ਝਟਪਟ ਸੁਝਾਅ
- ਕੁਝ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਹ ਬਾਹਰ ਛੱਡੋ।
- ਇੱਕ ਤਾਰੀਖ਼ ਤੱਕ ਪਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰੋ।
- ਸਵਾਲ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿਓ।
ਕੋਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ। ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਛਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੇ ਸੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਪਤਾ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਕੋਈ ਅੰਕੜਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਕੋਈ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਕਿਸੇ ਦਾ ਔਖਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਡਰ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿਓ। ਤੁਹਾਡਾ ਢਿੱਡ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਵੀ ਬੋਲ ਦਿਓ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇ ਵਾਲਾ ਲੱਗੇ।
ਓਹ ਪਲ, ਸਵਾਲ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚਲਾ ਖੱਪਾ, ਓਥੇ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਗੂ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਢਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਢਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।
ਘਬਰਾਹਟ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ
ਡਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਤੱਥ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਡਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿੱਚ ਓਹ ਗੁੰਮ ਤੱਥ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸਿੱਖ ਲਈ ਸੀ ਕਿ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦਾ ਮਤਲਬ ਜਵਾਬ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਨਾ ਪਤਾ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਨੰਗੇ ਹੋ ਗਏ, ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਏ, ਹੁਣੇ ਫੜੇ ਜਾਓਗੇ। ਸੋ ਜਦੋਂ ਸਵਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਰੀਰ ਓਵੇਂ ਹੀ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖ਼ਤਰੇ ਉੱਤੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਿਲ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਚ ਤੰਗ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਖਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੁੱਪ ਭਰ ਦਿਓ।
ਇੱਥੇ ਹੀ ਜਾਲ ਹੈ। ਓਹੀ ਢਕਣ ਦੀ ਖਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜੇ ਨਤੀਜੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਅੰਕੜਾ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਤੇ ਉਹ ਗ਼ਲਤ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਪੱਕਾ ਲੱਗਣ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਵੱਧ ਵਾਅਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਬੇਚੈਨੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਝੱਟ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਅਗਲਾ ਮਹੀਨਾ ਉਸ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਵਿੱਚ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਘਬਰਾਹਟ ਸਿਰਫ਼ ਬੁਰੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ। ਇਹ ਓਸੇ ਪਲ ਤੁਹਾਡੀ ਸੂਝ ਖੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੇਜ਼ ਧੜਕਦਾ ਦਿਲ ਤੁਹਾਡੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਅਲਾਰਮ ਹੈ ਜੋ ਮੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਸਮਝ ਬੈਠਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਕਹਿ ਦੇਣ ਦੀ ਦਲੀਲ
ਗੱਲ ਉਲਟੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਅਕਸਰ ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਖ਼ ਖ਼ਰਚਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਿਹੜੇ ਖੋਜੀ ਬੌਧਿਕ ਨਿਮਰਤਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵ ਇਹ ਸਿੱਧੀ ਸਮਰੱਥਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪਛਾਣ ਸਕੋ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ: ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ "ਮੈਂ ਗ਼ਲਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ" ਜਾਂ "ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ", ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਘੱਟ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਵੱਧ ਨਿੱਘੇ ਤੇ ਵੱਧ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਬਹਿਸਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਫੜਨ ਦੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਨਰਮ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਲਈ ਵੱਧ ਤਿਆਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਬਹਾਨੇਬਾਜ਼, ਸਮੇਂ ਨਾਲ, ਓਹ ਬੰਦਾ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਓਹ ਬੰਦਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜੋ ਲੋੜ ਵੇਲੇ ਸੱਚ ਦੱਸੇਗਾ।
