ਸੋਸ਼ਲ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ, ਸਿੱਧੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ: ਇਹ ਹੈ ਕੀ ਤੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਸੋਚੋ ਕਿ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਇੱਕ ਵਾਕ ਵੱਜਦਾ ਰਹੇ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੱਕਾ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬੇਢੰਗੇ ਲੱਗੇ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੱਕਾ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜਲਦੀ ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਲਗਭਗ ਕੁਝ ਵੀ ਦੇ ਦਿੰਦੇ, ਤੇ ਹੁਣ ਮਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਸ਼ ਤੁਸੀਂ ਗਏ ਹੀ ਨਾ ਹੁੰਦੇ।

ਜੇ ਇਹ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸੋਸ਼ਲ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਪਛਾਣਦੇ ਹੋ। ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਘਬਰਾਹਟ, ਦੌਰਾਨ ਦਾ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਕਿ ਸਾਰੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੇਰਹਿਮ ਲੰਮੀ ਦੁਹਰਾਈ। ਤੇ ਇਹ ਓਨੀ ਦੁਰਲੱਭ ਨਹੀਂ ਜਿੰਨੀ ਉਸ ਪਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਏਨਾ ਔਖਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਦਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੁਝ ਅੰਦਾਜ਼ਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਰ ਅੱਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜੀਅ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਾ ਕਦੇ ਸੋਸ਼ਲ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਨਾਲ ਨਿਭਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਅਸੀਂ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਢਿੱਲੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ “ਸੋਸ਼ਲ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਵਾਲਾ” ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਨੇ ਜਦੋਂ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਰਮੀਲਾ, ਜਾਂ ਇਕੱਲ-ਪਸੰਦ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਬੇਮਤਲਬ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਅੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ। ਇਹ ਲੇਖ ਉਸ ਰੂਪ ਲਈ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਦੰਦ ਹੁੰਦੇ ਨੇ, ਉਹ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਪਲਾਨ ਰੱਦ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਫ਼ੋਨ ਕਾਲਾਂ ਤੋਂ ਭਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣ ਵਾਲੀ ਵਧੀਆ ਗੱਲ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੁੱਪ ਬਿਠਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਰੂਪ ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਗੱਲਾਂ ਉਹੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ। ਪਕੜ ਜਿੰਨੀ ਸਖ਼ਤ, ਓਨੀਆਂ ਹੀ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ।

ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕੀ

ਸੋਸ਼ਲ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਇਹ ਤਿੱਖਾ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਨੇ, ਪਰਖ ਰਹੇ ਨੇ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਰੇ ਰਾਏ ਬਣਾ ਰਹੇ ਨੇ। ਇਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਫ਼ਿਕਰ ਬੈਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਵਾਲੀ ਹਰਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਸ ਜਾਵੇਗੀ, ਤੇ ਕਿ ਲੋਕ ਉਸ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਘੱਟ ਸਮਝਣਗੇ।

ਇਹ ਡਰ ਲਗਭਗ ਹਰ ਉਸ ਹਾਲਾਤ ਨਾਲ ਚਿੰਬੜ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣਾ। ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਖਾਣਾ। ਫ਼ੋਨ ਕਰਨਾ। ਉਸ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਵੜਨਾ ਜਿੱਥੇ ਗੱਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਬੰਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਣਾ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੈਜ਼ੈਂਟੇਸ਼ਨ ਦੇਣਾ ਜਾਂ ਅਚਾਨਕ ਸਵਾਲ ਪੈ ਜਾਣਾ। ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਆਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਗੁੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦੁਕਾਨ ਦਾ ਕਾਊਂਟਰ, ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਗੈਲਰੀ, ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਜਵਾਬ।

ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਕਸਰ ਉਸ ਉਮਰੇ ਜਦੋਂ ਅਚਾਨਕ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਰੇ ਰਾਏ ਬਣਾ ਰਹੇ ਨੇ। ਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਵੇਂ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਟਿਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਇਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲੰਘ ਜਾਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਦੀ।

ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਇਮਾਨਦਾਰ ਲਕੀਰ ਖਿੱਚਣੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਸ਼ਰਮ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘੁਲ-ਮਿਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਹਿੰਦੀ, ਇਹ ਵਿੱਚ ਅੜਿੱਕਾ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ, ਦੋਸਤੀਆਂ, ਮੌਕੇ, ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਸ਼ਾਮ। ਅਸਲ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਇਹੀ ਅੜਿੱਕਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨਾ ਘਬਰਾਉਂਦੇ ਹੋ।

ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਲੁਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਨਿੱਘੇ, ਕਾਬਲ ਤੇ ਸਭ ਦੇ ਚਹੇਤੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਸ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਪਿੱਛੇ ਕਿੰਨੀ ਮਿਹਨਤ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰੈਜ਼ੈਂਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ ਤੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਇਸੇ ਯਕੀਨ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸਭ ਵਿਗੜ ਗਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ ਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਅਗਲੇ ਸੱਦੇ ਤੋਂ ਡਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਬਾਹਰੋਂ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਕਿੱਦਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਫ਼ਰਕ ਦਾ ਇਕੱਲਾਪਣ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵੀ ਕਿ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹੋ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਘਬਰਾਹਟ ਨਹੀਂ।

ਇਹ ਏਨੀ ਕੱਸ ਕੇ ਕਿਉਂ ਫੜਦੀ ਹੈ

ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਸੌਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਨੁਕਸ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬੱਸ ਅੱਜ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਗ਼ਲਤ ਸੈੱਟ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ।

ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾਣਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸੀ। ਸੋ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਅਪਣੱਤ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਲੋੜ ਬਣ ਗਈ, ਤੇ ਹਰ ਉਸ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਆਦਤ ਜੋ ਦੱਸੇ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਠੁਕਰਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਿਮਾਗ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡੂੰਘਾ ਬੈਠਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ, ਐਮਿਗਡਲਾ, ਖ਼ਤਰੇ ਲਈ ਧੂੰਏਂ ਦੇ ਅਲਾਰਮ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਲਾਰਮ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸੈੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਸਾਦਾ ਚਿਹਰਾ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਲੱਗਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਆਈ ਚੁੱਪ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬੋਰ ਹੋ। ਅਲਾਰਮ ਵੱਜਦਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਤਣਾਅ ਦੇ ਰਸਾਇਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੀਨਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਚਿਹਰਾ ਲਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮਨ ਖ਼ਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰ ਵੀ ਸਬੂਤ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਗ਼ਲਤ ਹੈ।

ਤਿੰਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇਸ ਸਾਰੀ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਚੱਲਦਾ ਰੱਖਦੀਆਂ ਨੇ:

• ਸਰੀਰ ਦਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਡਰ ਨੂੰ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਚਿਹਰਾ ਲਾਲ ਹੋਣਾ, ਆਵਾਜ਼ ਕੰਬਣੀ, ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਤੇਜ਼, ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਪਸੀਨਾ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਐਡਰੀਨਲਿਨ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਪਰ ਘਬਰਾਏ ਮਨ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਾਕਾਮੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
• ਧਿਆਨ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਣਾਅ ਵਾਲੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇਖਣੀ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹੋ, ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਦਾਂ ਦਿੱਸ ਰਹੇ ਹੋ ਤੇ ਕਿੱਦਾਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹੋ। ਮਜ਼ੇ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਗੁਆਚੇ ਜਾਂ ਅਕੜੇ ਹੋਏ ਲੱਗਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਏਨੇ ਰੁੱਝੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ।
• ਬਚ ਕੇ ਨਿਕਲਣਾ ਗ਼ਲਤ ਸਬਕ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਤੇ ਡਰ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਲਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦਿਮਾਗ਼ ਸਾਫ਼ ਲਿਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ: ਬਚਣਾ ਕੰਮ ਆਇਆ, ਖ਼ਤਰਾ ਟਲ ਗਿਆ। ਸੋ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਬਚਣ ਦੀ ਖਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸੁਖ, ਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਗੜਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ।

ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਲਾ ਹੀ ਇੰਜਣ ਹੈ। ਬਚਣਾ ਹੀ ਇੱਕ ਔਖੇ ਅਹਿਸਾਸ ਨੂੰ ਸੁੰਗੜਦੀ ਦੁਨੀਆ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਇਹ ਕਿ ਬਦਲਾਅ ਵੀ ਬਿਲਕੁਲ ਇਸੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਨ ਦੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੋਸ਼ਲ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਤਰੀਕੇ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਦੇ ਹੱਲ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਹੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਹਾਲਾਤ ਵੱਲ ਪੌੜੀ-ਦਰ-ਪੌੜੀ ਜਾਓ, ਇੱਕੋ ਛਾਲ ਨਾਲ ਨਹੀਂ

ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਕਦਮ ਹਰ ਸੁਭਾਵਿਕ ਖਿੱਚ ਦੇ ਉਲਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਬਚਦੇ ਆਏ ਹੋ, ਉਹੀ ਨਰਮੀ ਨਾਲ, ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਨੀ। ਖੋਜੀ ਇਸ ਨੂੰ ਐਕਸਪੋਜ਼ਰ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਇਹੀ ਬਹੁਤੇ ਅਸਰਦਾਰ ਇਲਾਜਾਂ ਦਾ ਅਸਲੀ ਤੱਤ ਹੈ। ਗੱਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੰਦ ਘੁੱਟ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਡਰਾਉਣੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਕੁੱਦ ਪਵੋ। ਗੱਲ ਇੱਕ ਪੌੜੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਹੈ।

ਉਹ ਹਾਲਾਤ ਲਿਖੋ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਘਬਰਾਉਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਰਤੀਬ ਦਿਓ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖਾ ਹੇਠਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਉੱਪਰ। ਫਿਰ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਤੇ ਹਰ ਡੰਡੇ ਉੱਤੇ ਓਨਾ ਚਿਰ ਰੁਕੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਘੱਟ ਭਾਰਾ ਨਾ ਲੱਗਣ ਲੱਗੇ, ਫਿਰ ਹੀ ਅਗਲੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੋ। ਪੌੜੀ ਸ਼ਾਇਦ ਇੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇ ਕਿ ਕੌਫ਼ੀ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਅੱਖ ਮਿਲਾ ਕੇ ਧੰਨਵਾਦ ਕਹਿਣਾ, ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਸਹਿਕਰਮੀ ਤੋਂ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣਾ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣਾ। ਹਰ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਭੱਜਣ ਦੀ ਥਾਂ ਓਥੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ ਤੇ ਕੋਈ ਕਹਿਰ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਦਾ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਚੁੱਪਚਾਪ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬੱਸ ਇਹੀ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਹੈ।

ਮਨ ਜੋ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਫੜੋ

ਸੋਸ਼ਲ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਲਗਭਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੀਆਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਉੱਤੇ। “ਸਭ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਕੰਬਦੇ ਦਿੱਸਣਗੇ।” “ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਹਿਣ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।” “ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਨਿਕੰਮਾ ਸਮਝਦੇ ਨੇ।”

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਕਰਕੇ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਬੱਸ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਿਆਲ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ, ਸੱਚ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਕੀਕਤ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੇਖੋ। ਜਿਸ ਦਾ ਡਰ ਸੀ, ਕੀ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੋਇਆ? ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਵਾਬ ਨਾਂਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਹੋਇਆ ਉਹ ਸੋਚ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਫ਼ੋਨ ਉੱਤੇ ਸਾਦਾ ਜਿਹਾ ਨੋਟ ਰੱਖਦੇ ਨੇ: ਮੈਨੂੰ ਕਿਸ ਦਾ ਡਰ ਸੀ, ਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ। ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਲਾ ਪਾੜਾ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸੇ ਪਾੜੇ ਵਿੱਚ ਡਰ ਆਪਣੀ ਕੁਝ ਤਾਕਤ ਗੁਆ ਬੈਠਦਾ ਹੈ।

