ ਟੀਮ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਬਦਲਣਾ। ਨੌਕਰੀ ਛੱਡਣੀ। ਕੋਈ ਜਨਤਕ ਵਾਅਦਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਹਨਾਂ ਲਈ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ, ਦੂਜੀ ਰਾਏ ਤੇ ਰਾਤ ਭਰ ਦੀ ਨੀਂਦ, ਸਭ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਸਬਰ ਇੱਥੇ ਖ਼ਰਚੋ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੁਝ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਤੁਹਾਡੇ ਮੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਬਹੁਤਾ ਕੁਝ ਦੋ-ਪਾਸੇ ਵਾਲਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ-ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ ਦਾ ਭੇਸ ਵਟਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਸਾਡੀ ਆਦਤ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਨਾ-ਮੁੜਨ ਵਾਲੀ ਸਮਝਣ ਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਏਸੇ ਕਰ ਕੇ ਚੰਗੇ-ਭਲੇ ਲੋਕ ਹੌਲੀ, ਵਾਧੂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਅਟਕੇ ਹੋਏ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੋ ਵਾਪਸ ਮੋੜਨ ਵਾਲਾ ਸਵਾਲ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਬਣਾਓ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਕੁ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਮਿਸਾਲ, ਕਿਉਂਕਿ ਲਕੀਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। "ਕੀ ਅਸੀਂ ਟੀਮ ਲਈ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਹਫ਼ਤਾ ਅਜ਼ਮਾਈਏ" ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੱਕੀ ਨੀਤੀ ਸਮਝ ਲਵੋ ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ-ਪਾਸੇ ਵਾਲਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰ ਖਪਾਉਂਦੇ ਰਹੋਗੇ। ਪਰ ਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਬਣਾ ਦਿਓ ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਵੇਖਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਰੱਖ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੋ-ਪਾਸੇ ਵਾਲਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। "ਕੀ ਮੈਂ ਗਾਹਕ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਵਾਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਰਾਹ ਵੱਖ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ" ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ, ਝੱਟ ਭੇਜਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸੁਨੇਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ-ਪਾਸੇ ਵਾਲਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਸੋ ਉਸ ਲਈ ਹੌਲੀ ਲਿਖਿਆ ਖਰੜਾ ਤੇ ਦੂਜਾ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਫ਼ੈਸਲੇ ਓਹੀ, ਰਫ਼ਤਾਰਾਂ ਉਲਟ, ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਬਦਲਿਆ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਕਿੰਨਾ ਸਾਫ਼ ਵੇਖਿਆ। ਬਹੁਤਾ ਕੰਮ ਤਾਂ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਅਕਸਰ ਇੱਕ-ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਦੋ-ਪਾਸੇ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਬੱਸ ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਕਰ ਕੇ, ਪੂਰੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ।

ਦੂਜਾ ਸਵਾਲ, ਜਦੋਂ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਇੱਕ-ਪਾਸੇ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ

ਮੰਨ ਲਵੋ ਤੁਸੀਂ ਤੈਅ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਵਾਲਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਾਪਸ ਮੋੜਨਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਹੌਲੀ ਹੋਣਾ ਠੀਕ ਹੈ। ਪਰ ਹੌਲੀ ਹੋਣਾ ਅਟਕ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਇਮਾਨਦਾਰ ਅੰਤਲੀ ਲਕੀਰ ਰੱਖਣੀ ਚੰਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਕੰਮ ਦੀ ਲਕੀਰ ਉਹਨਾਂ ਆਗੂਆਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਵਧੀਆ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਉਦੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧੋ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਲੋੜੀਂਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਲਗਭਗ ਸੱਤਰ ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋਵੇ। ਪੰਜਾਹ ਫ਼ੀਸਦੀ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾ ਰਹੇ ਹੋ। ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਨੱਬੇ ਜਾਂ ਸੌ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਰਹੋ, ਤਾਂ ਲਗਭਗ ਪੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਦੇਰੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਥੋੜ੍ਹਾ ਗ਼ਲਤ ਹੋਣ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡੀ ਹੋ ਗਈ। ਐਂਡੀ ਜੈਸੀ ਨੇ *Harvard Business Review* ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਿਆਂ ਇਹੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ ਕਿ ਰਫ਼ਤਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਚੋਣ ਹੈ: ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਤੁਸੀਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੋਰ ਰਾਏ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਸਿੱਖਦੇ ਜਾ ਕੇ ਸੁਧਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਜਿਹੜੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਹਰ ਕਦਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰੀ ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਮੰਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸੋ ਦੋ ਸਵਾਲ, ਇਸੇ ਤਰਤੀਬ ਵਿੱਚ। ਕੀ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੋੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਜੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਹੁਣੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰੋ। ਜੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਕੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਚੰਗੀ ਚੋਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਸੱਤਰ ਕੁ ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ? ਜੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਵੀ ਹੁਣੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੱਤਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲਾਂ ਲਿਖੋ ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਜਵਾਬ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਿਰਫ਼ ਓਹੀ ਪਤਾ ਕਰੋ, ਤੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲਈ ਇੱਕ ਵੇਲਾ ਤੈਅ ਕਰ ਦਿਓ, ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ। "ਵੀਰਵਾਰ ਤੱਕ ਮੇਰਾ ਜਵਾਬ ਆ ਜਾਵੇਗਾ" ਇਹ "ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤਿਆਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਾਂਗਾ" ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਬਿਹਤਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਤਿਆਰ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰੋਗੇ।

ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਵੇਲੇ ਤਣਾਅ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਇਹ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤੀ ਸਲਾਹ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਅਨੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਵੇਲੇ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤਣਾਅ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਕਿਵੇਂ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਗੇ ਪਾਸੇ ਨਹੀਂ।

ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਤੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਮੱਧਮ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤੇਜ਼, ਆਪਣੇ-ਆਪ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਕਾਬੂ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਣਿਆ ਹੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ, ਤੇ ਜੇ ਸੜਕ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਹਟਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਸਪਲਾਇਰ ਚੁਣਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸੁਨੇਹਾ ਲਿਖਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਖੋਜੀ ਤਣਾਅ ਹੇਠ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਕਾ ਨਮੂਨਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ: ਤੇਜ਼ ਤਣਾਅ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਦਤ ਵੱਲ ਧੱਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਲਚਕਦਾਰ, ਮਕਸਦ ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਪੈਂਦੇ ਹੋ, ਓਹੀ ਪੁਰਾਣੀ ਚਾਲ, ਓਹੀ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਭਾਵੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਮੰਗਦੀ ਹੋਵੇ। ਤਣਾਅ ਇਹ ਵੀ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਖ਼ਤਰੇ ਤੇ ਫ਼ਾਇਦੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਅਕਸਰ ਏਦਾਂ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।

ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨੁਕਸ ਹੈ। ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤਣਾਅ ਵਾਲਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਸ਼ਾਂਤ ਦਿਮਾਗ਼ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਸਾਜ਼ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਓਵੇਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਪਾਇਲਟ ਮੌਸਮ ਦਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਅਮਲੀ ਗੱਲ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਹੈ:

• ਜੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤਣਾਅ ਵਾਲਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹੀ ਸਹੀ ਚੋਣ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਮੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਦਾਅ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਛੋਟਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤੇਜ਼ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰੋ। ਉਹ ਏਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਬਣਿਆ ਹੈ।
• ਜੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਮੁੜ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਭੜਕੇ ਹੋਏ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆਓ, ਕੁਝ ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਬਾਹਰ ਛੱਡੋ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਸੈਰ, ਪਾਣੀ, ਇੱਕ ਅਸਲੀ ਬ੍ਰੇਕ, ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ ਵੇਖੋ। ਤੁਸੀਂ ਟਾਲ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਸੂਝ ਦੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।
• ਤਣਾਅ ਵੇਲੇ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦੇ ਜਵਾਬ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰੋ। ਜੇ ਚੋਣ ਧੱਕੇ ਵਾਲੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਓਹੀ ਰਾਹ ਦਿਸਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਉਹ ਆਦਤ ਬੋਲ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਤ ਨਹੀਂ। ਪੱਕਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਾਹ ਦੱਸਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰੋ।

ਕਿਸ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਦੋਂ

ਤੇਜ਼ ਤੇ ਹੌਲੀ ਸਿਰਫ਼ ਵਕਤ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਇਸ ਦੀ ਵੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋ। ਤੇ ਇੱਥੇ ਵੀ ਓਹੀ ਤਰਕ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਦੋ-ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਲਈ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਘੱਟ ਹੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਸਤੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੋੜ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਪੰਜ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਲੈਣ ਨਾਲ ਬਹੁਤਾ ਕਰ ਕੇ ਦੇਰੀ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਸੂਝ ਦਾ ਪਤਲਾ ਜਿਹਾ ਰੂਪ। ਆਪ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰੋ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿਓ ਕਿ ਕੀ ਤੈਅ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧੋ। ਮੁੜਨ ਵਾਲੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੀ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਹੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗ਼ਲਤ ਹੋਣ ਦੀ ਕੀਮਤ ਘੱਟ ਹੈ, ਸੋ ਸਭ ਤੋਂ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਕੀਮਤ ਭਰਨੀ ਬਣਦੀ ਨਹੀਂ।