ਇਹ ਓਦੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਮਾਅਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਹਾਲਾਤ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਣ। ਹਾਰਵਰਡ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ Amy Edmondson, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਟੀਮਾਂ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲਾਤ ਜਿੰਨੇ ਔਖੇ ਤੇ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹੋਣ, ਟੀਮ ਨੂੰ ਓਨੀ ਹੀ ਵੱਧ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਬੋਲਣ, ਅੱਧ-ਬਣੇ ਖ਼ਿਆਲ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ, ਤੇ ਦੱਸਣ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜੇ ਵਾਗਡੋਰ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰੇ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਆਗੂ ਆਪਣੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਾਕੀ ਸਭ ਨੂੰ ਵੀ ਓਹੀ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਸਲੀ ਜਵਾਬ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਏਦਾਂ ਹੀ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਸਮੂਹ ਵੱਲੋਂ, ਉੱਚੀ ਬੋਲ ਕੇ, ਨਾ ਕਿ ਇੱਕ ਘਬਰਾਏ ਸਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੰਦ ਹੋ ਕੇ।
ਓਸ ਪਲ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ
ਜਦੋਂ ਸਵਾਲ ਆਵੇ ਤੇ ਜਵਾਬ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਲਿਖੀ-ਲਿਖਾਈ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਇੱਕ ਢੰਗ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਗੁਆਚੇ ਹੋਏ ਨਾ ਲੱਗੋ। ਇੱਕ ਢਾਂਚਾ ਜੋ ਟਿਕਦਾ ਹੈ:
- ਇੱਕ ਸਾਹ ਦਾ ਵਕਤ ਖ਼ਰੀਦੋ। ਇੱਕ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਹੌਲੀ ਜਿਹਾ ਸਾਹ ਬਾਹਰ ਛੱਡੋ। ਇੱਕ ਅਸਲੀ ਸਾਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਏਨਾ ਟਿਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਚ ਚੱਲਦੀ ਰਹੇ। ਲਗਭਗ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੱਲ ਲਈ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੁਰੰਤ ਜਵਾਬ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਭਾਵੇਂ ਲੱਗਦਾ ਓਵੇਂ ਹੀ ਹੈ।
- ਸੱਚ ਸਿੱਧਾ ਕਹਿ ਦਿਓ। "ਇਹ ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਹੈ।" "ਮੈਨੂੰ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਤੇ ਮੈਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ।" "ਵਧੀਆ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਪਵੇਗਾ।" ਸਿੱਧਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਲਾਕ ਤੇ ਡਾਵਾਂਡੋਲ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
- ਦਿਖਾਓ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ। ਲੋਕ "ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ" ਤੋਂ ਇਸ ਲਈ ਡਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਹੋਵੇ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਅੱਗੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰੋਗੇ। ਸੋ ਖੱਪਾ ਭਰੋ। "ਮੈਂ ਪਤਾ ਕਰ ਕੇ ਵੀਰਵਾਰ ਤੱਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।" ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾ-ਪਤਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਵੀ ਆ ਗਈ, ਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਸੱਲੀ ਹੈ।
- ਜਿੱਥੇ ਹੋ ਸਕੇ, ਸਵਾਲ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ। "ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਸਾਫ਼ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ। ਬਾਕੀ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ?" ਤੁਸੀਂ ਬਚ ਕੇ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਰਹੇ। ਤੁਸੀਂ ਸਮੱਸਿਆ ਉੱਤੇ ਸੋਚਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਘੇਰਾ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਤੇ ਚੰਗਾ ਆਗੂ ਇਹ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਫਿਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪੂਰਾ ਕਰੋ। ਇਹੀ ਹਿੱਸਾ ਇੱਕ ਇਮਾਨਦਾਰ ਪਲ ਨੂੰ ਟਿਕਾਊ ਭਰੋਸੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਬੰਦਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ "ਮੈਂ ਪਤਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ" ਤੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਦੇ ਮਾਅਨੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਕਿ ਇਸ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚੋਂ ਕੀ ਗ਼ਾਇਬ ਹੈ। ਨਕਲੀ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ। ਲੰਮੀ ਬੇਮਤਲਬ ਤਕਰੀਰ ਨਹੀਂ। ਓਸ ਨਤੀਜੇ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।
