ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਿਛਲੇ ਪਹਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਧੁੱਪ ਦਾ ਰੰਗ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਕਾਗ਼ਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਤਾਂ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਹਾਲੇ ਘੰਟੇ ਬਾਕੀ ਹਨ, ਪਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਹੱਥੋਂ ਖਿਸਕਦੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਢਿੱਡ ਕੱਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨ ਸੋਮਵਾਰ ਦੇ ਈਮੇਲ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਰੋਟੀ ਦਾ ਤੁਸੀਂ ਚਾਅ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਘੜੀ ਨਾਲ ਬੱਝੀ ਲੱਗਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਇਹੀ ਹੈ ਐਤਵਾਰ ਵਾਲਾ ਡਰ। ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਰੂਪ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਮਹਿਮਾਨ ਹੈ। ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮਾੜੇ ਹੋ। ਇਹ ਇੱਕ ਪਛਾਣਿਆ ਹੋਇਆ ਢਾਂਚਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਪਛਾਣੀ ਹੋਈ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰੀ ਨਾਂ ਹੈ
ਮਾਹਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਚਿੰਤਾ (anticipatory anxiety) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਉਸ ਗੱਲ ਦਾ ਡਰ ਜੋ ਹਾਲੇ ਹੋਈ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਡਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਹ ਹਾਲੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੀਰ ਹੁਣੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ। ਦਿਲ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੋਢੇ ਕੰਨਾਂ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਨੀਂਦ ਪਤਲੀ ਤੇ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। Cleveland Clinic ਐਤਵਾਰ ਵਾਲੇ ਡਰ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਇਹੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਕੰਮ ਵਾਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵੱਲ ਸੇਧੀ ਹੋਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਚਿੰਤਾ, ਤੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣ ਅਕਸਰ ਸਰੀਰਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਦਿਲ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਧੜਕਣ, ਢਿੱਡ ਦੀ ਖ਼ਰਾਬੀ, ਸਿਰ ਦਰਦ, ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਉਣਾ।
“ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ” ਵਾਲਾ ਲਫ਼ਜ਼ ਹੀ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੀ ਚਾਬੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਲ ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਕਿਸੇ ਔਖੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਹੋ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਡੈੱਡਲਾਈਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸੋਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਹੋ। ਖ਼ਤਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਲਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਝੂਠਾ ਹੈ। ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਹੈ। ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਨਸ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਅਸਲੀ ਮੌਸਮ ਵਾਂਗ ਹੀ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਇਹ ਕਰਦਾ ਕਿਉਂ ਹੈ
ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਸਮਝ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਜੀਬ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਅੱਗੇ ਦੀ ਮੁਸੀਬਤ ਲੱਭਣ ਲਈ ਹੀ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਖ਼ਤਰੇ ਸਰੀਰਕ ਸਨ ਤੇ ਸਹੀ ਚਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਇਹ ਕੰਮ ਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਹੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਸੋਮਵਾਰ ਦੇ ਕੈਲੰਡਰ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਫ਼ਿਕਰ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਉੱਤੇ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਸਲੀ ਇੰਜਣ ਵਜੋਂ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। *Nature Reviews Neuroscience* ਰਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਮੀਖਿਆ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਚਿੰਤਾ, ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਸੰਭਾਵੀ ਭਵਿੱਖੀ ਖ਼ਤਰੇ ਬਾਰੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਮਾਗ਼ ਦਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਮੋਢੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਡੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਚੌਕਸ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੌੜਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੱਸੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਲਈ ਐਤਵਾਰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਛੁੱਟੀ ਤੁਹਾਡੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਲਗਭਗ ਕਦੋਂ। ਸੋਮਵਾਰ ਇਸ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘੰਟੇ ਮੀਟਿੰਗਾਂ, ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਵਿਗੜ ਜਾਵੇਗੀ। Cleveland Clinic ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਕਾਬੂ ਦੇ ਇਸੇ ਗੁਆਚਣ ਨੂੰ ਕੰਮ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕੰਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇਸ ਕਰਕੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਸਾਡੇ ਕਾਬੂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਵੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਦਿਮਾਗ਼ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਹਿੱਸਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ, ਉਹ ਹਾਜ਼ਰ ਪਲ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਕਲਪਿਤ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇਣਾ ਉਸ ਲਈ ਕਿਤੇ ਔਖਾ ਹੈ। ਸੋ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਗਿਣ-ਗਿਣ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸੋਮਵਾਰ ਸ਼ਾਇਦ ਠੀਕ ਹੀ ਲੰਘੇਗਾ, ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਗੱਲ ਬਣਦੀ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਤਰਕ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ ਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਕਰੇ ਜੋ ਹਾਲੇ ਹੋਈ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਸਿੱਧੀ ਟੱਕਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲੜਾਈ ਜਿੱਤਣੀ ਔਖੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਜੋ ਗੱਲਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਿੱਧੇ ਤਰਕ ਦੀ ਥਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ, ਪਾਸਿਓਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਫ਼ਰਕ ਵੀ ਮਸਲੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ
ਇਹ ਡਰ ਮੰਗਲਵਾਰ ਦੀ ਰਾਤ ਏਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਜਦਕਿ ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਵੀ ਤਾਂ ਆ ਹੀ ਰਹੀ ਹੈ? ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਪਾੜੇ ਦਾ ਆਕਾਰ। Cleveland Clinic ਦੇ ਇੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਮੂਡ ਤੋਂ ਕੰਮ ਵਾਲੇ ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਔਖਾ 180 ਡਿਗਰੀ ਮੋੜ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਨਸ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇਸੇ ਮੋੜ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸੋਚੋ ਕਿ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਛੁੱਟੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਹੌਲੀਆਂ ਸਵੇਰਾਂ। ਫ਼ੈਸਲੇ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਹਨ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਕਿਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਪਲਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਛੁੱਟੀ ਜਿੰਨੀ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹੋਵੇ, ਸੋਮਵਾਰ ਵੱਲ ਡਿੱਗਣਾ ਓਨਾ ਹੀ ਢਲਵਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਓਨੀ ਹੀ ਉੱਚੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵਾਂਗ ਦਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਹੱਲ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੱਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਆਪਣੀ ਛੁੱਟੀ ਛੋਟੀ ਤੇ ਫਿੱਕੀ ਕਰ ਲਓ ਤਾਂ ਜੋ ਡਿੱਗਣਾ ਘੱਟ ਲੱਗੇ। ਇਹ ਤਾਂ ਹਫ਼ਤੇ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਸੌਂਪ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਬਿਹਤਰ ਚਾਲ ਹੈ ਛੁੱਟੀ ਦੀ ਉਚਾਈ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਧਾਰ ਨਰਮ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਬਹੁਤੇ ਕਦਮ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਇਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਗੱਲ ਇਸ ਅਹਿਸਾਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਐਤਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਬਹੁਤੀ ਬੇਚੈਨੀ ਆਮ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹੇਗੀ। ਮਕਸਦ ਛੋਟਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਹੈ: ਇੱਕ ਆਮ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਵਧ ਕੇ ਖ਼ਰਾਬ ਸ਼ਾਮ ਤੇ ਬੇਨੀਂਦੀ ਰਾਤ ਬਣਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ।
ਫ਼ਿਕਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਡੱਬਾ ਦਿਓ
ਧੁੰਦਲਾ ਡਰ ਓਨੀ ਥਾਂ ਭਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿੰਨੀ ਤੁਸੀਂ ਦਿਓ। ਸੋ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿਓ। ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੌਣ ਤੋਂ ਐਨ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ, ਪੰਦਰਾਂ-ਵੀਹ ਮਿੰਟ ਕੱਢ ਕੇ ਹਫ਼ਤੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੋ। ਕੈਲੰਡਰ ਵੇਖੋ। ਦੋ-ਤਿੰਨ ਗੱਲਾਂ ਲਿਖੋ ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਭਾਰ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਛੋਟਾ ਕਦਮ ਤੈਅ ਕਰੋ।
ਮਕਸਦ ਕੁਝ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ। ਮਕਸਦ ਹੈ “ਉਫ਼, ਸੋਮਵਾਰ” ਵਾਲੇ ਬੇਸ਼ਕਲ ਬੱਦਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ, ਖ਼ਾਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ। ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਲਗਭਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧੁੰਦਲੀ ਗੱਲ ਨਾਲੋਂ ਛੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਫ਼ਿਕਰ ਨੂੰ ਸ਼ਕਲ ਤੇ ਯੋਜਨਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦਿਮਾਗ਼ ਕੋਲ ਉਸ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਫਿਰ ਕਾਪੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ। ਰਾਤ ਲਈ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਮੁੱਕ ਗਿਆ।
ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾਓ
ਚਿੰਤਾ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰੀਰਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹਿਲਜੁਲ ਤਣਾਅ ਦੇ ਰਸਾਇਣਾਂ ਨੂੰ ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਰਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਰੋਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੈਰ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਖਿਚਾਈ, ਸਾਈਕਲ ਦੀ ਸਵਾਰੀ, ਜਾਂ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਗਾਣਿਆਂ ਉੱਤੇ ਨੱਚ ਲੈਣਾ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਥਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾ ਰਹੇ ਹੋ ਕਿ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ। Cleveland Clinic ਤੇ American Psychological Association, ਦੋਵੇਂ ਹਿਲਜੁਲ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਚਿੰਤਾ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਦੇ ਹਨ।
