ਝਟਪਟ ਸੁਝਾਅ
- ਸ਼ਬਦ-ਸੰਖੇਪ ਨਹੀਂ, ਬੰਦਾ ਚੁਣੋ।
- ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਪਤਾ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਅਸਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
- ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਬਦਲਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ।
ਤੁਸੀਂ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਥੈਰੇਪੀ ਲੈਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ। ਔਖਾ ਹਿੱਸਾ ਇਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਥੈਰੇਪਿਸਟਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਖੋਲ੍ਹੀ, ਤੇ ਉਹ ਰਾਹਤ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ। ਹਰ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਉੱਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਸੰਖੇਪਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਹੈ। CBT। DBT। ACT। EMDR। IFS। ਸਾਈਕੋਡਾਇਨਾਮਿਕ। ਪਰਸਨ-ਸੈਂਟਰਡ। ਇਹ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਖਿਚੜੀ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਇੱਕ ਚੁੱਪ, ਬੇਫ਼ਾਇਦਾ ਆਵਾਜ਼ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਚੋਣ ਗ਼ਲਤ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਇੱਕੋ ਹਿੰਮਤੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਅਜਾਈਂ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸਮਝਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਕੰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਤਰੀਕਾ ਓਨਾ ਮਾਇਨੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਜਿੰਨਾ ਲੋਕ ਡਰਦੇ ਹਨ। ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਸੇ ਨਤੀਜੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ: ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਥੈਰੇਪੀ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠੇ ਬੰਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। American Psychological Association ਇਸ ਨੂੰ ਥੈਰੇਪੀ ਵਾਲਾ ਸਾਥ (therapeutic alliance) ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇੱਕੋ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਹੋ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਤੁਹਾਡੇ ਟੀਚਿਆਂ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਰਹੇ ਹੋ। ਸੈਂਕੜੇ ਅਧਿਐਨ ਇਸੇ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਦੇ ਅਸਰ ਦਾ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤਰੀਕੇ ਬੇਮਤਲਬ ਹਨ। ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਾਂਗ ਲੈਣਾ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਬੰਦਾ ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਤਰੀਕਾ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹੋ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਢੁੱਕੇ। ਮੁੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਮੋਟਾ-ਮੋਟਾ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਬਸ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਗੱਲ ਹੋਰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਹਿਣੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਥੈਰੇਪੀ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। APA ਸਾਫ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਦੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸਰਗਰਮ, ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਹੋਵੋ, ਤੇ ਟਿਕਾਊ ਬਦਲਾਅ ਲਈ ਬੈਠਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਭਿਆਸ ਵੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਨਹੀਂ। ਕੋਈ ਵੀ ਮੇਜ਼ ਦੇ ਪਾਰੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਲਾਜ ਫੜਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਚੰਗਾ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਕਾ ਰਿਸ਼ਤਾ, ਇੱਕ ਇਮਾਨਦਾਰ ਸ਼ੀਸ਼ਾ, ਤੇ ਅਟਕਣ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ।
ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਛੋਟਾ ਨਕਸ਼ਾ
ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖੋਗੇ, ਉਸ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਕੁਝ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। APA ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੋਟੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਸਵੀਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਢੰਗ ਹੈ।
ਇੱਕ ਹੈ ਸੋਚ ਤੇ ਕੰਮ ਵਾਲਾ ਗੁੱਟ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਸੋਚ ਤੇ ਵਤੀਰੇ ਦੇ ਢਾਂਚਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੈ ਸੂਝ ਵਾਲਾ ਗੁੱਟ, ਜੋ ਪਿੱਛੇ ਵੇਖ ਕੇ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਢਾਂਚੇ ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ। ਇੱਕ ਹੈ ਵਿਕਾਸ ਤੇ ਤਾਕਤਾਂ ਵਾਲਾ ਗੁੱਟ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜੋ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੈ ਉਸ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਯਾਨੀ ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੱਲਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਡੱਬੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਕੀ ਹੈ।
ਸੰਗਿਆਨਾਤਮਕ ਵਿਹਾਰ ਥੈਰੇਪੀ (CBT)
ਇਹ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਿਸੇਗੀ, ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਢਾਂਚੇ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਅਮਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਦਾਸੀ, ਚਿੰਤਾ ਤੇ OCD ਵਰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਲਈ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਵੱਡਾ ਸਬੂਤਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਹੈ।
