ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋ। US ਵਿੱਚ, 988 ਤੇ ਕਾਲ ਜਾਂ ਟੈਕਸਟ ਕਰੋ (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), 741741 ਤੇ HOME ਟੈਕਸਟ ਕਰੋ (Crisis Text Line), ਜਾਂ ਸੰਕਟਕਾਲ ਵਿੱਚ 911 ਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਹੋਵੋ, findahelpline.com ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਸੰਕਟ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੋ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਨੰਬਰ ਉੱਤੇ ਫ਼ੋਨ ਕਰੋ।
ਕੋਈ ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਉਸਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਸੀਂ ਬੱਸ ਭਾਂਪ ਲਿਆ। ਉਹ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਗਰੁੱਪ ਥ੍ਰੈੱਡ ਵਿੱਚੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਵਾਬ ਦੇਣੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ, ਜਾਂ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਖਿਝਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਉਸੇ ਫ਼ਿਕਰ ਵਿੱਚ ਅਟਕੇ ਹੋ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਅਟਕਦੇ ਹਨ: ਮੈਂ ਆਖ਼ਰ ਕਹਾਂ ਕੀ?
ਇੱਥੇ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਜੋ ਚੀਜ਼ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਲਗਭਗ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਮੁਕੰਮਲ ਵਾਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਤੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਫੇਰਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਬੇਢੰਗੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਬਿਲਕੁਲ ਉਹੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਿਸਦੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੋੜ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹੇ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਭ ਤੋਂ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਸਲਾਹ ਸੀ।
ਸੋ ਆਓ ਇਸਨੂੰ ਅਮਲੀ ਬਣਾਈਏ। ਕੋਈ ਰਟੀ-ਰਟਾਈ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਇੱਕ ਢੰਗ ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਸੱਚੇ ਵਾਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ
ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਅਸਲੀ ਰੱਖੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਾ ਕੋਈ ਤਸ਼ਖ਼ੀਸ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਨਾ ਕੁਝ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਬੱਸ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਦੇਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹੋ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਹੇ।
ਚੰਗੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤਾਂ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ:
- "ਤੂੰ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਕੁਝ ਬਦਲਿਆ-ਬਦਲਿਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਫਰੋਲਣ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ। ਬੱਸ ਹਾਲ ਪੁੱਛਣਾ ਸੀ।"
- "ਮੈਨੂੰ ਤੇਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੱਚੀਂ ਦੱਸ, ਕਿਵੇਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ?"
- "ਜੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਤਾਂ ਨਾ ਕਰ। ਪਰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਵਕਤ ਹੈ।"
ਅਜਿਹਾ ਪਲ ਚੁਣੋ ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਦਰਸ਼ਕ ਹੋਵੇ ਨਾ ਘੜੀ ਦੀ ਕਾਹਲ। ਸੈਰ ਵਧੀਆ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਜ਼ ਦੇ ਆਰ-ਪਾਰ ਘੂਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤੁਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਗਲੀ ਅੱਖਾਂ ਮਿਲਾਉਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਲਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਗੱਲ ਟਾਲ ਦੇਣ, ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਬੀਜ ਬੀਜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵੱਲ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇੰਜ ਸੁਣੋ ਜਿਵੇਂ ਇਹੀ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤਾ ਕਰਕੇ ਇਹੀ ਹੈ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਖ਼ਰ ਦਿਲ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਭਾਅ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਠੀਕ ਕਰ ਦਿਓ। ਅਸੀਂ ਸਲਾਹ ਵੱਲ ਹੱਥ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਸੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਲੀਕ ਵੱਲ, ਆਪਣੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੱਲ ਜੋ ਇਸੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਸੁਣਿਆ।
ਔਖੇ ਵੇਲੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਦੋਸਤ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣ ਬਾਰੇ Mayo Clinic ਦੀ ਸਲਾਹ ਉਸੇ ਨੁਕਤੇ ਉੱਤੇ ਆ ਟਿਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਡਾਕਟਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੁੜਦੇ ਹਨ: ਸੁਣਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹੋ, ਅਤੇ ਰਾਵਾਂ ਜਾਂ ਫ਼ੈਸਲੇ ਸੁਣਾਉਣ ਦੀ ਕਾਹਲ ਨਾ ਕਰੋ। ਸੁਣਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਹੈ।
ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਸਦਾ ਹੈ:
- ਚੁੱਪ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਦਿਓ। ਹਰ ਵਿੱਥ ਨਾ ਭਰੋ। ਠਹਿਰਾਅ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਔਖੀ, ਵੱਧ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਲੱਭਣ ਦੀ ਥਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।
