ਝਟਪਟ ਸੁਝਾਅ
- ਪੰਜ ਮਿੰਟ ਵਾਲੀ ਮਦਦ ਬਿਨਾਂ ਹਿਸਾਬ ਰੱਖੇ ਕਰੋ।
- ਪੁੱਛੋ ਕਿ “ਹਾਂ” ਕਹਿਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
- ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਦੱਸੇ, ਉਸ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰੋ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ, ਵਕਤ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਲਾਨ ਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਲੋਕ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਹੇਠਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਸੌਂਪ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਤੁਸੀਂ ਉੱਪਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੋਂ ਦੀ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹੋ। ਸੋ ਤੁਸੀਂ ਉਹੀ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜੋ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਆਪਣੀ ਦਲੀਲ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ, ਹੋਰ ਉੱਚੀ, ਹੋਰ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਦੇਖਦੇ ਹੋ ਕਿ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਲੀਕੇਦਾਰ ਸਿਰ-ਹਿਲਾਵਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬਦਲਦਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਕੰਮ ਦੀ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਇਹੀ ਹੈ। ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਚਾਰਟ ਤਾਕਤ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੰਮ ਦਾ ਅਸਲੀ ਵਹਾਅ ਕੁਝ ਹੋਰ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟੀਮਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਸਾਥੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਵਿਕਰੇਤਾ, ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਸਾਥੀ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੰਮ ਹੇਠ ਦੱਬਿਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਫੇਰ ਵੀ ਕੰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ, ਵਾਰ-ਵਾਰ। ਉਹ ਲੋਕ ਨਾ ਵੱਧ ਉੱਚੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਵੱਧ ਸੀਨੀਅਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੱਸ ਇਹ ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਧਿਕਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਸਰ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਉਸ ਪਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬੋਲਣ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜੁੜਿਆ ਹੈ।
ਲੋਕ “ਹਾਂ” ਕਿਉਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਛੋਟਾ ਹੈ
ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਅਸਰ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਵਧੀਆ ਬਣੀ ਦਲੀਲ, ਉਹ ਸਲਾਈਡ ਜੋ ਕਮਰਾ ਜਿੱਤ ਲਵੇ। ਇਹ ਓਨਾ ਮਾਇਨੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਜਿੰਨਾ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋ।
Robert Cialdini ਨੇ ਦਹਾਕੇ ਇਹ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਲਾਏ ਕਿ ਲੋਕ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਈ ਤਾਕਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ। ਦੋ ਹੋਰ ਤਾਕਤਾਂ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਹੈ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ: ਲੋਕਾਂ ਅੰਦਰ ਸੱਚੀ ਖਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੋੜਿਆ ਜਾਵੇ। ਦੂਜੀ ਹੈ ਪਸੰਦ: ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੌਖਿਆਂ “ਹਾਂ” ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੱਚਾ ਜੁੜਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਲਈ ਅਹੁਦਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਦੋਵੇਂ ਵਕਤ ਨਾਲ, ਆਮ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਪਲ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਚਾਹੀਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਸਵਾਲ ਹੀ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅਸਰ ਬਾਰੇ ਸਿਰਫ਼ ਓਦੋਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਜਦੋਂ ਕੰਮ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇੰਜਣ ਠੰਢਾ ਹੀ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹੋ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “ਹਾਂ” ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਕਸਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਿਨਾਂ ਹਿਸਾਬ ਰੱਖੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਮੰਗਣ, ਤਾਂ ਰਿਸ਼ਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਝੁਕਿਆ ਹੋਵੇ।
ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਓ, ਤੇ ਸੱਚੇ ਦਿਲੋਂ ਦਿਓ
ਇੱਥੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਅਕਸਰ ਗ਼ਲਤ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਚਾਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਕਰਜ਼ਦਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਉਸੇ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ।
Adam Grant, ਜੋ Wharton ਵਿੱਚ ਇਸ ਉੱਤੇ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਟੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵੰਡਦੇ ਹਨ: ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਦੇਣ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਲੈਣ ਦੀ ਤਾਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਅਹਿਸਾਨ ਬਦਲੇ ਅਹਿਸਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਿਕਲੀ। ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਥੱਕ ਕੇ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਤੇ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ। ਫ਼ਰਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਫ਼ਰਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੰਝ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਜੋ ਟਿਕ ਸਕੇ ਤੇ ਭੋਲ਼ਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਯਾਨੀ ਆਦਤ ਵਜੋਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਵਾਲੇ, ਪਰ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਪੈਰ-ਪੋਸ਼ ਨਹੀਂ।
ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬੇਰੌਣਕ ਪਰ ਬਹੁਤ ਅਸਰਦਾਰ ਦਿਸਦਾ ਹੈ:
- ਉਹ ਬੰਦੇ ਬਣੋ ਜੋ ਸਿਹਰਾ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਦੂਜਾ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
- ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਓ, ਕੰਮ ਦਾ ਲੇਖ ਭੇਜੋ, ਤੇ ਜੋ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਸੀਬਤ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੱਸ ਦਿਓ।
- ਪੰਜ ਮਿੰਟ ਵਾਲੀ ਮਦਦ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਕਰੋ। ਇੱਕ ਛੇਤੀ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਨੀ, ਇੱਕ ਨਿੱਘੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ, ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਜਵਾਬ। ਤੁਹਾਡਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਦੂਜੇ ਲਈ ਇਹ ਅਸਲੀ ਮਦਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਮਦਦ ਉਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰੋ ਜਿਵੇਂ ਦੂਜਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਉਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸੌਖਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸਭ ਦਿਖਾਵਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲੋਕ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੌਣ ਸੱਚੀ ਸਦਭਾਵਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਕੌਣ ਉਧਾਰ ਦੀਆਂ ਪਰਚੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਭਰੋਸਾ ਕਮਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਬਦਨਾਮੀ।
ਅਸਲੀ ਸਿੱਕਾ ਭਰੋਸਾ ਹੈ
ਲੈਣ-ਦੇਣ ਤੇ ਪਸੰਦ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਇਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਸੁਣਨ ਦੀ ਕੋਈ ਮਜਬੂਰੀ ਨਹੀਂ। ਕੀ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੁਕ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਵਿਹਾਰਕ ਅਰਥ ਵਿੱਚ: ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕੋਈ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ, ਕੀ ਉਹ ਸੱਚ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ? ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਕੀ ਉਹ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਅਸਹਿਮਤ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਕੀ ਸਿੱਧਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਿੱਠ ਪਿੱਛੇ ਕੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹੋ?
ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਭਰੋਸਾ ਸੌ ਛੋਟੇ, ਬੋਰਿੰਗ ਸਬੂਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਜੋ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਸੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹੋ। ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ। ਬੁਰੀ ਖ਼ਬਰ ਤੁਸੀਂ ਖ਼ੁਦ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤੋਂ ਹੋਰ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਤੇ ਗਲਿਆਰੇ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕੋ ਬੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਇਕੱਲੀ ਭੁੱਲਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਵਕਤ ਨਾਲ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਬੰਦਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਦੀ ਗੱਲ ਦਾ ਵਜ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਸਰ ਬਿਲਕੁਲ ਇਹੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਉਲਟਾ ਪਾਸਾ ਵੀ ਦੱਸਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸੰਭਾਵੀ ਅਸਰ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਟੁੱਟਿਆ ਵਾਅਦਾ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਲੈ ਲੈਣਾ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਸੱਚ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਮੋੜ ਦੇਣਾ, ਤੇ ਖਾਤਾ ਭਰਨ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਤੇਜ਼ ਖ਼ਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਰੋਸਾ ਹੌਲੀ ਬਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਛੇਤੀ ਖ਼ਰਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
“ਨਾਂਹ” ਕਹਿਣਾ ਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਓ
ਇਹ ਇੱਕ ਬਾਰੀਕ ਗੱਲ ਹੈ। ਲੋਕ ਉਸ ਬੰਦੇ ਦੇ ਅਸਰ ਲਈ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਅਸਹਿਮਤ ਹੋਣਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ, ਜੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਫ਼ਾਈ ਜਾਂ ਠੰਢਾ ਵਤੀਰਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਹੀਂ ਜੁੜਦੇ। ਉਹ ਬੱਸ ਸੱਚ ਦੱਸਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਦਿਲੋਂ ਸਾਥ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣਾ ਤੁਹਾਡੀ ਨਜ਼ਰ ਹਟਦੇ ਹੀ ਉੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Harvard Business School ਦੀ Amy Edmondson ਨੇ ਪੂਰਾ ਕਰੀਅਰ ਉਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਲਾਇਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਯਾਨੀ ਕਿਸੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਂਝਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਿ ਸਵਾਲ, ਫ਼ਿਕਰ ਜਾਂ ਅਧੂਰਾ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਣ ਬਦਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਜਾਂ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੋਜ, ਤੇ Google ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖੋਜ ਜੋ ਇਸੇ ਨਤੀਜੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੀ, ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ ਜੋ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਰੀਕਾ ਸਾਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਸਲ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜਲਦੀ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਗ਼ਲਤੀ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਬਿਹਤਰ ਵਿਚਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੇਠਾਂ ਦੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਟੀਮ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
- ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਅਸਹਿਮਤੀ ਮੰਗੋ। “ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਕਿੱਥੇ ਗ਼ਲਤ ਹਾਂ?” ਜਾਂ “ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਨਹੀਂ ਦਿਸ ਰਿਹਾ?”, ਤੇ ਫੇਰ ਜੋ ਦੱਸੇ ਉਸ ਦਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰੋ।
- ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੋਈ ਅਸਹਿਜ ਗੱਲ ਲੈ ਕੇ ਆਵੇ, ਚੰਗਾ ਜਵਾਬ ਦਿਓ। ਉਹੀ ਇੱਕ ਪਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਬਾਰਾ ਇੰਝ ਕਰਨਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
- ਆਪਣੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਮੰਨੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਭ ਨੂੰ ਇਨਸਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਲੋਕ ਉਸ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਹਿ ਸਕੇ “ਮੈਥੋਂ ਗ਼ਲਤੀ ਹੋਈ”।
- ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਬੰਦੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਰੱਖੋ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਚੀਰ-ਫਾੜ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਬਿਨਾਂ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਚੀਰੇ ਜਾਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਦਿੱਤੇ।
ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਕਰੋ ਤੇ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲੱਗ ਪੈਣਗੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸਣ ਲੱਗ ਪੈਣ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਤੀਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੋ ਕੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਮਝੋ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਚੁੱਕੀ ਫਿਰਦੇ ਹਨ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਨਾਕਾਮ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦਰਅਸਲ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਪੂਰਾ ਬਣਿਆ-ਬਣਾਇਆ ਹੱਲ ਲੈ ਕੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਉਸ ਬੰਦੇ ਉੱਤੇ ਥੋਪਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਦੇ ਅਸਲੀ ਹਾਲਾਤ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਜਾਣਨ ਦੀ ਖੇਚਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਮੰਗ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਤਾ ਕਰੋ ਕਿ ਦੂਜਾ ਬੰਦਾ ਕਿਸ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਉਸ ਦੀ ਪਲੇਟ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੀ ਪਿਆ ਹੈ? ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਕੀ ਵਿਗੜਿਆ ਸੀ? “ਹਾਂ” ਕਹਿਣ ਦੀ ਕੀਮਤ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਵਕਤ ਵਿੱਚ, ਜੋਖ਼ਮ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਸਿਆਸੀ ਪੂੰਜੀ ਵਿੱਚ? ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਘੱਟ ਹੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਮਾੜਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਰੋਧ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ “ਹਾਂ” ਕਹਿਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਹਿੰਗਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਤੁਸੀਂ ਹਿਸਾਬ ਨਹੀਂ ਲਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮੰਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਦੀ ਕੀਮਤ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਧੱਕਾ ਨਹੀਂ ਲਾ ਰਹੇ। ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਹੀ ਸੁਣਨਾ ਬੋਲਣ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਛੇ ਸਵਾਲ, ਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਵਾਬ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ, ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਲੀਲ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਦਿਲ ਜਿੱਤਦੇ ਹਨ।
ਪਹਿਲੀ “ਨਾਂਹ” ਘੱਟ ਹੀ ਆਖ਼ਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ “ਨਾਂਹ” ਨਹੀਂ ਸੁਣਨੀ ਪੈਂਦੀ। ਉਹ ਉਹ ਹਨ ਜੋ “ਨਾਂਹ” ਨੂੰ ਗੱਲ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ। ਪਹਿਲੀ “ਨਾਂਹ” ਦਾ ਮਤਲਬ ਅਕਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ “ਇੰਝ ਨਹੀਂ”, ਜਾਂ “ਹੁਣੇ ਨਹੀਂ”, ਜਾਂ “ਮੈਨੂੰ ਹਾਲੇ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਈ ਕਿ ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿਉਂ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ”। ਇਹ ਕੋਈ ਕੰਧਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ।