ਮੂਲ ਵਿਚਾਰ ਸਾਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸੋਚਾਂ, ਅਹਿਸਾਸ ਤੇ ਕੰਮ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਲੂਪ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਟੇਢੀਆਂ ਜਾਂ ਸਖ਼ਤ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਅਹਿਸਾਸ ਤੇ ਵਤੀਰਾ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹੇਠਾਂ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। CBT ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਆਪਮੁਹਾਰੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਫੜਨਾ, ਇਹ ਜਾਂਚਣਾ ਕਿ ਉਹ ਸੱਚੀਆਂ ਵੀ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਵੱਧ ਟਿਕਾਊ ਸੋਚਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। Cleveland Clinic ਇਸ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸੋਚ-ਢਾਂਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਤੇ ਬਦਲਣਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਗ਼ਲਤ ਹਨ।
ਇਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਕੋਚਿੰਗ ਵਰਗੀ ਲੱਗੇਗੀ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਹੋਮਵਰਕ ਮਿਲੇਗਾ, ਬੈਠਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਜ਼ਮਾਉਣ ਲਈ ਛੋਟੇ ਤਜਰਬੇ, ਤੇ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਪਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹੋ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤੇ ਟੀਚੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੋਸ ਸੰਦ ਲੈ ਕੇ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ CBT ਅਕਸਰ ਸੂਤ ਬੈਠਦੀ ਹੈ।
ਡਾਇਲੈਕਟੀਕਲ ਵਿਹਾਰ ਥੈਰੇਪੀ (DBT)
DBT, CBT ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਨਿਕਲੀ, ਪਰ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਣੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਲਹਿਰ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਰਡਰਲਾਈਨ ਪਰਸਨੈਲਿਟੀ ਡਿਸਆਰਡਰ ਲਈ ਬਣੀ ਸੀ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਥਾਵਾਂ ਲਈ ਢਾਲੀ ਗਈ।
ਨਾਂ ਉਸ ਸੰਤੁਲਨ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਹੋ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਚੁੱਕੀ ਫਿਰਦੇ ਹੋ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਵੀਕਾਰੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਉਹਨਾਂ ਢਾਂਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸੱਚੀ ਲੋੜ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ। ਕੰਮ ਚਾਰ ਹੁਨਰਾਂ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ: ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿਣਾ (ਮਾਈਂਡਫੁਲਨੈੱਸ), ਤਿੱਖੇ ਪਲਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਗੱਲ ਵਿਗਾੜੇ ਲੰਘਾਉਣਾ, ਵੱਡੇ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ, ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਿਭਾਉਣਾ। ਪੂਰੀ DBT ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਨਿੱਜੀ ਬੈਠਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁਨਰ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਲਾ ਗਰੁੱਪ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਈਕੋਡਾਇਨਾਮਿਕ ਤੇ ਸਾਈਕੋਐਨਾਲਿਟਿਕ ਥੈਰੇਪੀ
ਇਹ ਸੂਝ ਵਾਲਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸਮ ਜਿਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਚਪਨ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੋਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੋ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਘੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਤਜਰਬੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅਹਿਸਾਸ, ਤੇ ਉਹ ਢਾਂਚੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਬਿਨਾਂ ਸਮਝੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਫਸਦੇ ਹੋ। ਸਾਈਕੋਡਾਇਨਾਮਿਕ ਥੈਰੇਪੀ ਇੱਕ ਹੌਲੀ, ਵੱਧ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੈ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਧਾਗਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਖ਼ਿਆਲ ਉੱਤੇ ਕਿ ਕਿਸੇ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਸਮਝ ਲੈਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪਕੜ ਢਿੱਲੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। APA ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਤੇ ਵਤੀਰਿਆਂ ਦੇ ਅਚੇਤ ਅਰਥ ਲੱਭ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਰਕਸ਼ੀਟਾਂ ਘੱਟ ਹਨ ਤੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾਈ ਵੱਧ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸੇ ਲੱਛਣ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਕਸਰ ਇਸ ਪਾਸੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਫ਼ਾਇਦਾ ਕੋਈ ਇੱਕ ਪੱਕਾ ਸਬਕ ਨਹੀਂ। ਫ਼ਾਇਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਢਾਂਚਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਸਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਦਿਸਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦਿਸ ਪੈਣ ਉੱਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਵੀ ਗੱਲ ਚੱਲਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਹਿਊਮਨਿਸਟਿਕ ਤੇ ਪਰਸਨ-ਸੈਂਟਰਡ ਥੈਰੇਪੀ
ਇਹ ਗੁੱਟ ਇੱਕ ਵੱਧ ਉਮੀਦ ਵਾਲੀ ਨੀਂਹ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਵਧਣ ਤੇ ਚੰਗੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਉੱਤੇ ਟੇਕ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੁਣਿਆ ਜਾਵੇ।
ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਰੂਪ ਪਰਸਨ-ਸੈਂਟਰਡ ਥੈਰੇਪੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਨਿੱਘ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਤੇ ਡੂੰਘੀ ਸਵੀਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੋਣ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕ ਘੱਟ ਹੈ ਤੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵੱਧ। ਜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਜਾਂ ਅਣਦੇਖਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕਮਰਾ ਰਾਹਤ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੁਝ ਹੋਰ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣਗੀਆਂ
- ACT (ਸਵੀਕਾਰੀ ਤੇ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਥੈਰੇਪੀ) ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਔਖੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਤੇ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਥਾਂ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਥਾਂ ਬਣਾਓ, ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਪਾਸੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕੋ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੀਮਤੀ ਹੈ।
- EMDR (ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਹਿਲਜੁਲ ਰਾਹੀਂ ਸੰਵੇਦਨਾ ਘਟਾਉਣਾ ਤੇ ਮੁੜ-ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ) ਬਹੁਤਾ ਕਰਕੇ ਸਦਮੇ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਔਖੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਹਿੱਲਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਦੇ ਹੱਥ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ਼ ਉਸ ਯਾਦ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸੇਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਾਂਭਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
- IPT (ਆਪਸੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਾਲੀ ਥੈਰੇਪੀ) ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਬਦਲਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਸੋਚ ਉੱਤੇ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਟਿਕਣ ਨਾਲ ਮੂਡ ਵੀ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਪਰਿਵਾਰਕ ਜਾਂ ਕਪਲ ਥੈਰੇਪੀ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਆਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਵਿੱਚਲਾ ਇੱਕ ਬੰਦਾ ਨਹੀਂ।
ਇਸ ਸੂਚੀ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਤਸੱਲੀ ਵਾਲੀ ਹਕੀਕਤ ਵੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕੋ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦੇ। ਉਹ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠੇ ਬੰਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਜੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ APA ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ ਲੇਬਲ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੈ ਕਿ ਬੰਦਾ ਕਿਵੇਂ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਪੱਕੀ ਲਿਖਤ ਨਹੀਂ ਜੋ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਚਲਾਵੇਗਾ।
ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ
ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਆਪ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੀ ਨਾ ਪਵੇ। ਚੰਗਾ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਵੇਖੇਗਾ ਕਿ ਹੋ ਕੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਢੁੱਕਵਾਂ ਤਰੀਕਾ ਸੁਝਾਏਗਾ। ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਝ ਮੋਟੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ:
ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਜਾਂ ਉਦਾਸੀ ਲਈ ਅਮਲੀ ਸੰਦ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਤੇ ਢਾਂਚਾ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਤਾਂ CBT ਸਮਝਦਾਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਅਹਿਸਾਸ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਾਰੂਦੀ ਸੁਰੰਗਾਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ DBT ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਹੀ ਦੁਖਦਾਈ ਢਾਂਚਾ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹੋ ਤੇ ਜੜ੍ਹ ਸਮਝਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਾਈਕੋਡਾਇਨਾਮਿਕ ਕੰਮ ਢੁੱਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਦਮਾ ਚੁੱਕੀ ਫਿਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਦਮੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੋ, ਜਿਵੇਂ EMDR ਜਾਂ ਸਦਮਾ-ਕੇਂਦਰਿਤ CBT, ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਬੰਦਾ ਲੱਭੋ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।
ਬੰਦਾ ਲੱਭਣਾ ਕਿਵੇਂ ਹੈ
ਨਕਸ਼ਾ ਸੌਖਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਕਮਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਅਟਕਦੇ ਹਨ, ਸੋ ਕੁਝ ਠੋਸ ਕਦਮ:
- ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹੈ ਉਸ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਬੀਮਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸੂਚੀ ਜਾਂ ਮੈਂਬਰ ਲਾਈਨ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਕਵਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋ ਜਾਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਕੈਂਪਸ ਦਾ ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਜਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (EAP) ਅਕਸਰ ਮੁਫ਼ਤ ਬੈਠਕਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
- ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸੂਚੀਆਂ ਵਰਤੋ। NIMH ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸੂਚੀਆਂ ਵੱਲ ਭੇਜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਮਾਨਤਾ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਲੱਭੇ ਜਾ ਸਕਣ ਤੇ ਮਾਹਰਤਾ, ਥਾਂ ਤੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਛਾਂਟੇ ਜਾ ਸਕਣ।
- ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋ। ਇਹ ਪੁੱਛਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ: ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਲਾਇਸੰਸ ਹੈ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹੀ ਝੱਲ ਰਹੇ ਸਨ ਜੋ ਮੈਂ ਝੱਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ? ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜਾ ਤਰੀਕਾ ਵਰਤੋਗੇ, ਤੇ ਮੋਟੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸਾਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਚੰਗਾ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਇਹਨਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਪਹਿਲੀ ਬੈਠਕ ਨੂੰ ਦੋ-ਪਾਸੜ ਇੰਟਰਵਿਊ ਸਮਝੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੇਖਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹੱਕ ਹੈ ਕਿ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਿਆਂ ਤੁਸੀਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਸੁਣੇ ਹੋਏ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਧ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਅੰਦਰਲੀ ਪੜ੍ਹਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਬੇਸਬਰੀ ਨਹੀਂ।
ਜੇ ਖ਼ਰਚਾ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਸਿਖਲਾਈ ਕਲੀਨਿਕ (ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਥੈਰੇਪਿਸਟ, ਘੱਟ ਫ਼ੀਸ ਉੱਤੇ), ਤੇ ਉਹ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਵੇਖੋ ਜੋ ਆਮਦਨ ਮੁਤਾਬਕ ਫ਼ੀਸ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਹ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਉੱਤੇ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਟੈਲੀਹੈਲਥ ਨੇ ਵੀ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਕਿਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੀ ਔਖੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬੈਠਕਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ
ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲੀਆਂ ਕੁਝ ਬੈਠਕਾਂ ਘੱਟ ਹੀ ਉਹ ਵੱਡਾ ਮੋੜ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਬਹੁਤਾ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਸਮਝ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਛੋਕੜ, ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਕਿਉਂ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਬਦਲਿਆ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਹੌਲਾ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਰੁੱਖਾ ਵੀ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਹੈ। ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿੱਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਇਹ ਪੁੱਛਣਾ ਵੀ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਗੱਲ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ। NIMH ਸੁਝਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਉਹ ਮੋਟੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਿੰਨੀਆਂ ਬੈਠਕਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਤਰੱਕੀ ਕਿਵੇਂ ਨਾਪੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਖ਼ਤ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਸਾਂਝੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਸਮਝ ਤੁਹਾਡਾ ਹੱਕ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਥੈਰੇਪੀ ਕਿਤੇ ਜਾਂਦੀ ਲੱਗੇ, ਸਿਰਫ਼ ਗੋਲ-ਗੋਲ ਘੁੰਮਦੀ ਨਾ ਲੱਗੇ।
ਜੇ ਪਹਿਲਾ ਬੰਦਾ ਸਹੀ ਨਾ ਨਿਕਲੇ
ਇੱਥੇ ਲੋਕ ਅਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸੋ ਗੱਲ ਸਿੱਧੀ ਕਹਿ ਦੇਈਏ। ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਬਦਲਣਾ ਆਮ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਇਜ਼ ਵੀ। ਗ਼ਲਤ ਮੇਲ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਥੈਰੇਪੀ ਨਾਕਾਮ ਹੋ ਗਈ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ। ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਤੇ ਉਸ ਖ਼ਾਸ ਬੰਦੇ ਦਾ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਬੈਠਿਆ, ਓਵੇਂ ਹੀ ਜਿਵੇਂ ਚੰਗਾ ਡਾਕਟਰ ਵੀ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਕੁਝ ਬੈਠਕਾਂ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬੈਠਕਾਂ ਬਹੁਤਾ ਕਰਕੇ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਸੁਭਾਵਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਓਪਰੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਅਣਸੁਣਿਆ, ਪਰਖਿਆ ਜਾਂ ਅਟਕਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਬਿਹਤਰ ਮੇਲ ਲੱਭਣਾ ਕੰਮ ਦਾ ਵਿਗੜਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਹੀ ਚੱਲਣਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਲੱਭਣ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਲੋੜ ਕਦੋਂ ਹੈ
ਥੈਰੇਪੀ ਸੰਭਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਇਕੱਲੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮੂਡ, ਨੀਂਦ, ਭੁੱਖ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਆਮ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਮਨੋਚਿਕਿਤਸਕ ਇਹ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਵਾਲੀ ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦਵਾਈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਸਰੀਰਕ ਕਾਰਨ ਵੀ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦੋਵੇਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇ ਜੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਗੱਲ ਏਨੀ ਭਾਰੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸੰਭਾਲੀ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੀ ਉਡੀਕ ਨਾ ਕਰੋ। ਹੁਣੇ ਮਦਦ ਲਓ, ਕਿਸੇ ਸੰਕਟ ਹੈਲਪਲਾਈਨ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਾਰਡ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਬੰਦੇ ਤੋਂ ਜੋ ਅੱਜ ਰਾਤ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਬੈਠ ਸਕੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਢੁੱਕਵੀਂ ਥੈਰੇਪੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੱਭੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਜ ਦਾ ਦਿਨ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਕੱਲਿਆਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪੈਣਾ।
ਗੱਲ ਕਦੇ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਬਦ-ਸੰਖੇਪਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਬੰਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠਣਾ ਜੋ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਇਕੱਲਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੱਭਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਸਰੋਤ
- American Psychological Association, Understanding psychotherapy and how it works
- American Psychological Association, Different approaches to psychotherapy
- Cleveland Clinic, 5 Types of Therapy: Which Is Best for You?
- National Institute of Mental Health, Psychotherapies