ਹਾਜ਼ਰ ਪਲ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਓ
ਫ਼ਿਕਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਮਵਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਐਤਵਾਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ, ਸੋ ਚਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਧਿਆਨ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਸ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲਿਆਓ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੋ। ਪੰਜ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੇਖੋ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਸ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਫ਼ਰਸ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ। ਫ਼ੋਨ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰਦਿਆਂ ਨਹੀਂ, ਸਵਾਦ ਲੈ ਕੇ ਰੋਟੀ ਖਾਓ।
APA ਪੰਜ ਗਿਆਨ-ਇੰਦਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਇਸੇ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਇਹ ਮਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਸਲੀ, ਹਾਜ਼ਰ ਚੀਜ਼ ਫੜਾ ਕੇ ਫ਼ਿਕਰ ਦਾ ਚੱਕਰ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਦਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਨਸ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਗਿਆਨ-ਇੰਦਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵੱਧ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਆਫ਼ਤ ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਫੜੋ ਤੇ ਛੋਟੀ ਕਰੋ
ਐਤਵਾਰ ਰਾਤ ਦੀ ਸੋਚ ਦੀ ਇੱਕ ਪੱਕੀ ਚਾਲ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਣਸੁਲਝੀ ਗੱਲ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਫ਼ਤ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। “ਸੋਮਵਾਰ ਵਾਲੀ ਉਹ ਮੀਟਿੰਗ” ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ “ਉਹ ਮੀਟਿੰਗ ਖ਼ਰਾਬ ਜਾਵੇਗੀ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਬੌਸ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਕੰਮ ਦੇ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ”। ਹਰ ਛਾਲ ਤਰਕ ਦਾ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਹਾਲੇ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ।
ਹਰ ਸੋਚ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤੋਗੇ, ਉਸੇ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੀ: ਦਿਮਾਗ਼ ਦਾ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਭਵਿੱਖ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ। ਵੱਧ ਮਦਦ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਚੱਕਰ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਲਓ, ਤੇ ਫਿਰ ਸਿੱਧੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋ। ਜਿਸ ਗੱਲ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਫ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਉਹ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਕੀ ਹੈ? ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜੀ ਸੂਰਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ? ਜੇ ਔਖਾ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਹੋ ਵੀ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਇਹੀ ਸੰਗਿਆਨਾਤਮਕ ਵਿਹਾਰ ਥੈਰੇਪੀ (CBT) ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਰਖਿਆ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ। ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਧੁੰਦਲੀ ਆਫ਼ਤ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ, ਛੋਟੀ ਤੇ ਵੱਧ ਇਮਾਨਦਾਰ ਤਸਵੀਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹੋ। ਖ਼ਾਸ ਫ਼ਿਕਰਾਂ ਲਈ ਯੋਜਨਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਫ਼ਤਾਂ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਡਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਹੀ ਬਹੁਤੀ ਰਾਹਤ ਹੈ।
ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਬਚਾਓ
ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਡਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੁੱਕਦੀ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਸੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਚੰਗੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਮੁੱਕਣ ਨਾ ਦਿਓ। ਐਤਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਲਈ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਰੱਖੋ ਜਿਸ ਦਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚਾਅ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਸ਼ੋਅ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ ਨਾਲ ਫ਼ੋਨ, ਲੰਮਾ ਨਹਾਉਣਾ, ਜਾਂ ਵਧੀਆ ਖਾਣਾ। ਕਿਸੇ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਦੀ ਉਡੀਕ ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤੇ ਆਪਣੀ ਨੀਂਦ ਬਚਾਓ। ਐਤਵਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜੀ ਰਾਤ ਹੈ ਦੇਰ ਤੱਕ ਜਾਗ ਕੇ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਰੇ ਫ਼ੋਨ ਉੱਤੇ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ-ਭਟਕਾਅ ਬਦਲੇ ਥੱਕਿਆ, ਹੋਰ ਚਿੰਤਤ ਸੋਮਵਾਰ ਖ਼ਰੀਦ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਡਰ ਥਕਾਵਟ ਉੱਤੇ ਪਲਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰੀ ਛੁੱਟੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਢਾਂਚਾ ਰੱਖੋ