ਸੋ ਜਦੋਂ ਨਰਮ ਜਿਹੀ “ਨਾਂਹ” ਮਿਲੇ, ਸਫ਼ਾਈ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲਵੋ। ਅਸਲੀ ਝਿਜਕ ਕੀ ਹੈ? ਵਕਤ, ਜੋਖ਼ਮ, ਕੀਮਤ, ਕੋਈ ਪੁਰਾਣਾ ਬੁਰਾ ਤਜਰਬਾ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਗੱਲ ਜੋ ਉਹ ਮੂੰਹੋਂ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ? ਤੁਸੀਂ ਅਕਸਰ ਮੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਰੂਪ ਲੱਭ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਅੱਜ ਹੀ “ਹਾਂ” ਕਹਿ ਸਕਣ: ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ, ਇੱਕ ਕਦਮ, ਇੱਕ ਘੱਟ ਜੋਖ਼ਮ ਵਾਲੀ ਪਰਖ। ਛੋਟੀ “ਹਾਂ” ਦੋ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਮ ਅੱਗੇ ਤੋਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਝੁਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸੋ ਅਗਲੀ ਮੰਗ ਪਿਛਲੀ ਨਾਲੋਂ ਸੌਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਬਰ ਹੈ ਜੋ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਔਖਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਅਸਰ ਵਿਆਜ ਵਾਂਗ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਸਾਥੀ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਪਿਛਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹੀ ਉਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਹੁੰਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਮੈਨੇਜਰ ਕੋਲ ਤੁਸੀਂ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਬੁਰੀ ਖ਼ਬਰ ਲੈ ਕੇ ਗਏ ਸੀ, ਉਹੀ ਅਗਲੇ ਔਖੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵੇਲੇ ਤੁਹਾਡੀ ਰਾਇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਉਸ ਦਿਨ ਵਾਪਸੀ ਲਗਭਗ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ। ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਖ਼ ਤੈਅ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਚੁੱਪ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਟਿਕਾਊ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਵਾਲੇ, ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਲੋਕ ਅਸਰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਕਦੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਜਦੋਂ ਅਸਰ ਸਹੀ ਸੰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ
ਕੁਝ ਈਮਾਨਦਾਰ ਹੱਦਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਲਈ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਧਿਕਾਰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਅਸਰ ਨਾਲ ਰਾਹ ਕੱਢਣਾ ਹੌਲੀ ਤੇ ਖਿੱਝ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲਈ ਉਹ ਬਜਟ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਅਜਿਹੀ ਨੀਤੀ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਅਫ਼ਸਰ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਹੀ ਚਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਬੰਦੇ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਪਾਓ ਜਿਸ ਕੋਲ ਉਹ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਲਾਈ ਜਾਓ ਜੋ ਮਦਦ ਕਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਤੇ ਕੁਝ ਹਾਲਾਤ ਅਸਰ ਬਾਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਸਾਥੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਗ਼ਲਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੇ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਸਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਿਹਤਰ ਤਾਲਮੇਲ ਤੇ ਵੱਧ ਸਦਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਹੱਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਪੱਕੀ ਹੱਦ ਬੰਨ੍ਹਣ, ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਬੰਦੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੈ ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਸਕੇ, ਕੋਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਮੈਨੇਜਰ, HR, ਜਾਂ ਹਾਲਾਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦਾ ਕੋਈ ਬੰਦਾ। ਜਿਹੜਾ ਤਣਾਅ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਘਰ ਤੱਕ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਨੀਂਦ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਦਫ਼ਤਰੀ ਦਾਅ-ਪੇਚ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਡਾਕਟਰ, ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਜਾਂ ਭਰੋਸੇ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਇਕਬਾਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀਂ ਸਕੇ। ਇੰਝ ਹੀ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਟਿਕਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਹਾਲਾਤ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਹੁਨਰ ਦੇ ਵੱਸ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹੋ ਜਾਣ।
ਅਸਲੀ ਅਸਰ ਬਾਹਰੋਂ ਦਿਸਣ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਚੁੱਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਭਰੋਸਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮਦਦ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਬਿੱਲ ਦੇ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜੋ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਸੱਚਾ ਧਿਆਨ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਓਦੋਂ ਬਣਾਓ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਦਾਅ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਇਹ ਉਸ ਦਿਨ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹੋਣਗੇ ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾਅ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸਰੋਤ
- Harvard Business Review, The Uses (and Abuses) of Influence (Robert Cialdini ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ)
- Harvard Business Review, Harnessing the Science of Persuasion (Robert B. Cialdini)
- Knowledge at Wharton, Givers vs. Takers: The Surprising Truth About Who Gets Ahead (Adam Grant)
- Harvard Business School, Amy C. Edmondson · Faculty Profile (ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਖੋਜ)