ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋ। US ਵਿੱਚ, 988 ਤੇ ਕਾਲ ਜਾਂ ਟੈਕਸਟ ਕਰੋ (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), 741741 ਤੇ HOME ਟੈਕਸਟ ਕਰੋ (Crisis Text Line), ਜਾਂ ਸੰਕਟਕਾਲ ਵਿੱਚ 911 ਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਹੋਵੋ, findahelpline.com ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਸੰਕਟ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੋ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਨੰਬਰ ਉੱਤੇ ਫ਼ੋਨ ਕਰੋ।
ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਗਰਮੀ। ਜਬਾੜਾ ਭਿਚਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਤੇਜ਼, ਪੱਕਾ ਯਕੀਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਗ਼ਲਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੁਣੇ, ਇਸੇ ਵੇਲੇ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੁੱਸਾ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਨੋਟ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਧ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਐਡਰੇਨਲਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੌੜ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਧਾਰਨ ਗੱਲ ਹੈ। ਗੁੱਸਾ ਇਨਸਾਨ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੋਈ ਖੋਟ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੁੱਸਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਪਾੜੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਵਰ੍ਹ ਪੈਣ, ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਮਾਰਨ, ਜਾਂ ਝੱਟ ਮੈਸਿਜ ਭੇਜ ਦੇਣ ਦੀ ਤਾਂਘ ਤੁਹਾਡੇ ਸੋਚਣ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁੱਸੇ ਬਾਰੇ ਲੋਕ ਜੋ ਪਛਤਾਵਾ ਢੋਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਾ ਭਾਵਨਾ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਕੀ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਲਈ ਗੱਲ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਪਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਅਤੇ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੋਗੇ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਗੁੱਸਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮਾਅਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਟੀਚਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਸਕੋ, ਬਿਨਾਂ ਇਸਦੇ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਲੈ ਲੈਣ ਦੇ।
ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਫ਼ਰਕ ਹੈ ਜੋ ਪੱਲੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਾਇਕ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਣ ਦਾ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਰਾ ਤਰੀਕਾ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨਾਲ ਜੋ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਇਹ ਦੋ ਵੱਖ ਗੱਲਾਂ ਹਨ।
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਣਾ ਕੋਈ ਨੈਤਿਕ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਛਿੱਕ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ। ਗਰਮੀ ਦਾ ਉਹ ਉਛਾਲ ਤੁਸੀਂ ਓਨਾ ਹੀ ਘੱਟ ਚੁਣਦੇ ਹੋ ਜਿੰਨਾ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਤੇ ਤ੍ਰਭਕਣਾ। ਚੋਣ ਜਿੱਥੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਵਿਹਾਰ। ਚੀਕਣਾ, ਚੁੱਪ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਕੁਝ ਵਗਾਹ ਮਾਰਨਾ, ਮੈਸਿਜ ਭੇਜ ਦੇਣਾ, ਉਹ ਜ਼ਾਲਮ ਗੱਲ ਕਹਿ ਦੇਣਾ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਲੱਗੇਗੀ। ਇਹ ਫ਼ੈਸਲੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਣ ਕਿ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਹੋਏ ਲੱਗਣ।
ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਮਾਅਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰਮ ਦਾ ਢੇਰ ਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਸਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਹੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਮਾੜੇ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ, ਮਾੜੇ ਮਾਪੇ ਜਾਂ ਮਾੜੇ ਇਨਸਾਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਰਮ ਅਗਲੇ ਭੜਕਾਅ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੰਭਵ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਘੱਟ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਜ਼ੋਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨਾਲ ਜੋ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਸਦੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਰੱਖਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੜ੍ਹਨ ਲਈ ਥਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗੁੱਸਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕੀ
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ Charles Spielberger, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਇਸਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਲਾਇਆ, ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਵਸਥਾ ਵਜੋਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਹਲਕੀ ਖਿਝ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰੇ ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਰੋਹ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਇਰਾ ਹੀ ਪਹਿਲੀ ਕੰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। "ਗੁੱਸੇ" ਦੀ ਕੋਈ ਇੱਕੋ ਸੈਟਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਖਿਝ ਦੀ ਹਲਕੀ ਝਲਕ ਅਤੇ ਫਟ ਪੈਣ ਦੇ ਪਲ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਚੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਥਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਨਹੀਂ।
ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪੁਰਾਣੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਹੈ। ਗੁੱਸਾ ਸਰੀਰ ਦੇ ਖ਼ਤਰਾ-ਜਵਾਬ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਲੜੋ-ਜਾਂ-ਭੱਜੋ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਜਿਸਨੇ ਕਦੇ ਸਾਡੇ ਵੱਡ-ਵਡੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਂਗ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦਾ ਕੋਈ ਖੂੰਖਾਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਜਾਨਵਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਟ੍ਰੈਫ਼ਿਕ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੱਟ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਬੰਦਾ, ਸਰੀਰ ਤਣਾਅ ਦੇ ਹਾਰਮੋਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਿਲ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਕੱਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਫ਼ੌਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵੱਲ ਵਹਿ ਤੁਰਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੀਰ ਆਪਣੇ ਬਚਾਅ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੁਸ਼ਕਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਰੁੱਖੀ ਈਮੇਲ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਹਮਲਾ ਇੱਕੋ ਘੰਟੀ ਵਜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਘੰਟੀ ਰੁਕ ਕੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ ਕਿ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਹੜਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਲਈ ਗੁੱਸਾ ਇੰਨਾ ਫ਼ੌਰੀ ਅਤੇ ਇੰਨਾ ਸਰੀਰਕ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਡਰਾਮਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ। ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੀਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਰਾਖੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲੋਕ ਤਿੰਨ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ
American Psychological Association ਇਸ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੋਟੇ ਤਰੀਕੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਕੰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਝੁਕਾਅ ਕਿਹੜਾ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾ ਹੈ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨਾ। ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਾੜੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਹਮਲਾਵਰੀ, ਦੋਸ਼, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ।
ਦੂਜਾ ਹੈ ਇਸਨੂੰ ਦਬਾਉਣਾ, ਅੰਦਰ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਾ। ਥੋੜ੍ਹਾ-ਬਹੁਤ ਇਹ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਗੁੱਸਾ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਗਲ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗ਼ਾਇਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਪਾਸਿਓਂ ਲੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਵਿਅੰਗ, ਠੰਢੀ ਚੁੱਪ, ਜਾਂ ਗਿਲੇ ਵਜੋਂ, ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਢਹਿੰਦੇ ਮੂਡ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਜੁੜਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤੀਜਾ ਹੈ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨਾ, ਸਿੱਧਾ ਸਰੀਰਕ ਪਾਸੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਜੋ ਉਛਾਲ ਹੇਠਾਂ ਆ ਜਾਵੇ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਹਰ ਪਲ ਲਈ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਸਹੀ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੁਨਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਚੋਣ ਕਰੋ, ਨਾ ਕਿ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹੀ ਕਰੋ ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਨਰਵਸ ਸਿਸਟਮ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗਰਮੀ ਦੇ ਐਨ ਵਿਚਕਾਰ
ਜਦੋਂ ਗੁੱਸਾ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿਆਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਅਤੇ ਇਹ ਕੋਈ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਖੋਟ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਕਦਮ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਬਾਰੇ ਹਨ, ਮਨ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਘੰਟੀ ਵੱਜ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਦਲੀਲ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ।
