ਕੱਲ੍ਹ ਰਾਤ ਤੁਸੀਂ ਦੂਜੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਮੰਨ ਲਈ। ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਹੀ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਪੈਣਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਦਿਲ ਉੱਤੇ ਲਵੇਗਾ।
ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕਰੀਅਰ ਲਈ ਓਨੇ ਕੀਮਤੀ ਨੇ ਜਿੰਨੇ ਇਸ ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਕੋਈ ਵੀ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਰੈਫ਼ਰੈਂਸ ਬਣਨਗੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਗਾਹਕ, ਤੇ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਨਗੇ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਹਾਲੇ ਸੁਣਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਹਰ ਖੇਤਰ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿੰਨਾ ਉੱਪਰ ਜਾਓ ਓਨਾ ਹੋਰ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਰੇ ਜੋ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਅੰਤ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਤੇ ਬੜੀ ਸਸਤੀ ਤਾਕਤ, ਕਿਉਂਕਿ ਨੋਟਿਸ ਪੀਰੀਅਡ ਨੂੰ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਲਗਭਗ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਬਿਤਾਉਂਦਾ। ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਸਾਧਾਰਨ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਨਾ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਤੇ ਕੁਝ ਕੁ ਖ਼ਾਸ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਤੁਹਾਡਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਖ਼ਰਚ ਕਰਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਉਸੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੇ ਨੇ ਜੋ ਲੋਕ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਨੇ।
ਬੌਸ ਨੂੰ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੱਸਣ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਕੀ ਕਹਾਂ?
ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਜਾਂ ਕਾਲ ਉੱਤੇ ਕਹੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖਤੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਗੱਲ ਤਰੀਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ: ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ ਚੌਵੀ ਤਰੀਕ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇ ਜੋ ਅਕਾਊਂਟ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੈਂਡਓਵਰ ਪਲਾਨ ਤਿਆਰ ਹੈ।
ਤਰੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਓ ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲੇ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਮੈਨੇਜਰ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਹੀ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਹੀਂ। ਤਰੀਕ ਮੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਸਭ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਛੋਟੇ, ਸੱਚੇ ਵਾਕ ਤੱਕ ਰੱਖੋ। ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੇ ਦਾਇਰੇ ਵਾਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਵੱਖਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹੀ ਸਹੀ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਸੀ। ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਵਧਾ ਕੇ ਦੱਸਣ ਨਾਲ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਮਝ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੱਲ ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕੀ ਗ਼ਲਤ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇੱਥੇ ਦੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਹੀ ਪੂਰਾ ਕਾਰਨ ਹੋਵੇ।
ਤਿੰਨ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖੋ ਤੇ ਆਪਣਾ ਜਵਾਬ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੋਚ ਲਓ। ਕੁਝ ਮੈਨੇਜਰ ਤੁਰੰਤ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਨੇ। ਕੁਝ ਚੁੱਪ ਹੋ ਕੇ ਬਿਲਕੁਲ ਰਸਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨਹੀਂ, ਸਦਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਨੇ। ਜੇ ਅਜਿਹੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਆਵੇ ਤਾਂ ਧੰਨਵਾਦ ਕਹੋ, ਇੱਜ਼ਤ ਵਜੋਂ ਚੌਵੀ ਘੰਟੇ ਲਓ, ਤੇ ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਲੱਭ ਰਹੇ ਸੀ, ਉਹ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਵੀ ਓਥੇ ਹੀ ਹੋਣਗੇ। ਫਿਰ ਉਸੇ ਦਿਨ ਲਿਖਤੀ ਨੋਟ ਭੇਜ ਦਿਓ, ਛੋਟਾ ਤੇ ਨਿੱਘਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਐੱਚਆਰ ਕੋਲ ਲੋੜੀਂਦਾ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਹੋਵੇ ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਗੋਲ-ਮੋਲ ਨਾ ਰਹੇ।
ਜਾਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਕਿੰਨਾ ਦੱਸਾਂ?
