ਅਗਵਾਈ ਇੱਕ ਵਿਹਾਰ ਹੈ, ਅਹੁਦਾ ਨਹੀਂ

ਬਹੁਤੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਟੇਕ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਹ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਪੌੜੀਆਂ ਹੇਠਾਂ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਹੇਠ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਡਗਮਗਾਉਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਉਸੇ ਦੇ ਡੈਸਕ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛੇਗਾ। ਉਹ ਉਸ ਨਵੇਂ ਬੰਦੇ ਦਾ ਹਾਲ ਪੁੱਛਣਾ ਯਾਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜੋ ਬੇਰੌਣਕ ਕੰਮ ਉਸ ਨੇ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਹਰ ਵਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪੁੱਛਣਾ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਉਹ ਬੰਦਾ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਹੁਦਾ ਹਾਲੇ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਦੀ ਲੋੜ ਵੀ ਨਾ ਪਵੇ।

ਅਸੀਂ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਲਈ ਲਿਖ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜੋ ਆਗੂ ਵਾਂਗ ਵਰਤਾਓ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਗੂ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਡੀਕਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਉਡੀਕਣਾ ਹੀ ਅਸਲੀ ਫਾਹਾ ਹੈ। ਅਗਵਾਈ, ਉਸ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਿਨ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਿਹਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਗੱਲ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਆਮ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਤੇ ਅਸਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਉੱਤੇ ਹੋਈ ਖੋਜ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀ ਆਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਫ਼ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਅਹੁਦਾ ਅਸਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ

ਇੱਥੇ ਸਾਫ਼ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਗੱਲਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰਲ਼ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਹੁਦਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਕੰਮ ਸੌਂਪਣ, ਬਜਟ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਭਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਨ ਦਾ ਰਸਮੀ ਹੱਕ। ਅਗਵਾਈ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ, ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ, ਤੇ ਉਹ ਵਜ੍ਹਾ ਬਣਨ ਦੀ ਕਿ ਕੋਈ ਔਖਾ ਪਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਿਹਤਰ ਲੰਘੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ। Harvard ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ Ron Heifetz ਤੇ Marty Linsky ਸਾਫ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਅਗਵਾਈ ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਇੱਕੋ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ।

ਅਸੀਂ ਸਭ ਨੇ ਉਹ ਮੈਨੇਜਰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਸਾਰਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਤੇ ਅਗਵਾਈ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਕੰਮ ਵੰਡ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲੋਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਰਾਹ ਕੱਢ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਉਲਟ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਹੈ: ਉਹ ਸਾਥੀ ਜਿਸ ਕੋਲ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਪਰ ਟੀਮ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸੇ ਦੇ ਸਿਰ ਜੁੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਵਾਈ ਤੁਸੀਂ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਵਿਹਾਰ ਨਾਲ, ਤੇ ਲੋਕ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਰਦੇ ਕੀ ਹੋ।

ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਓਦੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਅਹੁਦਾ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜੂਨੀਅਰ ਹੋ, ਨਵੇਂ ਹੋ, ਜਾਂ ਬੱਸ ਕਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋ, ਤਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਗਵਾਈ ਉਹ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਤਰੱਕੀ ਮਿਲਣ ਤੱਕ ਬੰਦ ਹੈ। ਇੰਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਰਾਹ ਅਕਸਰ ਉਲਟਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਵਰਤਾਓ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜਿਸ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਸਰ ਪਹਿਲਾਂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਹੁਦਾ, ਜੇ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੱਚ ਹੈ।

ਲੋਕ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ

ਤਾਂ ਲੋਕ ਦੇਖ ਕੀ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਬਹੁਤਾ ਕਰਕੇ ਦੋ ਗੱਲਾਂ, ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਲਈ ਬਜਟ ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਕੈਬਿਨ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।

ਪਹਿਲੀ ਇਹ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਾਬਲ ਤੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਬਿਨਾਂ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਅਸਰ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੱਥ ਪਤਾ ਹਨ, ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਪਰਖ ਸਹੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਾਲਾਤ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡੀ ਰਾਇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹੀ ਭਰੋਸਾ ਅਸਰ ਦਾ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਮਰੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿਆਣਾ ਬੰਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਬੰਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਦਿਖਾਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ।