- ਆਪਣੇ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲ ਖ਼ਰੀਦੋ। ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਸ ਤੱਕ ਗਿਣਨਾ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਾਦਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਇਸੇ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਛਾਲ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਠਹਿਰਾਅ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। NHS ਬਿਲਕੁਲ ਇਹੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਕਿੰਟ ਵੀ ਐਡਰੇਨਲਿਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਲੰਘ ਜਾਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
- ਸਾਹ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਲੰਮਾ ਕਰੋ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਸਾਹ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਨਾਲੋਂ ਅੰਦਰ ਵੱਧ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਇਸਨੂੰ ਉਲਟਾ ਦਿਓ। ਸਾਹ ਅੰਦਰ ਲੈਣ ਨਾਲੋਂ ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਬਾਹਰ ਕੱਢੋ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਕੁਝ ਵਾਰ। ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਭੇਜ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
- ਲੋੜ ਪਵੇ ਤਾਂ ਉੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਓ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਕਹਿਣ ਜਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਿਸਦਾ ਪਛਤਾਵਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲੇ ਜਾਓ। ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ ਬਹਿਸ ਹਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਬਹਿਸ ਦੇ ਉਸ ਰੂਪ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਵੇਗੀ।
- ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਦੱਸੋ। ਚੁੱਪਚਾਪ ਇਹ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਕਿ "ਮੈਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ" ਕੁਝ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਵਿੱਥ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹੋਵੋ, ਗੁੱਸਾ ਬਣ ਨਾ ਰਹੇ ਹੋਵੋ।
ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ। ਤੁਸੀਂ ਬਸ ਇੱਕ ਦਰਜਾ ਹੇਠਾਂ ਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਬਸ ਇੰਨਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦਾ ਸਿਆਣਾ ਹਿੱਸਾ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਚੁਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਆ ਜਾਵੇ।
ਜਦੋਂ ਗਰਮੀ ਲੰਘ ਜਾਵੇ
ਪਲ-ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਔਜ਼ਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਵਿਗਾੜਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਫ਼ਤੀਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਛੋਟਾ ਕਿਉਂ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਟਿਕਵਾਂ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਾ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਟਰਿੱਗਰ ਪਛਾਣੋ
ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਬੇਤਰਤੀਬਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਥਾਂਵਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਵਿਅਕਤੀ, ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਟੋਕਿਆ ਜਾਣਾ, ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣੀ, ਦੇਰ ਹੋ ਜਾਣੀ, ਉਹੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਜੋ ਕਦੇ ਵੰਡਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਜੋ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭੜਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਹਫ਼ਤਾ ਭਰ ਮੋਟਾ-ਮੋਟਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹਿਸਾਬ ਹੀ ਰੱਖੋ। ਜਿਸ ਪੈਟਰਨ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਸਕਦੇ।
ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਚਿਤਾਵਨੀ-ਸੰਕੇਤ ਜਾਣਨਾ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੱਸੇ ਮੋਢੇ, ਰੁੱਖਾ ਲਹਿਜਾ, ਪੈਰ ਜੋ ਥਿਰਕਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਛੋਟੇ ਸੰਕੇਤ ਤੁਹਾਡਾ ਮੌਕਾ ਹਨ ਉਦੋਂ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਜਦੋਂ ਚੜ੍ਹਾਈ ਅਜੇ ਹਲਕੀ ਹੈ, ਸਿਖਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ।
ਉਸ ਕਹਾਣੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੋ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਣਾ ਰਹੇ ਹੋ
ਗੁੱਸਾ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸੋਚ 'ਤੇ ਵਧਦਾ-ਫੁੱਲਦਾ ਹੈ। "ਹਮੇਸ਼ਾ" ਅਤੇ "ਕਦੇ ਨਹੀਂ" ਵਰਗੇ ਪੱਕੇ ਸ਼ਬਦ। ਹਰ ਗੱਲ ਨੂੰ ਪਰਲੋ ਬਣਾ ਲੈਣਾ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਮਾੜਾ ਪਲ ਸਬੂਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਝੱਟ ਇਹ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਕਿ ਦੂਜੇ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਕੀਤਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ, ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ।
APA ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਦੀ ਇਸ ਆਦਤ ਨੂੰ cognitive restructuring (ਸੋਚ ਦੀ ਮੁੜ-ਬਣਤਰ) ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਜਿੰਨੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਓਨੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਫੜੋ ਕਿ "ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਤਬਾਹੀ ਹੈ," ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਥਾਂ ਕੁਝ ਵੱਧ ਸੱਚਾ ਰੱਖੋ: "ਇਹ ਖਿਝਾਊ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਨਜਿੱਠ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।" ਤਰਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਠੰਢਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਬਾਲਣ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਬਹੁਤੀ ਚੀਜ਼ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਹੀ ਹੈ।