ਜਿੰਨਾ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਘੱਟ। ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵਾਕ, ਕੋਈ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਸੂਚੀ ਨਹੀਂ। ਜਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਵਰਜਨ ਤੁਸੀਂ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਉਹੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾ ਦੇਣ ਦਾ ਬੜਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਖਿੱਚਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਪਿਛਲਾ ਸਾਲ ਔਖਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਵਿਦਾਈ ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਜੋ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਨੇ, ਜੋ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਕਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਸੁਣਾਈ ਦੇਵੇਗੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਨੇ। ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਕਿਸੇ ਆਮ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੱਗਦੇ, ਉਹੀ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਜਾਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਮਾਰਿਆ ਤਾਅਨਾ ਲੱਗਦੇ ਨੇ।
ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਵਰਜਨ ਰੱਖੋ ਤੇ ਇੱਕ ਜਨਤਕ, ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਰਹਿਣ ਦਿਓ। ਜਨਤਕ ਵਾਲਾ ਛੋਟਾ ਤੇ ਸੱਚਾ ਹੈ। ਨਿੱਜੀ ਵਾਲਾ ਤੁਹਾਡੀ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਲਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਠਾਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨੌਕਰੀ ਪਰਖ ਰਹੇ ਹੋਵੋਗੇ, ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੋਗੇ ਕਿ ਇਸ ਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜ ਕੀ ਸੀ।
ਅਪਵਾਦ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਐਗਜ਼ਿਟ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਸਹੀ ਚੈਨਲ ਰਾਹੀਂ, ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋਵੋ ਜਾਂ ਨਾ।
ਐਗਜ਼ਿਟ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕੀ ਕਹਾਂ?
ਜੋ ਕੰਮ ਦਾ ਹੈ ਉਹ ਕਹੋ, ਬਾਕੀ ਰਹਿਣ ਦਿਓ। ਦੋ-ਤਿੰਨ ਖ਼ਾਸ, ਠੀਕ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸਾਲ ਭਰ ਬਾਅਦ ਉਸ ਬੰਦੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਨਾ ਕਹਿ ਸਕੋ।
ਐਗਜ਼ਿਟ ਇੰਟਰਵਿਊ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਹ ਬੰਦਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹੋ, ਤੇ ਨੋਟ ਇੰਟਰਵਿਊ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਲੰਮਾ ਚੱਲਦੇ ਨੇ। ਇਹ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਚੋਣਵੇਂ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। “ਅਕਾਊਂਟ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਦਾ ਹੈਂਡਓਵਰ ਪੇਚੀਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ” ਕੰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। “ਮੇਰਾ ਮੈਨੇਜਰ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਬੰਦਾ ਸੀ” ਕੰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਧ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਸੌਖੀ ਪਰਖ: ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵਾਕ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਬੰਦਾ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਕਹਿ ਦਿਓ। ਜੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੱਜੀ ਡਾਇਰੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਚੰਗਾ ਹੈਂਡਓਵਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਇਹ ਨੋਟਿਸ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖੋ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪਾਸਵਰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਲਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਣਾਓ। ਜਿਸ ਬੰਦੇ ਨੇ ਕਦੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕੰਮ ਚਲਾ ਸਕੇ, ਤੇ ਇਹ ਮਿਆਰ “ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਿੱਥੇ ਪਈਆਂ ਨੇ” ਵਾਲੀ ਸੂਚੀ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਇਸਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਓ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੀ ਹੈ ਤੇ ਜੇ ਉਹ ਰੁਕ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟੁੱਟਣਗੀਆਂ ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਉਹ ਲੋਕ, ਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਲਈ ਫ਼ੋਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਤੇ ਉਹ ਫ਼ੈਸਲੇ ਜੋ ਸਮਝ ਨਾਲ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਜੋ ਹਿੱਸਾ ਕੋਈ ਲਿਖਦਾ ਨਹੀਂ ਤੇ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਹੈ: ਇਸ ਅਕਾਊਂਟ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਕਦਮ ਕਿਉਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਹ ਛੱਡਿਆ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਫਿਰ ਜੋ ਕੰਮ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਉਹ ਪੂਰਾ ਕਰੋ। ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਹੋ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਉਹ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਹੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਕਰੋਗੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਡੈੱਡਲਾਈਨ ਤੁਹਾਡੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਹੁਣੇ ਦੱਸ ਦਿਓ ਤੇ ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਕਹੋ ਕਿ ਉਹ ਕੌਣ ਸੰਭਾਲੇਗਾ। ਸਾਖ਼ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਉਸ ਬੰਦੇ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰੋਂ ਜਾਣ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਨੋਂ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਇੱਥੇ Nielsen Norman Group ਦਾ ਪੀਕ-ਐਂਡ ਖੋਜ ਦਾ ਸਾਰ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਜਰਬੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤਿੱਖਾ ਪਲ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖ਼ਤਮ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਪੂਰੇ ਦਾ ਔਸਤ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਹੈਂਡਓਵਰ ਹੀ ਉਹ ਅੰਤ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਸਤਾ ਹੈ।
ਆਖ਼ਰੀ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੀ ਕਰਾਂ?
ਉਹ ਸਾਖ਼ ਖ਼ਰਚੋ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਵਸੂਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ। ਜਾਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ ਪਰ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਬੜੀ ਕੀਮਤੀ ਹੈ: ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸੁਆਰਥ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਤੇ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ।
ਆਪਣਾ ਐਕਸੈਸ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੰਨ ਖ਼ਾਸ ਕੰਮ ਕਰੋ। ਪਹਿਲਾ, ਉਹਨਾਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਇਆ, ਹਰ ਬੰਦੇ ਨੇ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਕੀ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਕੀ ਬਦਲਿਆ, ਇਹ ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਲਿਖੋ, ਤੇ ਭੇਜ ਦਿਓ। “ਇਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਵਧੀਆ ਸੀ” ਨਹੀਂ। “ਉਸ ਨੇ ਇਨਟੇਕ ਫ਼ਲੋ ਨਵੇਂ ਸਿਰਿਓਂ ਲਿਖਿਆ ਤੇ ਸਾਡਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅੱਧਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਇਹ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵੇਖ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਸੀ।” ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਲਿਖਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਲਈ ਇਹ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇਹ ਉਸ ਫ਼ਾਈਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਗਲੀ ਸਮੀਖਿਆ ਵੇਲੇ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪੈਰ੍ਹਾ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਦੂਜਾ, ਜੋ ਜਾਣ-ਪਛਾਣਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ ਨੇ, ਉਹ ਕਰਵਾ ਦਿਓ। ਉਹ ਵੈਂਡਰ ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਟੀਮਾਂ ਪਰ੍ਹੇ ਬੈਠਾ ਉਹ ਬੰਦਾ ਜੋ ਉਹ ਮਸਲਾ ਹੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਕੋਈ ਹੋਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੱਲ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਵੀ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤੀਜਾ, ਉਹ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਲਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਉਸ ਬੰਦੇ ਲਈ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਜਾਓ ਜਿਸਦੀ ਹਾਲੇ ਭਰਤੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤੈਅ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਹੀ ਇਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੁੱਲ੍ਹਦਿਲੀ ਦਾ ਉਹ ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਬਾਕੀ ਸਭ ਕੁਝ ਚਲਾਕੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕਿਰਦਾਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਅੰਤ ਹੀ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਨਾਲ ਤੁਰਦਾ ਹੈ
ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਚੱਲਣ ਲਈ ਬੜਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਤੇ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਇੰਝ ਚੱਲਦੇ ਨੇ। ਆਓ, ਕੰਮ ਕਰੋ, ਕਾਰਨ ਛੋਟਾ ਰੱਖੋ, ਮੰਗ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੌਂਪ ਕੇ ਜਾਓ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖੋ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੈਨੇਜਰ ਪੜ੍ਹ ਸਕੇ।
ਇੱਕ ਕੰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਰ। ADP Research ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਔਸਤਨ ਲਗਭਗ ਇਕੱਤੀ ਫ਼ੀਸਦੀ ਨਵੀਆਂ ਭਰਤੀਆਂ ਬਣੇ, ਤੇ ਮਾਰਚ 2025 ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੈਂਤੀ ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਹਰ ਤਿੰਨ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਰਤੀ ਕੋਈ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਬੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਿੱਚੋਂ ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਵਾਰ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਬਿਤਾਏ।
ਐਕਸੈਸ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਰਿਕਾਰਡ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਕਾਪੀ ਕਰ ਲਓ। ਇੱਥੇ ਕੀਤੇ ਛੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੰਮ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਬਦਲਿਆ, ਤੇ ਕਿਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਨੇ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗ਼ਾਇਬ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਤੇ ਅਠਾਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੇ ਕਰੀਅਰ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇਗਾ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਰਚ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਦੋਂ ਇਹ ਚਾਹੀਦੇ ਹੋਣਗੇ। ਫਿਰ ਜਾਓ ਤੇ ਨਵੇਂ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕਮਾਲ ਕਰੋ।
ਸਰੋਤ
- Nielsen Norman Group, The Peak-End Rule: How Impressions Become Memories
- ADP Research, Boomerang hiring makes a comeback
- Pew Research Center, Majority of workers who quit a job in 2021 cite low pay, no opportunities for advancement, feeling disrespected