ਤਾਕਤ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਤਸਵੀਰ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਲੋਕ ਸਾਲਾਂਬੱਧੀ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਘੱਟ ਹੀ ਓਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਜਵਾਬ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਓਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬਾਰੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਸਨ, ਜੋ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਉਸ ਬਾਰੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਖੱਪਾ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਨ। ਇਹ ਮੇਲ ਤਾਕਤ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤਾਕਤ ਹੈ ਹੀ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ "ਮੈਨੂੰ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਪਤਾ" ਕਹਿਣ ਲਈ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਲੰਘ ਜਾਣ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਜਿਗਰਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਹੋਰ ਚੁੱਪ ਜਿਹਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਵੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਹੈ। ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਦੇ ਦਿਖਾਵੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰੀਅਰ ਥਕਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦਿਖਾਵਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਲ ਢਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਮਾਨਦਾਰ ਤੇ ਜੁਗਾੜੂ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰੀਅਰ ਟਿਕਾਊ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਓਹ ਪੱਕਾ ਭਰੋਸਾ ਜਤਾਉਣਾ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਪਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵੱਧ ਦਿਲਚਸਪ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੇ ਦਾਅ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ "ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ" ਕਹੋਗੇ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਕੀਮਤ ਲੱਗੇਗੀ। ਦਸਵੀਂ ਵਾਰ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖੋਗੇ ਕਿ ਕਮਰਾ ਡਿੱਗਿਆ ਨਹੀਂ। ਲੋਕ ਅੱਗੇ ਝੁਕੇ। ਕੰਮ ਬਿਹਤਰ ਹੋਇਆ। ਤੇ ਜਿਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਏਨਾ ਡਰਦੇ ਸੀ, ਭਾਵ ਓਹ ਬੰਦਾ ਦਿਸਣਾ ਜਿਸ ਕੋਲ ਸਾਰੇ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਓਹ ਗੱਲ ਨਿਕਲੀ ਜਿਸ ਦੀ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜਦੋਂ ਨਾ-ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋ ਜਾਵੇ
ਕੋਈ ਤੱਥ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਡੁੱਬਦੇ ਜਾਣ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੈ। ਜੇ ਸਾਰੇ ਜਵਾਬ ਹੋਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਘਰ ਤੱਕ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਏਨਾ ਕੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਫ਼ ਸੋਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਗੱਲ ਓਸ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਉੱਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਹੋ ਜੋ ਹੁਣੇ ਫੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਆਮ ਹੈ, ਤਕਲੀਫ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਉੱਚੀ ਮੰਨਣ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨੁਕਸ ਹੈ। ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਓਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹੋ ਜਿੰਨਾ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਇਕੱਲਿਆਂ ਚੁੱਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਥੈਰੇਪਿਸਟ, ਕੋਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਵੱਡਾ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਕੋਚ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖ ਦਿਓ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਕੀਮਤ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਨਾ-ਪਤਾ ਹੁੰਦਿਆਂ ਨਾ ਫੜੇ ਜਾਓ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਭਾਰਾ ਹੈ, ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕੱਲਿਆਂ ਢੋਂਦੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਛਾਏ ਤੇ ਜਵਾਬ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹਨ ਲਈ ਥਾਂ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਹ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਸੱਚ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪਤਾ ਕਰੋਗੇ। ਇਹ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਹਾਰ ਨਹੀਂ। ਔਖੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹੀ ਬਹੁਤਾ ਕਰ ਕੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਰੋਤ
- Harvard Business Review, 6 Strategies for Leading Through Uncertainty (Rebecca Zucker ਤੇ Darin Rowell)
- UNSW BusinessThink, Amy Edmondson on psychological safety in an uncertain world
- Greater Good Magazine, UC Berkeley, Five Reasons Why Intellectual Humility Is Good for You
- Current Issues in Personality Psychology (PMC), Intellectual humility: an old problem in a new psychological perspective