ਧਿਆਨ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਮੋੜੋ

ਕਿਉਂਕਿ ਚਿੰਤਾ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਕੀਤਾ ਬਦਲਾਅ ਬਹੁਤ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਟਾਰਚ ਸਮਝੋ। ਘਬਰਾਹਟ ਦੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਘੁੰਮ ਕੇ ਸਿੱਧੀ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਉਹ ਕਮੀ ਚਮਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਸਭ ਨੂੰ ਦਿੱਸ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਪਿਆ ਚਿਹਰਾ, ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਟਕ, ਉਹ ਚੁੱਪ ਜੋ ਅੱਧਾ ਸਕਿੰਟ ਵੱਧ ਲੰਮੀ ਹੋ ਗਈ। ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਪਸ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਮੋੜ ਦਿਓ।

ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਦੂਜੇ ਜੀਅ ਨੂੰ ਦਿਓ। ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਨੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਮੀਜ਼ ਦਾ ਰੰਗ। ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਜੋ ਉਹ ਅੱਧੀ ਸੁਣਾ ਚੁੱਕੇ ਨੇ। ਕੋਈ ਵੀ ਅਸਲੀ ਚੀਜ਼ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਕਿ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਟਿੱਪਣੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਦਾਂ ਲੱਗ ਰਹੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਵੀ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਤੇ ਸੱਚੀਂ ਸੁਣ ਵੀ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਸੋ ਸੁਣਨਾ ਚੁਣਨ ਨਾਲ ਦੋ ਕੰਮ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ: ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਮੱਠੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਜੀਅ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਜੋ ਉਸ ਠੁਕਰਾਏ ਜਾਣ ਦਾ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਤਿਆਰ ਬੈਠੇ ਸੀ।

ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਛੱਡੋ

ਇਹ ਗੱਲ ਘੱਟ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਪਰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਡਰਾਉਣੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਛੋਟੀਆਂ ਟੇਕਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੇ ਨੇ: ਹਰ ਵਾਕ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਉਣਾ, ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਰੁਝਾਉਣ ਲਈ ਗਲਾਸ ਫੜੀ ਰੱਖਣਾ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੈਠਣਾ, ਚਿਹਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਲੱਭਦੇ ਰਹਿਣਾ, ਜਾਂ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ ਤਾਂ ਜੋ ਗ਼ਲਤ ਗੱਲ ਨਾ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ। ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ।

ਇਹ ਬਚਾਅ ਵਰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਨੇ, ਤੇ ਇਹੀ ਜਾਲ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਤੇ ਧਿਆਨ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੋਰ ਅਕੜਿਆ ਜਾਂ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਨੇ, ਘੱਟ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਸਬਕ ਖੋਹ ਲੈਂਦੀਆਂ ਨੇ। ਜੇ ਗੱਲਬਾਤ ਵਧੀਆ ਲੰਘ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਘਬਰਾਇਆ ਦਿਮਾਗ਼ ਸਿਹਰਾ ਟੇਕ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ (“ਸਭ ਠੀਕ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ”), ਨਾ ਕਿ ਡੂੰਘਾ ਸੱਚ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਟੇਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਠੀਕ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੇਕ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖ ਕੇ ਦੇਖੋ। ਫ਼ੋਨ ਪਾਸੇ ਰੱਖੋ। ਇੱਕ ਚੁੱਪ ਨੂੰ ਟਿਕਣ ਦਿਓ। ਦੇਖੋ ਕਿ ਅਸਮਾਨ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ।

ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਟਿਕਾਓ, ਮਨ ਪਿੱਛੇ ਆ ਜਾਵੇਗਾ

ਜਦੋਂ ਅਲਾਰਮ ਵੱਜਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਛੱਡਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾੜੀ-ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖ਼ਤਰਾ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਕਿਸੇ ਔਖੀ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਵੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ-ਦੋ ਮਿੰਟ ਲਈ ਸਾਹ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਅੰਦਰ ਲੈਣ ਨਾਲੋਂ ਲੰਮਾ ਕਰੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਘਬਰਾਹਟ ਮਿਟੇਗੀ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਏਨੀ ਧਾਰ ਲਹਿ ਜਾਵੇਗੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਓਥੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿ ਸਕੋ, ਤੇ ਬੱਸ ਏਨਾ ਹੀ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਉਵੇਂ ਪੇਸ਼ ਆਓ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ

ਸੋਸ਼ਲ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਜੋ ਘਰ ਮੁੜਦਿਆਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਗਿਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰੋਗੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਚੜ੍ਹਦੀ ਦਿੱਸੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਵੇਂ ਜਵਾਬ ਦਿਓ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਆਪਣੇ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਜਿਸ ਨੇ ਹੁਣੇ ਕਿਸੇ ਔਖੀ ਚੀਜ਼ ਉੱਤੇ ਹਿੰਮਤੀ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਬੇਢੰਗਾ ਹੱਥ ਅਜ਼ਮਾਇਆ ਹੋਵੇ। ਖੋਖਲੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਬੱਸ ਥੋੜ੍ਹੀ ਇਨਸਾਫ਼ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਾਲ। ਤੁਸੀਂ ਗਏ ਤਾਂ ਸਹੀ। ਇਹ ਗਿਣਿਆ ਗਿਆ, ਤੁਹਾਡਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਲੋਚਕ ਬਾਕੀ ਗੱਲਾਂ ਬਾਰੇ ਜੋ ਮਰਜ਼ੀ ਕਹੇ।

ਹੋਰ ਮਦਦ ਕਦੋਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ

ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੀਤੀ ਮਿਹਨਤ ਇੱਕ ਅਸਲੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ, ਤੇ ਹਲਕੀ ਸੋਸ਼ਲ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਦੂਰ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਇਕੱਲਿਆਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪੈਣਾ, ਤੇ ਕੁਝ ਹਾਲਾਤ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵੱਧ ਮਦਦ ਮੰਗਦੇ ਨੇ।

ਕਿਸੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ ਜੇ ਚਿੰਤਾ ਤੁਹਾਡੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਘੜ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕੰਮ, ਪੜ੍ਹਾਈ, ਦੋਸਤੀਆਂ ਜਾਂ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਛੱਡ ਰਹੇ ਹੋ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਇਹੀ ਗੱਲ ਉਦੋਂ ਵੀ ਹੈ ਜੇ ਇਹ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੇ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਲ ਹੀ ਹੇਠਾਂ ਖਿੱਚ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਮਾਜਿਕ ਮੌਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਲਈ ਸ਼ਰਾਬ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਰਹੇ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਗੱਲ ਇੱਕ ਲੇਖ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਹੀ ਮਦਦ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਉਹ ਮਦਦ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਹੌਸਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਇੱਕ ਢਾਂਚਾਗਤ ਗੱਲਬਾਤ ਵਾਲੀ ਥੈਰੇਪੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੌਗਨਿਟਿਵ ਬਿਹੇਵੀਅਰਲ ਥੈਰੇਪੀ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ, ਸੋਸ਼ਲ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਇਲਾਜ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਸੈਸ਼ਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤਿਆਂ ਲਈ ਇਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਨੇ, ਅਕਸਰ ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਮਝਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਢੁਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦਿੱਕਤ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਜੀਅ ਨਹੀਂ ਹੋਵੋਗੇ। ਲੋਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੜਕਾਉਂਦੇ ਨੇ, ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਇੱਕ ਗੱਲ ਪੱਲੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਚਿੰਤਾ ਅੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਕਿ ਲੋਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਓਨੀ ਹੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਪਰਖ ਰਹੇ ਨੇ ਜਿੰਨਾ ਤੁਸੀਂ ਡਰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਲਗਭਗ ਕਦੇ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਏਨੇ ਰੁੱਝੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਹਿਸਾਬ ਲਾਉਣ ਦੀ ਵਿਹਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਉਸ ਪਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਪੌੜੀ, ਤੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਦਿਓ ਕਿ ਉਹ ਕਮਰੇ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਫੜ ਲਵੇ।

ਸਰੋਤ

• National Institute of Mental Health, Social Anxiety Disorder: More Than Just Shyness
• Cleveland Clinic, Social Anxiety Disorder (Social Phobia)
• NHS, Social anxiety (social phobia)