ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋ। US ਵਿੱਚ, 988 ਤੇ ਕਾਲ ਜਾਂ ਟੈਕਸਟ ਕਰੋ (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), 741741 ਤੇ HOME ਟੈਕਸਟ ਕਰੋ (Crisis Text Line), ਜਾਂ ਸੰਕਟਕਾਲ ਵਿੱਚ 911 ਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ।
ਝਟਪਟ ਸੁਝਾਅ
- ਪਾਣੀ ਪੀਓ, ਖਾਣਾ ਖਾਓ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਧੁੱਪ ਲਓ।
- ਔਖੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਲਈ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਓ।
- ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਲਓ ਅਤੇ ਕੋਈ ਯਾਦ ਸਾਂਝੀ ਕਰੋ।
ਕੁਝ ਸਵੇਰਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਫਿਰ ਇਹ ਦੁਬਾਰਾ ਆ ਵੱਜਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਨਸਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿਸ ਚੀਜ਼ 'ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਟੇਕ ਰੱਖੀ ਸੀ ਉਹ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਉਸ ਸੱਚ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰਿਓਂ ਜਮਾਉਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਤਿਆਰ ਹੋਵੋ ਜਾਂ ਨਾ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਦਾ ਕੋਈ ਚਲਾਕ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹਾਦਰ ਬਣਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਅਸੀਂ ਜੋ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਹੈ ਸੱਚਾ ਸਾਥ ਅਤੇ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਬਸ ਇਸਨੂੰ ਢੋਣਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਹਿਣਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ।
ਸੋਗ ਦੀ ਗੱਲ ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਮੌਤ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੌਤ ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਪਰ ਉਹੀ ਚੀਸ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਘਾਟਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉੱਠਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘਾਟਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ: ਵਿਆਹ ਦਾ ਟੁੱਟ ਜਾਣਾ, ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਜਾਣਾ, ਕੋਈ ਤਸ਼ਖ਼ੀਸ, ਹਰ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਦੂਰ ਚਲੇ ਜਾਣਾ, ਕੋਈ ਦੋਸਤੀ ਜੋ ਚੁੱਪਚਾਪ ਖਿੰਡ ਗਈ, ਕੋਈ ਭਵਿੱਖ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਿਊਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। Cleveland Clinic ਸੋਗ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਘਾਟੇ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਘਟਨਾ ਮਗਰੋਂ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਇਹ ਸਮਝ ਤੋੜ ਦੇਵੇ ਕਿ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਿਵੇਂ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਸਨ। ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸੋਗ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਲਈ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੋਈ ਅਫ਼ਸੋਸ ਦਾ ਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਗਿਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਅਸਲ ਹੈ।
ਤੁਸੀਂ ਗ਼ਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ
ਇਹ ਗੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੁਣਨ ਲਾਇਕ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਚੁੱਪਚਾਪ ਫ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਸਭ ਮਾੜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸੋਗ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। National Institute on Aging ਸਾਫ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਇਸਦੇ ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਹਨ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੋਗ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਸਹੀ ਜਾਂ ਗ਼ਲਤ ਢੰਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੁਸੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਰੋਂਦੇ ਰਹੋ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੁਸੀਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾ ਰੋਵੋ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਗੱਲ ਦਾ ਅਪਰਾਧ-ਭਾਵ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਘੜੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਵੋ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਘੜੀ ਸੁੰਨ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੱਸ ਪਵੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਗ਼ੱਦਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਾਹਤ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਲੰਮੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਰਾਹਤ 'ਤੇ ਸ਼ਰਮ ਆਵੇ। ਇਹ ਸਭ ਸੋਗ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਘੱਟ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖ਼ਰਾਬੀ ਹੈ।
ਜਿਹੜੇ "ਪੰਜ ਪੜਾਅ" ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਇਦ ਸੁਣੇ ਹੋਣਗੇ, ਇਨਕਾਰ, ਗੁੱਸਾ, ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ, ਉਦਾਸੀ, ਸਵੀਕਾਰ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਚੈੱਕਲਿਸਟ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇੱਕੋ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਦਰਜਨ ਵਾਰ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਲੰਘਦੇ ਹਨ। ਸੋਗ ਪੌੜੀਆਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ, ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਲਹਿਰ ਕਿਸੇ ਗੀਤ ਤੋਂ ਉੱਠ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਮਹਿਕ ਤੋਂ, ਖ਼ਾਲੀ ਕੁਰਸੀ ਤੋਂ, ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵਜ੍ਹਾ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਤੋਂ। ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿੱਥ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ 'ਤੇ ਗ਼ਾਇਬ ਘੱਟ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਜੋ ਲਗਭਗ ਹਰ ਕੋਈ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ।
"ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?"
