ਝਟਪਟ ਸੁਝਾਅ
- ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਪੰਦਰਾਂ ਮਿੰਟ ਟਾਲੋ, ਦੇਖੋ ਤਾਂਘ ਕਿਵੇਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਲੱਛਣ ਸਰਚ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਟੈਬ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ।
- ਜਾਂਚਾਂ ਘਟਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਰੱਖੋ।
ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਤੇ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਹਲਕੀ ਜਿਹੀ ਚੀਸ ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਦੋਂ ਬਣਿਆ। ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਵੀ ਟਿਕਿਆ ਸਿਰਦਰਦ। ਕੋਈ ਹੋਰ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਧਿਆਨ ਦੇ ਕੇ ਅੱਗੇ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਲ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜੇ ਮਤਲਬ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਦਬਾ ਕੇ ਦੇਖਦੇ ਹੋ ਕਿ ਹਾਲੇ ਵੀ ਦੁਖਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਫ਼ੋਨ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਲੱਛਣ ਸਰਚ ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਡਰਾਉਣੀ ਥਾਂ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਆਪਣੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਸੀਂ ਡਾਕਟਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਹਿੰਮਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਣ ਨਾਲ ਡਰ ਸੱਚ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਫ਼ਿਕਰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਮੁੜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਨਵੀਂ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ।
ਜੇ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਹੰਢਾ ਰਹੇ ਹੋ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਨਾਂ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਇਸਨੂੰ ਹੈਲਥ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਯਾਨੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਚਿੰਤਾ, ਜਾਂ ਇਲਨੈੱਸ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਡਿਸਆਰਡਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਲਫ਼ਜ਼ ਹਾਈਪੋਕੌਂਡਰੀਆ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਲਫ਼ਜ਼ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਿਹਣੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਿਸਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਬਣਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਅਸਲੀ, ਥਕਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਪਰ ਇਲਾਜਯੋਗ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ। ਡਰ ਸੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਖ਼ਤਰਾ ਨਾ ਵੀ ਹੋਵੇ।
ਜ਼ਾਲਮ ਗੱਲ: ਤੁਹਾਡਾ ਫ਼ਿਕਰ ਹੀ ਨਕਲੀ ਲੱਛਣ ਘੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਇਹੀ ਉਹ ਜਾਲ ਹੈ ਜੋ ਸਿਹਤ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਐਨੀ ਯਕੀਨਨ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਚਿੰਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਰ ਵਿਚਲੀ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਘਟਨਾ ਹੈ। ਤੇਜ਼ ਜਾਂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਧੜਕਦਾ ਦਿਲ, ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਕੜਨ, ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ, ਚੱਕਰ, ਪੇਟ ਦੀ ਗੜਬੜ, ਝੁਣਝੁਣੀ, ਸਿਰਦਰਦ, ਪੱਠਿਆਂ ਦਾ ਦਰਦ। ਇਹ ਸਭ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਹੋਣ ਦੇ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹਨ।
ਅਤੇ ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ, ਇਹੀ ਤਾਂ ਉਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਟਟੋਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ।
ਸੋ ਫ਼ਿਕਰ ਉਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਸਬੂਤ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਦਿਲ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਧੜਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹੋ, ਅਤੇ ਉਹ ਧੜਕਣ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸਬੂਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖ਼ਰਾਬੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਡਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। Mayo Clinic ਇਸਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਇਲਨੈੱਸ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਮਾਮੂਲੀ ਜਾਂ ਆਮ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੰਭੀਰ ਮਤਲਬ ਕੱਢ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸਰੀਰ ਆਪਣੇ ਆਮ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਮਨ ਹਰ ਗੱਲ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਲਈ ਇਹ "ਬੱਸ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਓ" ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋ ਜਿੱਥੇ ਦੇਖਦੇ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਦੇਖਣ ਲਈ ਹੋਰ ਕੁਝ ਪੈਦਾ ਕਰੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸੱਲੀ ਐਨੀ ਛੇਤੀ ਕਿਉਂ ਲਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਸਿਹਤ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਾਲੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਸਿੱਧਾ ਜਿਹਾ ਹੱਲ ਅਜ਼ਮਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ। ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਓ। ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਪੁੱਛ ਲਓ। ਅਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਦੁਪਹਿਰ ਲਈ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਪੂਰੇ ਦਿਨ ਲਈ, ਰਾਹਤ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਫਿਰ ਸ਼ੱਕ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੁੜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਪਤਾ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਖੁੰਝ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਕੀ ਪਤਾ ਟੈਸਟ ਹੀ ਗ਼ਲਤ ਹੋਵੇ। ਅਤੇ ਇਹ ਨਵੀਂ ਗੱਲ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਕੀ। ਰਾਹਤ ਕਦੇ ਟਿਕਦੀ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਅਗਲੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦੀ ਲੋੜ ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਨਾਲੋਂ ਛੇਤੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖੋਟ ਨਹੀਂ। ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਤਸੱਲੀ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਇਵੇਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਜਾਂਚਣ ਜਾਂ ਪੁੱਛਣ ਨਾਲ ਡਰ ਘਟਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਇੱਕ ਸਬਕ ਨੋਟ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ: ਬੁਰੇ ਅਹਿਸਾਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਜਾਇਆ ਸੀ, ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇਹੀ ਕਰਨਾ। ਜਿਹੜੇ ਵਿਹਾਰ ਪਲ ਭਰ ਲਈ ਸਕੂਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਸਿਖਾ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਖ਼ਤਰਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਸਿਰਫ਼ ਹੋਰ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਰਾਹਤ ਹੀ ਕੁੰਡੀ ਹੈ।
NHS ਇਸਦੇ ਆਮ ਰੂਪ ਗਿਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਗੰਢਾਂ, ਦਰਦ ਜਾਂ ਝੁਣਝੁਣੀ ਲਈ ਸਰੀਰ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਂਚ। ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛਣਾ ਕਿ ਮੈਂ ਠੀਕ ਤਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹਾਂ। ਘੰਟਿਆਂ-ਬੱਧੀ ਆਨਲਾਈਨ ਸਿਹਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਫਰੋਲਣੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਕਰ ਕਿ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਸਕੈਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਉਲਟੇ ਪਾਸੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਹੀ ਬਚਦੇ ਹਨ, ਅਪੌਇੰਟਮੈਂਟਾਂ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਮੈਡੀਕਲ ਚੀਜ਼ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤਾ ਨੇੜਿਓਂ ਦੇਖਣਾ ਝੱਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। Cleveland Clinic ਨੋਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਟਾਲਾ ਵੀ ਪੁੱਠਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਨਾਲ ਡਰ ਟਿਕਣ ਦੀ ਥਾਂ ਹੋਰ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਪਕੜ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਨਾਲ ਢਿੱਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਮਕਸਦ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕਰਨੀ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਮਕਸਦ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਿਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਨ ਨਾ ਚਲਾਵੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਦਦ ਇਹ ਸਿੱਖਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਣਪਤੇ ਨਾਲ ਬੈਠਿਆ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵੇ, ਬਿਨਾਂ ਝੱਟ ਉਸ ਜਾਂਚ ਵਾਲੇ ਵਿਹਾਰ ਵੱਲ ਹੱਥ ਵਧਾਏ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਪਲ ਭਰ ਲਈ ਗਾਇਬ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਸੌਖਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸੱਚਮੁੱਚ ਔਖਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਨਰਮੀ ਨਾਲ, ਛੋਟੇ ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲੋ।
ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਗਿਣੋ
ਕੁਝ ਦਿਨ ਸਿਰਫ਼ ਧਿਆਨ ਦਿਓ। ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ? ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਤਸੱਲੀ ਮੰਗੀ, ਜਾਂ ਕੁਝ ਲੱਭ ਕੇ ਦੇਖਿਆ? ਗਿਣਤੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਾ ਸੁਣਾਓ। NHS ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਹੜੀ ਆਦਤ ਦਿਸਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਉਸਨੂੰ ਘਟਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਫਿਰ ਟੀਚਾ ਰੱਖੋ ਕਿ ਗਿਣਤੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਹੇਠਾਂ ਆਵੇ, ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਸਿਫ਼ਰ ਨਹੀਂ। ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਨਾਲੋਂ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਕੁਝ ਘੱਟ ਜਾਂਚਾਂ ਵੀ ਅਸਲ ਤਰੱਕੀ ਹੈ।
ਤਾਂਘ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸਨੂੰ ਟਾਲੋ
ਜਦੋਂ ਜਾਂਚਣ ਜਾਂ ਸਰਚ ਕਰਨ ਦੀ ਖਿੱਚ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ਤੀ ਜਿੱਤਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ। ਬੱਸ ਤਾਂਘ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵਿੱਥ ਪਾ ਦਿਓ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਹੋ ਕਿ ਪੰਦਰਾਂ ਮਿੰਟ ਉਡੀਕ ਲਵਾਂਗੇ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਕਰੋ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਲੱਗਣ। ਸੈਰ ਕਰ ਆਓ। ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਬਿਲਕੁਲ ਹੋਰ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਫ਼ੋਨ ਕਰੋ। ਚਿੰਤਾ ਦੀਆਂ ਤਾਂਘਾਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਅਤੇ ਲਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਖ਼ੁਰਾਕ ਨਾ ਦਿਓ ਤਾਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਫ਼ਿਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਟਿਕਵਾਂ ਖ਼ਿਆਲ ਵੀ ਲਿਖੋ
ਡਰ ਨੂੰ ਸਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਕਾਗਜ਼ ਉੱਤੇ ਲਿਆਓ। ਦੋ ਕਾਲਮ ਬਣਾਓ। ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਚਿੰਤਾ ਵਾਲਾ ਖ਼ਿਆਲ ਉਵੇਂ ਹੀ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: "ਇਹ ਸਿਰਦਰਦ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਗੜਬੜ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।" ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਉਹ ਸਾਵੀਂ ਗੱਲ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ: "ਸਿਰਦਰਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਣਾਅ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਜਾਂ ਲੰਮੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਵਾਲਾ ਵੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਚੱਲਿਆ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।" ਤੁਸੀਂ ਬਹਿਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਡਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਣ ਜਾਂ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਕਿ ਸਭ ਠੀਕ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਕਿ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਦੂਜੀ, ਸ਼ਾਂਤ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ।
ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮਝਦਾਰ ਨਿਯਮ ਚੁਣੋ
ਸਿਹਤ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਾਲੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਈ ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੇ ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿੱਲਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਕੂਨ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਦਦ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇ ਵਾਲਾ ਡਾਕਟਰ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਇਹ ਸਹਿਮਤੀ ਹੋਵੇ ਕਿ ਜਾਂਚ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਕਰੇਗੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਤਸੱਲੀ ਕਿਸੇ ਟਿਕਵੀਂ ਥਾਂ ਤੋਂ ਆਵੇ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਦੀ ਬੇਚੈਨ ਸਰਚ ਤੋਂ ਨਹੀਂ। ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਲਈ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਨਿਯਮ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਸਰਚ ਲਗਭਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਤੋਂ ਦੁਰਲੱਭ, ਸਭ ਤੋਂ ਡਰਾਉਣੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੀ ਪਰੋਸਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਿੱਧੀ-ਸਾਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਇੱਕ ਝਾਤ ਉੱਤੇ ਰੁਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਿਹਰ ਵਾਲਾ ਕਦਮ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਟੈਬ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ।
ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਾਪਸ ਲਓ
ਸਿਹਤ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਸੁੰਗੇੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕਸਰਤ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਕਿਉਂਕਿ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਤੋਂ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਹਰ ਹੋਣਾ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਟਾਲੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਇਹ ਪੱਕਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸੀ। ਸੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੀਆਂ ਖ਼ੁਰਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜੋੜੋ। ਸੈਰ, ਜਿੰਮ, ਰਾਤ ਦਾ ਖਾਣਾ, ਸਫ਼ਰ। ਆਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਪਰਤਣਾ ਇਲਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਇਲਾਜ ਮੁੱਕਣ ਦਾ ਇਨਾਮ ਨਹੀਂ।
ਅਸਲ ਮਦਦ ਕਦੋਂ ਲੈਣੀ ਹੈ
ਇਹ ਸਭ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਇਕੱਲਿਆਂ, ਦੰਦ ਕਰੀਚ ਕੇ ਝੱਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਫ਼ਿਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੰਮ, ਨੀਂਦ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੈ ਕਿ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। NHS ਸਾਫ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਮਦਦ ਉਦੋਂ ਲਓ ਜਦੋਂ ਫ਼ਿਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦੇਵੇ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਇਕੱਲੀ ਸਵੈ-ਮਦਦ ਨਾਲ ਗੱਲ ਅੱਗੇ ਨਾ ਵਧੇ।
ਇੱਥੇ ਖ਼ੁਸ਼ਖ਼ਬਰੀ ਪੱਕੀ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਇਲਾਜ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਅਸਰਦਾਰ ਤਰੀਕਾ ਗੱਲਬਾਤ ਵਾਲੀ ਥੈਰੇਪੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਕੌਗਨਿਟਿਵ ਬਿਹੇਵੀਅਰਲ ਥੈਰੇਪੀ ਜਾਂ CBT ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵੱਲ Mayo Clinic ਅਤੇ Cleveland Clinic ਦੋਵੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿੱਧੀ ਉਸੇ ਚੱਕਰ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰਿਓਂ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਹ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਤਸੱਲੀ ਵਾਲੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਛੱਡਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਡਰ ਨੂੰ ਜਿਊਂਦਾ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਦਵਾਈ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਸਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੇਖ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਬਿਹਤਰ ਢਾਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਦਦ ਲੈਣ ਲਈ ਹੱਥ ਵਧਾਉਣਾ ਹਿੰਮਤ ਵਾਲਾ ਕਦਮ ਹੈ, ਇੱਛਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਹਾਰ ਨਹੀਂ।
ਆਖ਼ਰੀ ਗੱਲ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਾਅਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਬਿਮਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੋਗੇ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਹਰ ਫ਼ਿਕਰ ਝੂਠਾ ਹੈ। ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਅਲਾਰਮ ਸਿਸਟਮ ਲੋੜੋਂ ਵੱਧ ਉੱਚਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਗੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੈ। ਕੰਮ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕਰਨੀ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਕੰਮ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਅਲਾਰਮ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਮੁੜ ਐਨੀ ਕਰ ਲਓ ਜਿਸ ਨਾਲ ਜੀਇਆ ਜਾ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਓਨੀ ਹੀ ਥਾਂ ਲਵੇ ਜਿੰਨੀ ਉਸਨੂੰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮਿਲ ਜਾਵੇ।
ਸਰੋਤ
- NHS, Health anxiety
- Mayo Clinic, Illness anxiety disorder: Symptoms and causes
- Cleveland Clinic, Illness Anxiety Disorder (Hypochondria): Symptoms & Treatment