- ਜੋ ਸੁਣਦੇ ਹੋ, ਮੋੜ ਕੇ ਕਹੋ। "ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤੂੰ ਥੱਕ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸੁਧਰਦਾ ਨਹੀਂ ਦਿਸ ਰਿਹਾ।" ਇਹ ਇੱਕ ਕਦਮ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਗੱਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹੋ, ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਉਡੀਕ ਰਹੇ।
- ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਚੱਲੋ। ਜੇ ਉਹ ਹੌਲੀ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਓ। ਜਿਹੜਾ ਮਸਾਂ ਸੰਭਲਿਆ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਫੁਰਤੀਲੇ ਅਤੇ ਚਹਿਕਦੇ ਨਾ ਬਣੋ।
- ਪੁੱਛੋ, ਮੰਨ ਕੇ ਨਾ ਚੱਲੋ। "ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਕੀ ਰਿਹਾ?" ਇਹ "ਸ਼ੁਕਰ ਕਰ, ਨੌਕਰੀ ਤਾਂ ਹੈ" ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਕਿ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕੀ ਗ਼ਾਇਬ ਹੈ: ਕੋਈ ਯੋਜਨਾ, ਕੋਈ ਜੋਸ਼ ਭਰਿਆ ਭਾਸ਼ਣ, ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਤੁਲਨਾ। ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੇ ਆਉਣ ਵੀ। ਪਹਿਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸਮਝਣ ਲਈ ਹੈ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਲਈ ਨਹੀਂ।
ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਛੱਡੋ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ
ਕੁਝ ਨੇਕ-ਨੀਅਤ ਵਾਕ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਔਖ ਵਿੱਚ ਪਏ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸਦਾ ਦਰਦ ਇੱਕ ਖੇਚਲ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ: "ਬੱਸ ਸੋਚ ਚੰਗੀ ਰੱਖ।" "ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਾਲ ਤਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਮਾੜੇ ਹਨ।" "ਜਿੰਮ ਜਾ ਕੇ ਦੇਖਿਆ?" "ਝਟਕਾ ਮਾਰ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ।" ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ "ਹਰ ਗੱਲ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ" ਵੀ ਚੁਭ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਚਕਾਰ ਫਸਿਆ ਹੋਵੇ।
ਇਹ ਬੰਦ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਂਗ ਵੱਜਦੇ ਹਨ। ਬੰਦਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ: ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤਾ ਹੈ, ਸੋ ਗੱਲ ਸਮੇਟ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਕਹੋ ਜੋ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖੇ। "ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਭਾਰੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।" "ਚੰਗਾ ਕੀਤਾ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।" "ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਕਿ ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਮੋਹਰ ਨਹੀਂ ਲਾ ਰਹੇ। ਤੁਸੀਂ ਬੱਸ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬਹਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਜੋ ਉਂਜ ਵੀ ਕਦੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਕੁਝ ਪੱਕਾ ਪੇਸ਼ ਕਰੋ
"ਲੋੜ ਪਵੇ ਤਾਂ ਦੱਸੀਂ" ਮਿਹਰਬਾਨ ਗੱਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਲਗਭਗ ਕਦੇ ਵਰਤੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਜੋ ਬੰਦਾ ਖ਼ਾਲੀ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬਚਾਅ ਦੀ ਕੰਮ-ਸੂਚੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ। ਫ਼ੈਸਲਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਕੋਲ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ।
ਸੋ ਗੱਲ ਨੂੰ ਠੋਸ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਹਾਂ ਕਹਿਣੀ ਸੌਖੀ ਰੱਖੋ। "ਵੀਰਵਾਰ ਮੈਂ ਖਾਣਾ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਛੇ ਵਜੇ ਠੀਕ ਹੈ?" "ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਮੈਂ ਵਿਹਲਾ ਹਾਂ, ਜੇ ਸੈਰ ਉੱਤੇ ਸਾਥ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਵੇ।" "ਜਿਸ ਫ਼ੋਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਤੂੰ ਡਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਕਰਦਿਆਂ ਮੈਂ ਕੋਲ ਬੈਠਾਂ?" ਛੋਟਾ, ਅਸਲੀ, ਪੱਕਾ। ਤੁਸੀਂ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚੋਂ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਫੜਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਜੋ ਉਹ ਬੱਸ ਕਬੂਲ ਕਰ ਸਕਣ।
ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਬੰਦੋਬਸਤ। ਅਪੌਇੰਟਮੈਂਟ ਤੱਕ ਸਵਾਰੀ। ਇੱਕ ਯਾਦ-ਦਹਾਨੀ ਜੋ ਪਰਵਾਹ ਵਾਂਗ ਲੱਗੇ, ਟੋਕਾ-ਟਾਕੀ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ। ਮਾੜੇ ਦਿਨ ਬੱਸ ਇੱਕ ਟਿਕਵੀਂ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੋਣਾ। ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਬੰਦੇ ਹੋ ਜੋ ਅਗਲਾ ਸਹੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੌਖਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਗੱਲ ਮਾੜੇ ਦੌਰ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੋਵੇ
ਕਦੇ-ਕਦੇ ਔਖਾ ਵੇਲਾ ਬੱਸ ਔਖਾ ਵੇਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਗੱਲ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਿਹਰ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮਦਦ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਦਿਓ। ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ, ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਜਾਂ ਕਾਊਂਸਲਰ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰੋ ਜੋ ਅਣਹੋਣਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ (ਕੋਈ ਨਾਂ ਲੱਭਣਾ, ਫ਼ੋਨ ਕਰਨਾ, ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਉੱਤੇ ਨਾਲ ਜਾਣਾ)।
ਉਹਨਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੋ ਕਿ ਗੱਲ ਹੁਣ ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਲੰਘ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਇਕੱਲਾ ਚੁੱਕ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਔਖ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਲਗਭਗ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਖਾ-ਸੌਂ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਸਹਾਰੇ ਲਈ ਸ਼ਰਾਬ ਜਾਂ ਨਸ਼ੇ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਭਾਰੀਪਣ ਬੱਸ ਲਹਿ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਕ ਬੰਦਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਲਾਮਤੀ ਦਾ ਫ਼ਿਕਰ ਹੈ
ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗੇ ਕਿ ਕੋਈ ਸ਼ਾਇਦ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਦਲੇਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਦਦਗਾਰ ਕਦਮ ਹੈ ਸਿੱਧਾ ਪੁੱਛਣਾ। "ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?" ਉੱਚੀ ਕਹਿਣਾ ਪਹਾੜ ਜਿੱਡਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਬੂਤ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਧਰਵਾਸ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ: ਪੁੱਛਣ ਨਾਲ ਨਾ ਇਹ ਖ਼ਿਆਲ ਬੀਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਗੱਲ ਵਿਗੜਦੀ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਇਸਦਾ ਉਲਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਦਰਦ ਕਹਿਣ ਜੋਗਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਇਸਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਤ੍ਰਭਕੇ ਸੁਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਪਲਾਂ ਲਈ NIMH ਸਿੱਧੇ ਕਦਮ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਧਾ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋ। ਕੋਲ ਰਹੋ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਫ਼ੈਸਲੇ ਸੁਣਾਏ ਸੁਣੋ। ਉਹਨਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਚੀਜ਼ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿੱਥ ਪਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਫ਼ੂਜ਼ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੋ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਲਦੇ ਸਹਾਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੋ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 988 Suicide and Crisis Lifeline ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ, ਦਿਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਾਤ, ਕਾਲ ਜਾਂ ਟੈਕਸਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ, ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੱਸ ਇਹ ਸੋਚਣ ਵਿੱਚ ਸਾਥ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਦਦ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਫਿਰ ਖ਼ਬਰ ਲੈਂਦੇ ਰਹੋ। ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਇੱਕ ਸੁਨੇਹਾ ਛੋਟੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਜੁੜੇ ਰਹਿਣਾ ਉਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਫ਼ੂਜ਼ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗੇ ਕਿ ਕੋਈ ਫ਼ੌਰੀ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਇਕੱਲਿਆਂ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਰਹੋ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮਦਦ ਲਓ।
ਇਹ ਨਾ ਭੁੱਲੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਹੋ
ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣਾ ਅਸਲੀ ਮਿਹਨਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਖੋਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੱਦਾਂ ਰੱਖਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ। ਡਰੇ, ਉਦਾਸ ਜਾਂ ਗੱਲੋਂ ਬਾਹਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ, ਆਪਣੀ ਨੀਂਦ, ਆਪਣੇ ਲੋਕ, ਆਪਣਾ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਥਾਂ, ਇੱਥੇ ਖ਼ੁਦਗਰਜ਼ੀ ਨਹੀਂ। ਇਹੀ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਤੁਸੀਂ ਬਿਨਾਂ ਸੜ ਕੇ ਸੁਆਹ ਹੋਏ, ਬਿਨਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਡੁੱਬੇ, ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਹਾਰਾ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਬਣਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਣੇ। ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਬੰਦਾ ਹੋ ਉਸ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਜੋ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਬਣੋ, ਆਪਣਾ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖੋ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰੋ। ਇਹ ਕੋਈ ਨਿੱਕੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਔਖੇ ਦਿਨ, ਇਕੱਲਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਕਿਸੇ ਬੰਦੇ ਲਈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਰੋਤ
- National Institute of Mental Health, 5 Action Steps to Help Someone Having Thoughts of Suicide
- Mayo Clinic, Depression: Supporting a family member or friend
- 988 Suicide & Crisis Lifeline, Help Someone Else