ਦੋਸ਼ ਲਾਏ ਬਿਨਾਂ ਗੱਲ ਕਹੋ
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਗੱਲ ਛੇੜਦੇ ਹੋ ਜਿਸਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਦਿਵਾਇਆ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਵਾਕ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਇਹ ਬੇਹੱਦ ਮਾਅਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। "ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ" ਦੀ ਤੁਲਨਾ "ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਟੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਅਣਸੁਣੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ" ਨਾਲ ਕਰੋ। ਪਹਿਲਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬਚਾਅ ਕਰੇਗਾ। ਦੂਜਾ ਬਸ ਸੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਕਰਨੀ ਕਿਤੇ ਔਖੀ ਹੈ। Mayo Clinic ਅਤੇ NHS ਦੋਵੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ "ਮੈਂ" ਵਾਲੇ ਵਾਕਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਿਸੇ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਬਾਰੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਹੋਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਬਿਨਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਦਲੇ ਕਿ ਖਲਨਾਇਕ ਕੌਣ ਹੈ।
ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਖਰਚੋ
ਗੁੱਸਾ, ਤਹਿ ਵਿੱਚ, ਸਰੀਰਕ ਊਰਜਾ ਦਾ ਇੱਕ ਉਛਾਲ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ। ਨਿਯਮਿਤ ਹਿਲਜੁਲ ਉਸਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਤੁਰਨਾ, ਦੌੜਨਾ, ਤੈਰਨਾ, ਯੋਗਾ, ਜੋ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਰੋਗੇ। ਕਸਰਤ ਉਸ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਭੜਕਾਹਟਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਗਲੀ ਭੜਕਾਹਟ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਘੱਟ ਚਾਰਜ ਤਿਆਰ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਕੋਈ ਅਲੰਕਾਰ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਸੱਚੀਂ-ਮੁੱਚੀਂ ਤਣਾਅ ਦੀ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਰਹੇ ਹੋ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖੋ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ
ਕਈ ਵਾਰ ਅਸਲ ਮਸਲਾ ਟਰਿੱਗਰ ਹੁੰਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਮਸਲਾ ਉਹ ਹਾਲਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਟਰਿੱਗਰ ਆ ਪਿਆ। ਕਲੀਨਿਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰ ਹਾਲਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੀ ਸੂਚੀ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਜੋ ਚੁੱਪਚਾਪ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਫ਼ਤੀਲਾ ਛੋਟਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ: ਭੁੱਖਾ (hungry), ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ (angry), ਇਕੱਲਾ (lonely), ਥੱਕਿਆ (tired)। ਛੋਟਾ ਨਾਂ ਹੈ HALT। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਖਾਧੇ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹੋ, ਅਣਕਹੇ ਗਿਲੇ ਢੋ ਰਹੇ ਹੋ, ਇਕੱਲਾਪਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਬਸ ਥੱਕ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਆਮ ਖਿਝਾਂ ਕਿਸੇ ਚੰਗੇ ਦਿਨ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵੱਜਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ 'ਤੇ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ 'ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਵਰ੍ਹ ਪੈਂਦੇ ਹੋ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਨੱਬੇ ਫ਼ੀਸਦੀ 'ਤੇ ਸੀ।
ਵਿਹਾਰਕ ਕਦਮ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਗਰਮੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ। ਕੀ ਮੈਂ ਭੁੱਖਾ ਹਾਂ? ਕੀ ਮੈਂ ਸੁੱਤਾ ਹਾਂ? ਮੈਂ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਭਰੋਸੇ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਦੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ? ਅਕਸਰ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਸਰਦਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਸ ਪਲ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰਾ ਖਾਣਾ ਖਾਣ, ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਸੌਣ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਖ਼ਾਲੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇਣ ਨਾਲ ਹੈ।