ਦੂਜੀ ਇਹ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਦੇ, ਰੋਜ਼ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਈਮਾਨਦਾਰ ਫ਼ੀਡਬੈਕ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਓਦੋਂ ਵੀ ਸ਼ਰਾਫ਼ਤ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹੋ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਫ਼ਾਇਦਾ ਨਹੀਂ? Harvard Business Review ਵਿੱਚ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਖੋਜੀ Ron Carucci ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਆਗੂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਵਾਅਦੇ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਤੇ ਨਤੀਜੇ ਦਿੰਦਾ, ਤੇ ਫੇਰ ਵੀ ਘੱਟ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਇਸ ਗੱਲ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਦੇਖਿਆ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਪਾਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਇਸ ਸਭ ਦਾ ਚੁੱਪ ਇੰਜਣ ਹੈ। ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਹੁਣ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਜੋ ਸੌਖਿਆਂ ਖੁੰਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਕਾਬਲੀਅਤ ਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ, ਐਲਾਨੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਛੋਟੇ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਹੋ। ਉਹ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਦੇਖ ਕੇ ਆਪੇ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਹੀ, ਜੋ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਅਸਰ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਦੋ ਢੰਗ

ਸੋਚੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਟੇਟਸ ਮੀਟਿੰਗ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਵਿਗੜ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ਼ਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਂਚ ਤਰੀਕ ਪਈ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਸਾਰੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਹੈ, ਤੇ ਕੋਈ ਇਹ ਕਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਬੰਦਾ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਸੀਨੀਅਰ ਮੈਨੇਜਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਠੀਕ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਸਿਰ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪਹਿਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਜੂਨੀਅਰ ਬੰਦਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਬੋਲਣ ਨੂੰ ਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗੱਲ ਪੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ। ਮੇਰੀ ਏਨੀ ਹੈਸੀਅਤ ਨਹੀਂ। ਮੀਟਿੰਗ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਰੀਕ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਬੁਰੇ ਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਿਖਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ।

ਦੂਜੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹੀ ਜੂਨੀਅਰ ਬੰਦਾ ਕੁਝ ਸਾਦਾ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। “ਮੈਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਟਾਈਮਲਾਈਨ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਮੰਨ ਕੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਹਾਲੇ ਹੋਈਆਂ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਕੀ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰ ਲਈਏ?” ਕੋਈ ਡਰਾਮਾ ਨਹੀਂ। ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ। ਬੱਸ ਇੱਕ ਈਮਾਨਦਾਰ ਰਾਇ, ਕਮਰੇ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੋਈ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਮਾਹੌਲ ਅਜੀਬ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਪਰ ਚੁੱਪ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕਹਿ ਦਿੰਦਾ ਹੈ “ਸੱਚੀ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਫ਼ਿਕਰ ਸੀ”, ਤੇ ਹੁਣ ਟੀਮ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਨਾਟਕ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਅਸਲੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੱਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਸ ਦੂਜੇ ਬੰਦੇ ਕੋਲ ਪਹਿਲੇ ਨਾਲੋਂ ਰੱਤੀ ਭਰ ਵੀ ਵੱਧ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹੀ ਅਹੁਦਾ, ਉਹੀ ਡੈਸਕ, ਉਹੀ ਰਸਮੀ ਤਾਕਤ ਦੀ ਘਾਟ। ਫ਼ਰਕ ਇੱਕ ਵਿਹਾਰ ਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਸਕਿੰਟ ਦੀ ਵਿੱਥ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਅਗਵਾਈ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਹੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਨਿਯੁਕਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਚੋਣ ਵਿੱਚ।

ਅਗਵਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਖੋਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ

ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਨਿਮਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੱਚ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਗੂ ਹੋ। ਇਹ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਚੁਣ ਕੇ ਕਿ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣਗੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਸਹੀ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਯਾਨੀ ਜੋ ਰਵੱਈਆ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ “ਇੱਥੇ ਹੁਕਮ ਮੇਰਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ” ਵਾਲਾ ਘੱਟ ਤੇ “ਮੈਂ ਕੰਮ ਦਾ ਹਾਂ, ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਸੁਣਨ ਲਾਇਕ ਹਾਂ” ਵਾਲਾ ਵੱਧ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਓਦੋਂ ਤੱਕ ਦਿਖਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਲੋਕ ਆਪੇ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਨਾ ਕੱਢ ਲੈਣ।

ਇੱਕ ਪੱਖੋਂ ਇਹ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਲੇਬਲ ਲਈ ਧੱਕਾ-ਮੁੱਕੀ ਕਰਨ ਦਾ ਦਬਾਅ ਲਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੰਮ ਬੱਸ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਸਾਥੀ ਬਣੋ ਜਿਸ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਕਰੋ ਤੇ ਅਸਰ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ, ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਉਪ-ਨਤੀਜੇ ਵਾਂਗ, ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਧਾ ਇਸ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ, ਦਿਖਾਵੇ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਲੋਕ ਉਹ ਪਕੜ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਮਾਇਆ ਅਸਰ ਟਿਕਦਾ ਹੈ। ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੰਗਿਆ ਅਸਰ ਘੱਟ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਓ

ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਕ ਵਿਹਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਖੋਜ ਹੋਈ ਹੈ। Harvard Business School ਦੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ Amy Edmondson ਨੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸ਼ਬਦ ਘੜਿਆ, ਯਾਨੀ ਇਹ ਸਾਂਝਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬੋਲ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਗ਼ਲਤੀ ਮੰਨ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਕੋਈ ਸਾਧਾਰਨ ਜਿਹਾ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਅਧੂਰਾ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਬਿਨਾਂ ਸਜ਼ਾ ਜਾਂ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਦੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਟੀਮਾਂ ਕੋਲ ਇਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਜ਼ ਸਿੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫੜ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਦੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ, ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਬਾਰੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਹੋਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ, ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਹੁਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਵਿਹਾਰ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਵਧਾ ਜਾਂ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਓਦੋਂ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋ ਜਦੋਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ “ਮੈਨੂੰ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਮੈਥੋਂ ਕੀ ਖੁੰਝ ਰਿਹਾ ਹੈ?” ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਨੂੰ ਆਮ ਗੱਲ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਓਦੋਂ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸਾਥੀ ਕੱਚਾ ਜਿਹਾ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖੇ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮਖੌਲ ਦੀ ਥਾਂ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿਓ। ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਉਸੇ ਪਲ ਘਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਦਾ ਪਛਤਾਵਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।

Harvard Business Review ਵਿੱਚ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਬੈਠੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਬਾਰੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ Edmondson ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਇਹ ਕਦਮ ਸਾਫ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: ਕੰਮ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰੋ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਸਮਝ ਰਹੇ ਹੋ, ਆਪਣੀ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਪਹਿਲ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਬਾਕੀ ਵੀ ਹਿੰਮਤ ਕਰ ਸਕਣ, ਤੇ ਜੋ ਬੋਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੀ ਥਾਂ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ ਦਿਓ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਲਈ ਅਹੁਦਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਿਹੜਾ ਨਵਾਂ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ ਬੰਦਾ ਕਿਸੇ ਸਾਥੀ ਦੇ ਜੋਖ਼ਮ ਭਰੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ “ਵਧੀਆ, ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ ਤੂੰ ਇਹ ਚੁੱਕਿਆ” ਨਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਹ ਵਿਹਾਰ ਜੋ ਇਸੇ ਹਫ਼ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ

ਇਹ ਕਿਸੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। ਇਹ ਆਮ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਫ਼ਰਕ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ:

• ਜੋ ਬੇਰੌਣਕ ਕੰਮ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਕਰੋ। ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦੀ ਕਦਰ ਘੱਟ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਮਿਲਦੀ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਛੋਟੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਦੇ ਪੱਕੇ ਰਹੋ, ਤੇ ਲੋਕ ਵੱਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਸੌਂਪਣਗੇ।
• ਉਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋ ਜਿਸ ਤੋਂ ਕਮਰਾ ਬਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਰਮੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਦਿਖਾਵੇ ਦੇ। “ਮੈਂ ਪੱਕਾ ਕਰ ਲਵਾਂ ਕਿ ਇੱਥੇ ਜੋਖ਼ਮ ਕੀ ਹੈ?” ਇਹ ਅਗਵਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਕੀ ਸਭ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸੋਚਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
• ਸਿਹਰਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਤੇ ਸਭ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿਓ। ਜਿਸ ਨੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।
• ਜਦੋਂ ਗੱਲ ਔਖੀ ਹੋਵੇ, ਪਹਿਲ ਕਰੋ। ਗ਼ਲਤੀ ਮੰਨੋ, ਆਪਣੀ ਉਲਝਣ ਦੱਸੋ, ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕਹੋ। ਲੋਕ ਉਸ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ।
• ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਕਿ ਕੌਣ ਔਖਾ ਹੈ। ਜੋ ਬੰਦਾ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ “ਸੱਚੀਂ ਦੱਸੋ, ਕਿਵੇਂ ਹੋ” ਕਹਿਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਟਿਕਾਊ ਕਿਸਮ ਦਾ ਅਸਰ ਹੈ।
• ਤਣਾਅ ਵਧਣ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹੋ। ਔਖੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਲੋਕ ਲਗਭਗ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਹੀ ਉਸੇ ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਲਈ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ। ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਇਹੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਿੱਥੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਅਗਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਜਦੋਂ ਅਹੁਦੇ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰੇ

ਬਿਨਾਂ ਅਧਿਕਾਰ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਜਿਸ ਕੋਲ ਅਹੁਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਅਸਰ ਕਿਸੇ ਬਿਨਾਂ ਅਹੁਦੇ ਵਾਲੇ ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਬੱਸ ਉਹ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਚਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਮ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਗ਼ਲਤ ਕੀਤਾ।

ਜੋ ਤਰੀਕਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਘੱਟ ਹੀ ਹੋਰ ਧੱਕਾ ਲਾਉਣਾ ਜਾਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਅਸਰ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਾਂਝੇ ਟੀਚੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਦਿਸੇ, ਨਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਹੈਸੀਅਤ ਦੀ। ਜਿੱਥੇ ਹੋ ਸਕੇ, ਆਪਣੀ ਰਾਇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਹੁਦੇ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਕੋਲ ਲੈ ਜਾਓ ਤਾਂ ਜੋ ਸਭ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਨਹੀਂ, ਮਦਦ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰੋ। ਸਿਹਰਾ ਤੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਉਸੇ ਨੂੰ ਦਿਓ। ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਓਦੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਢਿੱਲੇ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੰਮ ਬਿਹਤਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਲੈਣ ਦੀ ਨਹੀਂ।

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦੇ, ਜੇ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਕੀਮਤ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਥਾਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਸੱਚ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਹੋ। ਕੁਝ ਮਾਹੌਲ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਜਿਸ ਔਖੇ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਨਿੱਘਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਤੇ ਜਿਸ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਪਛਾਣਨਾ ਵੀ ਆਪਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਆਣਪ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈ ਕੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ, ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਸਮੇਤ ਕਿ ਇਹ ਕਮਰਾ ਇਕੱਲਿਆਂ ਸੁਧਾਰਨਾ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ।

ਇੱਕ ਨਰਮ, ਈਮਾਨਦਾਰ ਚੇਤਾਵਨੀ

ਜੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਬਣਾ ਕੇ ਦੱਸੀਏ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਬਿਨਾਂ ਅਧਿਕਾਰ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨੀ ਸੱਚੀ ਮਿਹਨਤ ਹੈ, ਤੇ ਜੇ ਧਿਆਨ ਨਾ ਰੱਖੋ ਤਾਂ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਘਸਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਜ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਰਸਮੀ ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਢੋਣ ਨਾਲ ਖ਼ਾਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਬੋਝ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਉਹ ਸਾਥੀ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਟੇਕ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜੋ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਥੱਕ ਕੇ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਰਫ਼ਤਾਰ ਸੰਭਾਲੋ। ਹੱਦਾਂ ਰੱਖੋ। ਤੁਸੀਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਬੰਦੇ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹੋ ਬਿਨਾਂ ਇਕੱਲੇ ਬੰਦੇ ਬਣੇ, ਤੇ ਸੁਣਨ ਲਾਇਕ ਬਣਨ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਜ਼ਬ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗੇ ਕਿ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਘਬਰਾਇਆ, ਖਿੱਝਿਆ ਜਾਂ ਖ਼ਾਲੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਬੋਝ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ ਹੋਵੇ ਤੇ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਬੰਦੇ ਨਾਲ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਬਣਦੀ ਹੋਵੇ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕੇ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੁਸੀਂ ਜਿੰਨਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋਵੋ। ਕਿਸੇ ਭਰੋਸੇ ਵਾਲੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਕਰਨੀ, ਤੇ ਜੇ ਇਸ ਦਾ ਭਾਰ ਤੁਹਾਡੀ ਨੀਂਦ, ਸਿਹਤ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਊਂਸਲਰ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ, ਅਗਵਾਈ ਤੋਂ ਭਟਕਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਪਣੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਜਾਣਨੀਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨੀ ਅਗਵਾਈ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿਆਣੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ।

ਇਸ ਸਭ ਹੇਠਾਂ ਚੁੱਪ ਸੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਅਸਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਭਰੋਸੇ ਲਾਇਕ ਹੋ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਇਹ ਇਸੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਤੈਅ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਸਰੋਤ

• Harvard T.H. Chan School of Public Health, Leading Outside Your Authority
• Harvard Business Review, What Psychological Safety Looks Like in a Hybrid Workplace
• Harvard Business Review, Build Your Reputation as a Trustworthy Leader
• Harvard Business Review, Building Influence Without Authority