ਇੱਕ ਹੌਲਾ ਜਿਹਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਸ਼ਕਲ ਛੁੱਟੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਐਤਵਾਰ ਤੱਕ ਘੱਟ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵੱਧ ਬੇਚੈਨ ਛੱਡ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੇ ਵੇਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਉੱਠਣਾ, ਜਦੋਂ ਮਰਜ਼ੀ ਖਾਣਾ, ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਖ਼ਾਕਾ ਹੀ ਨਾ ਹੋਣਾ। ਇਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਹੈ ਵੀ। ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਸੋਮਵਾਰ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਥਾਂ ਝਟਕੇ ਵਾਂਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
APA ਪੱਕੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗੱਲਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਨੇਮ ਵਾਲੀ ਨੀਂਦ ਤੇ ਹਿਲਜੁਲ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੱਚੀ ਢਾਲ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਰੁਟੀਨ ਬੇਚੈਨ ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਚੱਬਣ ਲਈ ਘੱਟ ਅਣਜਾਣ ਗੱਲਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਕੰਮ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹਣਾ। ਬਸ ਕੁਝ ਟਿਕਾਣੇ ਰੱਖੋ: ਲਗਭਗ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਸੌਣ ਤੇ ਜਾਗਣ ਦੇ ਵੇਲੇ, ਪਛਾਣੇ ਹੋਏ ਵੇਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਖਾਣਾ, ਤੇ ਹਰ ਦਿਨ ਥੋੜ੍ਹੀ ਧੁੱਪ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹਿਲਜੁਲ। ਇਹ ਛੋਟੀਆਂ ਪੱਕੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਛੁੱਟੀ ਤੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾੜਾ ਘਟਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਐਤਵਾਰ ਵਾਲਾ ਮੋੜ ਖੱਡ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਹਲਕਾ ਵਲ਼ ਬਣ ਜਾਵੇ।
ਸੋਮਵਾਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਅੱਜ ਰਾਤ ਹੀ ਸੌਖੀ ਬਣਾ ਲਓ
ਛੋਟੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਵਜ਼ਨ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੱਪੜੇ ਕੱਢ ਕੇ ਰੱਖੋ। ਬੈਗ ਤਿਆਰ ਕਰੋ। ਚਾਹ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਰੱਖ ਦਿਓ। ਤੈਅ ਕਰ ਲਓ ਕਿ ਸਵੇਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਇੱਕ ਕੰਮ ਕਿਹੜਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸਵੇਰੇ 8 ਵਜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਿੱਛੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਵੋ।
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਬਾਲਣ ਹੈ। ਜਿਸ ਸੋਮਵਾਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਅਣਜਾਣ ਗੱਲਾਂ ਹੋਣ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਐਤਵਾਰ ਰਾਤ ਸੋਚਣਾ ਵੀ ਘੱਟ ਡਰਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਿਸੇ ਅਸਲੀ ਗੱਲ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ
ਕਈ ਵਾਰ ਐਤਵਾਰ ਵਾਲਾ ਡਰ ਸਿਰਫ਼ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਆਮ ਘਬਰਾਹਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਇੱਕ ਸੁਨੇਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਡਰ ਹਲਕਾ ਹੈ ਤੇ ਸੋਮਵਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਲਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸੰਦ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਹਨ। ਪਰ ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਜੇ ਇਹ ਤਿੱਖਾ ਹੈ, ਜੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਇਹ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਤੱਕ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੇ ਸੋਮਵਾਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੁਖਦਾਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸਿਰਫ਼ ਰੁਝੇਵੇਂ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ। ਹਰ ਕੰਮ ਵਾਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਲਗਾਤਾਰ ਡਰ ਦੀ ਲਹਿਰ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਹੀ ਸੱਚਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ: ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਮਾਹੌਲ, ਗ਼ਲਤ ਬੈਠੀ ਭੂਮਿਕਾ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਣਦੀ ਆ ਰਹੀ ਥਕਾਵਟ, ਜਾਂ ਅਜਿਹਾ ਸਲੂਕ ਜੋ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਔਖੇ ਐਤਵਾਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਵਿਚਲਾ ਫ਼ਰਕ ਜਾਣਨਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਚਿੰਤਾ ਨੇਮ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਨੀਂਦ, ਭੁੱਖ, ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਲੱਗੇ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਉਦਾਸੀ ਤੇ ਡਰ ਐਤਵਾਰ ਰਾਤ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਅੱਗੇ ਤੱਕ ਖਿੱਚੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਐਤਵਾਰ ਵਾਲਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਚਿੰਤਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮਦਦ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ CBT ਵਰਗੇ ਤਰੀਕੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਤੇ ਮਦਦ ਮੰਗਣ ਲਈ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਨਾਕਾਬਲ-ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਹੋਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਮਦਦ ਮੰਗਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਤਰੀਕੇ ਨਾਕਾਮ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ, ਜੋ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਕੰਮ ਹੈ।
ਐਤਵਾਰ ਵਾਲਾ ਡਰ ਆਮ ਹੈ, ਸਮਝਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੋਮਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਸ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਸ ਹੈ।
ਸਰੋਤ
- Cleveland Clinic, How To Fight Off the Sunday Scaries
- American Psychological Association, Understanding anticipatory anxiety during key life transitions
- Nature Reviews Neuroscience (via PMC), Uncertainty and Anticipation in Anxiety: An integrated neurobiological and psychological perspective