ਲਗਾਤਾਰ ਗੁੱਸਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਜੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਹੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੀਰ ਇਸਨੂੰ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਸੰਭਾਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੀਮਤ ਉਦੋਂ ਦਿਸਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਘੰਟੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਜ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤੇ ਦਿਨ ਚਿੜਚਿੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਟਿਕਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਘੱਟ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਤਣਾਅ-ਜਵਾਬ ਚਾਲੂ ਰੱਖ ਕੇ ਜਿਊਣਾ ਆਪਣੀ ਕੀਮਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਅਸਲ ਬੋਝ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਜੁੜਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮਾਨਸਿਕ ਕੀਮਤ ਵੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਗੁੱਸਾ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਜਾਂ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਾਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਢਹਿੰਦੀ ਕਲਾ ਜਾਂ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁਖਦਾ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਭੜਕਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ, ਟੁੱਟੇ ਰਿਸ਼ਤੇ, ਬਾਅਦ ਦਾ ਅਪਰਾਧ-ਭਾਵ, ਉਸ ਢਹਿੰਦੇ ਮੂਡ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਗੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਗੇੜ ਹੀ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਇਲਾਜ ਵਾਲਾ ਗੁੱਸਾ ਘੱਟ ਹੀ ਸਿਰਫ਼ ਗੁੱਸੇ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗੇੜ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਣਾ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਕਲੀਨਿਸ਼ੀਅਨ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਥਾਂਵਾਂ 'ਤੇ ਤੋੜਨ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗੁੱਸਾ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਹਿੰਗਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਗੁੱਸਾ ਉਦੋਂ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਣ ਲਾਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਦਾ ਤੂਫ਼ਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਢਾਲਣ ਲੱਗ ਪਵੇ। ਕੁਝ ਇਮਾਨਦਾਰ ਸੰਕੇਤ ਕਿ ਹੁਣ ਇਕੱਲਿਆਂ ਦੰਦ ਭੀਚ ਕੇ ਖਿੱਚਦੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਮਦਦ ਲੈਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੈ:
- ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਡਰ-ਡਰ ਕੇ, ਸੰਭਲ-ਸੰਭਲ ਕੇ ਚੱਲਦੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
- ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਮ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਰਵਾਹ ਹੈ।
- ਤੁਸੀਂ ਹੱਥ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋੜੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਡਰਾਇਆ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇੱਕੋ ਵਾਰ।
- ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਚਿੰਤਾ, ਢਹਿੰਦਾ ਮੂਡ, ਜਾਂ ਸ਼ਰਮ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
- ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਸਨੂੰ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਨ ਵਜੋਂ ਕੋਈ ਖ਼ਰਾਬੀ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਤਕੜਾ ਗੁੱਸਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੇਠਾਂ ਕੁਝ ਢੋ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪੁਰਾਣੀ ਸੱਟ, ਡਰ, ਸੋਗ, ਥਕਾਵਟ, ਅਣਸੁਣੇ ਹੋਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ। ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਹੇਠਾਂ ਜੋ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੁੱਸਾ-ਪ੍ਰਬੰਧਨ (anger management) ਮਦਦ ਦਾ ਇੱਕ ਅਸਲ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਖਿਆ ਰੂਪ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਹੁਨਰ ਅਤੇ cognitive behavioral therapy ਮਿਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸੋਚ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰਤੀਬਵਾਰ ਤਰੀਕਾ ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਭਰਿਆ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਕਾਊਂਸਲਰ ਸਹੀ ਥਾਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਦਦ ਮੰਗਣਾ ਤਾਕਤ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਹਾਰ ਦੀ ਨਹੀਂ।
ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਗੁੱਸਾ ਕਦੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵੱਲ ਮੁੜੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਕੀਨ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ ਸਕੋਗੇ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਹੁਣੇ ਮਦਦ ਲਓ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਇੱਛਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਕੰਮ ਹੈ ਜੋ ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਫਿਰ ਗੁੱਸਾ ਆਵੇਗਾ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਨਹੀਂ। ਪੈਮਾਨਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਗਲੇ ਦਸ ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕੀ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਦਸ ਸਕਿੰਟ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਸੁਧਰਦੇ ਹਨ, ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਗਰਮੀ ਦੇ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ।
ਸਰੋਤ
- American Psychological Association, Control anger before it controls you
- Mayo Clinic, Anger management: 10 tips to tame your temper
- Cleveland Clinic, How To Deal With Anger: 7 Helpful Methods
- NHS, Get help with anger