ਜਿੰਨਾ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਅਤੇ ਜਿੰਨਾ ਦੂਜੇ ਲੋਕ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ। ਕੋਈ ਪੱਕੀ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਫੜਾ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੀ ਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਤਿੱਖਾ ਦਰਦ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਨਰਮ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੁੱਲਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਜੀ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਮਾੜੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੰਗੇ ਦਿਨ ਵੀ ਪਰੋਏ ਹੋਏ ਆਉਣਗੇ, ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੰਨਾ ਠੀਕ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਦਿਨ ਕੋਈ ਧੋਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਬਿਲਕੁਲ ਉਹੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਲੱਭਣਾ।
ਸੋਗ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਤਰਦਾ ਹੈ। ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਨੀਂਦ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਲਾਉਣਾ ਜਾਂ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਰਨੇ ਔਖੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੀਰ ਨਿਚੋੜਿਆ ਅਤੇ ਧੁੰਦਲਾ ਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤਣਾਅ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਸਰੀਰਕ ਜਵਾਬ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਲੰਘ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਸੂਚੀ ਸਮਝੋ ਜਿਸ ਵੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੁੱਝਦਾ।
- ਇਸਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਤਣਨ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਦਿਓ। ਸੋਗ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦਬਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਊਰਜਾ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਅਕਸਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਾਸਿਓਂ ਲੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਉਦਾਸੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮਿੱਥਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਸਦਾ ਵਿਖਾਵਾ ਕਰਨ ਦੀ। ਬਸ ਹਰ ਮਿੰਟ ਇਸ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
- ਪਹਿਲਾਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗੱਲਾਂ ਸੰਭਾਲੋ। ਨੀਂਦ, ਪਾਣੀ, ਕੁਝ ਖਾਣ ਨੂੰ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਧੁੱਪ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਹਿਲਜੁਲ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਗਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹੌਲੀ ਚੱਕਰ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਸੋਗ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਨਰਮੀ ਵਰਤਣ ਨਾਲ ਉਦਾਸੀ ਨਹੀਂ ਹਟੇਗੀ, ਪਰ ਖ਼ਾਲੀ ਟੈਂਕ 'ਤੇ ਚੱਲਣਾ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਹੋਰ ਭਾਰੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
- ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਦਿਓ, ਭਾਵੇਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ। ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਇਕੱਲਿਆਂ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਖਿੱਚ ਤਕੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਵੀ ਇਹ ਅਜ਼ਮਾਉਂਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਹੋਰ ਖ਼ਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਘੱਟ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦੇਣਦਾਰ ਨਹੀਂ ਕਿ ਬਹਾਦਰ ਚਿਹਰਾ ਵਿਖਾਓ। ਇੱਕ-ਦੋ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਚੁਣੋ ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬੈਠਣ ਦਿਓ, ਖਾਣਾ ਲਿਆਉਣ ਦਿਓ, ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰ ਦੇਣ ਦਿਓ, ਜਾਂ ਬਸ ਓਦੋਂ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਦਿਓ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ।
- ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਓ। ਉਸ ਇਨਸਾਨ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਨਾ, ਚੰਗੀਆਂ ਵੀ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਵੀ, ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਰਲ ਕੇ ਢੋਣ ਦੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਫ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੱਲ ਛੇੜਨ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਦੁਖੀ ਹੋਣਗੇ। ਅਕਸਰ ਉਲਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਕੋਈ ਉਹ ਨਾਂ ਉੱਚੀ ਬੋਲ ਸਕਿਆ।
- ਤਰੀਕਾਂ ਦੇ ਡੰਗ ਦੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖੋ। ਜਨਮਦਿਨ, ਵਰ੍ਹੇ-ਗੰਢਾਂ, ਪਹਿਲਾ ਤਿਉਹਾਰ, ਮੌਸਮਾਂ ਦਾ ਬਦਲਣਾ। ਇਹ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਹ ਕੱਢ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਦਿਨ ਆਉਂਦਾ ਦਿਸੇ, ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਓ। ਕਿਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੋ, ਦਿਨ ਨੂੰ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮਨਾਓ, ਜਾਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਲੰਘਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ। ਇਹ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਕਿ ਉਹ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਤਾਕਤ ਖੋਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
- ਵੱਡੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲ ਵਰਤੋ। ਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕੱਚੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ, ਵਾਪਸ ਨਾ ਮੁੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕੋ, ਘਰ ਵੇਚਣਾ, ਇੱਕਦਮ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦੇਣੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੰਡ ਦੇਣਾ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਇਹ ਮਿਹਰ ਦਿਓ। ਤੁਹਾਡੀ ਸੋਚਣ-ਸਮਝਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਹ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਘਾਟਾ ਉਹ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜਿਸਨੂੰ ਮੰਨਣ ਲਈ ਲੋਕ ਕਤਾਰ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ
ਕੁਝ ਘਾਟਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖਾਣੇ ਅਤੇ ਅਫ਼ਸੋਸ ਦੇ ਕਾਰਡ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਦੇ ਨਾਲ ਚੁੱਪ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਚੁੱਪ ਸੋਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਇਕੱਲਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਗਰਭਪਾਤ। ਕੋਈ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਵਾਲੇ ਮਾਂ ਜਾਂ ਪਿਓ ਜੋ ਅਜੇ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਨਹੀਂ। ਕਿਸੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਅੰਤ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਹੋ, ਜਾਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਵੀ ਹੋ। ਸੋਗ ਦੇ ਖੋਜੀ ਇਸਨੂੰ disenfranchised grief (ਅਣਮੰਨਿਆ ਸੋਗ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੋਗ ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਅਤੇ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਜੋ ਦੂਜੇ ਘਾਟਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਘਾਟਾ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਕੋਈ ਛੋਟੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਬਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਉਹ ਮਾਨਤਾ ਖ਼ੁਦ ਦੇਣੀ ਪਵੇ ਜੋ ਬਾਹਰਲੀ ਦੁਨੀਆ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੀ। ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰੋ। ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਵੇਗਾ। ਤੁਹਾਡੇ ਸੋਗ ਦੇ ਅਸਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਬੱਚੇ ਵੀ ਸੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਹ ਵੱਡਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਛੋਟਾ ਬੱਚਾ ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਠੀਕ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਮਿੰਟ ਖੇਡਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਸਿੱਧੇ-ਸਪਸ਼ਟ ਸਵਾਲ ਨਾਲ ਘਾਟੇ ਵੱਲ ਮੁੜ ਆਵੇਗਾ। ਇਹ ਰੁੱਖਾਪਣ ਜਾਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਢੰਗ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਨਰਵਸ ਸਿਸਟਮ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਹਜ਼ਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਓਨੀਆਂ ਖ਼ੁਰਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੀਆਂ ਉਹ ਸੰਭਾਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਮਦਦਗਾਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ ਉਹ ਹਨ ਇਮਾਨਦਾਰ, ਸਾਦੇ, ਉਮਰ ਦੇ ਹਾਣ ਦੇ ਸ਼ਬਦ (ਨਰਮ ਪਰ ਗੋਲ-ਮੋਲ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੋਲ-ਮੋਲ ਬੋਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਲਝਾ ਜਾਂ ਡਰਾ ਸਕਦੀ ਹੈ), ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਨੇਮ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਸੁਨੇਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜਾਇਜ਼ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਸੋਗ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਹੋਵੇ, ਲਮਕਦਾ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼, ਜਾਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿੱਚ ਸੁੰਗੜ ਜਾਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਸਣ ਲੱਗ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਾਊਂਸਲਰ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਕਿਸੇ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਈਏ
ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸੋਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਹੋਵੋ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਵੋ ਜੋ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਬੇਕਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਗ਼ਲਤ ਗੱਲ ਕਹਿ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ। ਇਹ ਡਰ ਇੰਨਾ ਆਮ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੇ ਵੇਲੇ ਇਕੱਲਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਫ਼ੋਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਹਰ ਕੋਈ ਝਿਜਕ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਹੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਸਹੀ ਸ਼ਬਦ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ:
- ਪਹੁੰਚੋ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਚਿਰ ਰੁਕੋ। ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਧੀਆ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਦੇ ਕੋਲ ਚੁੱਪ ਬੈਠਣਾ ਇੱਕ ਅਸਲ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹੈ।
- "ਕੁਝ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੱਸਣਾ" ਕਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਠੋਸ ਬਣੋ। ਖਾਣਾ ਦੇ ਜਾਓ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੁਪਹਿਰ ਲਈ ਲੈ ਜਾਓ। ਮੈਸਿਜ ਭੇਜੋ "ਤੇਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।"
- ਉਸ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਨਾਂ ਲਓ ਅਤੇ ਕੋਈ ਯਾਦ ਸਾਂਝੀ ਕਰੋ। ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਡਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੁਜ਼ਰ ਚੁੱਕੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਜ਼ਖ਼ਮ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇਵੇਗਾ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਸੋਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਇਨਸਾਨ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮਾਅਨੇ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
- ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਲੀਕਾਂ ਲੱਭਣੀਆਂ ਛੱਡ ਦਿਓ। "ਘੱਟੋ-ਘੱਟ" ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਗੱਲ, "ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ," "ਉਹ ਹੁਣ ਚੰਗੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹਨ" ਵਰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੇਕ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਕਹੀਆਂ ਵੀ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਕਰਨ ਵਾਂਗ ਵੱਜਦੀਆਂ ਹਨ। "ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਹੈ। ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹਾਂ।" ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।
- ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਰਹੋ, ਜਦੋਂ ਖਾਣੇ ਆਉਣੇ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫ਼ੋਨ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸੋਗ ਅਜੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੋਗ ਕੀ ਨਹੀਂ ਹੈ
ਇਹ ਕੋਈ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇ ਇਹ ਲਮਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ। ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਆਖ਼ਰੀ ਲਕੀਰ ਨਹੀਂ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ "ਤੋਂ ਪਾਰ" ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਵੀ ਨਾ ਹੋਵੋ। ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਘਾਟੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧਦੇ, ਸਗੋਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸਮੋਣ ਜੋਗੀ ਥਾਂ ਹੋਵੇ।
ਨੇਕ ਨੀਅਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਕਈ ਵਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਾਹਲਾ ਕਰਨਗੇ। ਉਹ ਕਹਿਣਗੇ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਬਣਿਆ-ਬਣਾਇਆ ਫ਼ਿਕਰਾ ਫੜਾ ਦੇਣਗੇ ਜੋ ਗ਼ਲਤ ਵੱਜਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਅਤ ਮਦਦ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਸੋਗ ਕਰਦੇ ਰਹੋ।
ਹੋਰ ਮਦਦ ਵੱਲ ਹੱਥ ਕਦੋਂ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ
ਸੋਗ ਕੋਈ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਇਨਸਾਨ ਜਾਂ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕਰਨ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਕੀਮਤ ਹੈ। ਬਹੁਤਿਆਂ ਲਈ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਕਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਟਦਾ ਨਹੀਂ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਸਦੀ ਪਕੜ ਇੰਨੀ ਢਿੱਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਾਪਸ ਅੰਦਰ ਆ ਸਕੇ।
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਪਰ, ਇਹ ਪੂਰੀ ਤੀਬਰਤਾ 'ਤੇ ਜਕੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੋਜ਼ ਦਾ ਜੀਵਨ ਚੱਲਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਕੋਲ ਹੁਣ ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਨਾਂ ਹੈ: prolonged grief disorder (ਲਮਕਿਆ ਸੋਗ ਵਿਕਾਰ)। ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨੇ ਉਦਾਸ ਹੋ। ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੰਮੇ ਅਰਸੇ ਤੱਕ ਸੋਗ ਕਿੰਨਾ ਅਟਕਿਆ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। American Psychiatric Association ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤਸ਼ਖ਼ੀਸ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਦੋਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵੱਡਿਆਂ ਲਈ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ (ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਕਿਸ਼ੋਰ ਲਈ ਛੇ ਮਹੀਨੇ), ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਲੱਛਣ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦਿਸਦੇ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਇਹ ਡੂੰਘਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਿ ਯਕੀਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਘਾਟਾ ਸੱਚ ਹੈ, ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜ ਨਾ ਸਕਣਾ, ਅਤੇ ਇੰਨਾ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਗਲ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸੋਗ ਕਿ ਆਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹੇ।
ਜੇ ਇਹ ਉਸ ਥਾਂ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਹੋ, ਤਾਂ ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਇਸਦਾ ਇਲਾਜ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਦਦ ਲਈ ਹੱਥ ਵਧਾਉਣਾ ਇੱਕ ਤਕੜਾ ਕਦਮ ਹੈ, ਸੰਭਾਲ ਨਾ ਸਕਣ ਦੀ ਹਾਰ ਨਹੀਂ। ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਉਸ ਸੋਗ ਲਈ ਖ਼ਾਸ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਖੇ ਤਰੀਕੇ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨਹੀਂ ਹਟਦਾ। ਵਧੀਆ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੈ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸੋਗ-ਕਾਊਂਸਲਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ।
ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ। ਫ਼ੌਰਨ ਮਦਦ ਲਈ ਹੱਥ ਵਧਾਓ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਪਾ ਰਹੇ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦਰਦ ਨੂੰ ਖੁੰਢਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਰਾਬ ਜਾਂ ਹੋਰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਭਾਰੀ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਵੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਜਾਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਆਰੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਬਿਹਤਰ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਸੋਚਾਂ ਡੂੰਘੇ ਸੋਗ ਨਾਲ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਹੁਣੇ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਬਸ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਅਸਲ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸੰਕਟ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨੂੰ, ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਔਖੇ ਹੋ।
ਸੋਗ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਦੇਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨਾਲ ਓਨਾ ਹੀ ਸਬਰ ਵਰਤੋ ਜਿੰਨਾ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਪਿਆਰੇ ਨਾਲ ਵਰਤਦੇ ਜੋ ਇੰਨਾ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਲਓ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ ਕਿ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਦਾਸ ਰਹੋ। ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਇਕੱਲਿਆਂ ਢੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਦੋਂ ਇੰਝ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋੜ ਹੈ।
ਸਰੋਤ
- National Institute on Aging (NIH), Coping With Grief and Loss
- Cleveland Clinic, Grief: What It Is, Types, Symptoms & How To Cope
- American Psychiatric Association, Prolonged Grief Disorder