ਇੱਕ-ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਥੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਦੂਜੇ ਲੋਕ ਮੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਲਈ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਵੇਖਣ ਲਈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ ਹੋ, ਓਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਕੋਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਹੀ ਦੂਜਾ ਬੰਦਾ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬੇਆਰਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਦੱਸੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਚੁਣੋ। ਕੋਈ ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਏਦਾਂ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਤੀਜੇ ਨਾਲ ਜਿਊਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਜਾਂ ਬੱਸ ਉਹ ਸਾਥੀ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋ, "ਤੇਰਾ ਕੀ ਖ਼ਿਆਲ ਹੈ" ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਿਰਫ਼ ਮੋਢੇ ਹਿਲਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ "ਇਹ ਗੱਲ ਵਿਗੜਨ ਲਈ ਕੀ ਸੱਚ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ"। ਇਹ ਸਵਾਲ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਓਦੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਅਜੇ ਕੁਝ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਚੁੱਪ ਜਿਹਾ ਜਾਲ ਵੀ ਹੈ। ਰਾਏ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨਾ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਢੰਗ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਟਾਲ-ਮਟੋਲ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਜਿਹਾ ਰੂਪ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਚੌਥੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹੋ ਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਜਵਾਬ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹੈ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹੋ। ਜਿਵੇਂ ਤੱਥਾਂ ਲਈ ਲਕੀਰ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋ, ਓਵੇਂ ਹੀ ਇੱਥੇ ਵੀ ਖਿੱਚੋ। ਦੋ ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂਬਾਤਾਂ, ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰੋ।

ਲੋੜ ਪੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਦਤ ਬਣਾਓ

ਜਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਟਿਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਾਂਗ ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਸੌਖੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ:

ਆਪਣੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਰੱਖੋ। ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਝੁਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਾਹਲੀ ਵਿੱਚ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕੀਏ, ਜਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਸਿਰ ਖਪਾਈ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਏਨੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਆਪਣਾ ਝੁਕਾਅ ਜਾਣ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਨਿਯਮ ਹੈ "ਤਾਰੀਖ਼ ਤੈਅ ਕਰੋ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਭਾਓ"। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਝੱਟ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਨਿਯਮ ਹੈ "ਇੱਕ-ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਪਛਾਣੋ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੌਲੀ ਹੋਵੋ"।

ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਉੱਚੀ ਬੋਲ ਕੇ ਤੈਅ ਕਰੋ। ਕਿਸੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ "ਮੈਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਤੱਕ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ" ਇੱਕ ਧੁੰਦਲੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਬੇਅੰਤ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਅਸਲ ਨਾਲੋਂ ਭੈੜਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਫ਼ੈਸਲਾ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਖ ਲਵੋ। ਕੁਝ ਵਾਕ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਤੈਅ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਪਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨੰਬਰ ਲਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਸਗੋਂ ਮਾੜੇ ਨਤੀਜੇ ਤੇ ਮਾੜੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਲਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਚੰਗੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਮਾੜਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਕਿ ਗ਼ਲਤ ਸਬਕ ਸਿੱਖ ਕੇ ਹਰ ਕਦਮ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਵੋ।

ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਓਹੀ ਨਰਮੀ ਵਰਤੋ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਵਰਤਦੇ ਹੋ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਫ਼ੈਸਲੇ ਗ਼ਲਤ ਵੀ ਹੋਣਗੇ। ਮੁੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਬਸ ਸੁਧਾਰ ਲਵੋਗੇ। ਨਾ-ਮੁੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹੀ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੌਲੀ ਹੋਏ ਸੀ, ਤੇ ਉੱਥੇ ਵੀ, ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਲਿਆ ਫ਼ੈਸਲਾ ਜੋ ਸਿਰੇ ਨਾ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਕੋਈ ਨੈਤਿਕ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਬੰਦੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਹੈ ਜੋ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਰਦਾ ਹੀ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਭਾਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਵੱਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਵੇ

ਔਖੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੇ ਉਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਮੁਮਕਿਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਜੇ ਚੋਣ ਕਰਨਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦਾ ਡਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲਏ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਜੇ ਇਹ ਦੁਬਿਧਾ ਕੰਮ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਹਰ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤਾ ਵੇਲਾ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ, ਜਕੜ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਦੁਬਿਧਾ ਚਿੰਤਾ ਜਾਂ ਉਦਾਸੀ ਨਾਲ ਵੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਡਾਕਟਰ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਮਦਦ ਮੰਗਣਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਕਤ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੀ ਟਿਕਾਅ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਵਧੀਆ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਕਰਨੀ ਬਣਦੀ ਹੈ।

ਪਰ ਬਹੁਤੇ ਦਿਨ ਹੱਲ ਓਨਾ ਵੱਡਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਿੰਨਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਵਾਪਸ ਮੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਹੁਣੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰੋ। ਜੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਏਨੀ ਕੁ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੋ ਜੋ ਕਾਫ਼ੀ ਹੋਵੇ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰੋ, ਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਚੁਣੋ। ਫ਼ੈਸਲੇ ਹੌਲੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ।

ਸਰੋਤ

• Harvard Business Review, Speed Is a Leadership Decision
• Harvard Business Review, Make Good Decisions Faster
• Anthony J. Porcelli ਤੇ Mauricio R. Delgado, Stress and Decision Making: Effects on Valuation, Learning, and Risk-taking (Current Opinion in Behavioral Sciences)
• Farnam Street, Reversible and Irreversible Decisions