ਝਟਪਟ ਸੁਝਾਅ
- ਫ਼ੋਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਕੌਫ਼ੀ ਦੀ ਘੁੱਟ ਲਵੋ।
- ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਤੇ ਭਾਂਡੇ ਦਾ ਭਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ।
- ਇੱਕ ਕੰਮ ਚੁਣੋ ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹੋ।
ਤੁਸੀਂ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰ ਭਾਂਡੇ ਧੋਤੇ ਹਨ ਤੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦੇ। ਪਾਣੀ ਗਰਮ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਪਲੇਟ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਫਿਰ ਰੈਕ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਓਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਤਿੰਨ ਕਮਰੇ ਦੂਰ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਰਿਹਰਸਲ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਫ਼ਿਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦਾ ਹੋਇਆ। ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥਾਂ ਨੇ ਪੂਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਓਥੇ ਸੀ ਹੀ ਨਹੀਂ।
ਸਾਡਾ ਬਹੁਤਾ ਦਿਨ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਛੋਟੇ ਕੰਮ ਆਟੋਪਾਇਲਟ ਉੱਤੇ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਮਨ ਵੱਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਿਆ ਰਹੇ। ਇਹ ਸਿਆਣਪ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਤੇ ਮਨ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਵੱਧ ਮਾੜੀ ਥਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਰੋਜ਼ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਈਂਡਫ਼ੁਲਨੈੱਸ ਇਸ ਦੀ ਚੁੱਪ ਜਿਹੀ ਸੁਧਾਈ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ ਲਈ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਸਮਾਂ ਕੱਢਣ ਦੀ ਥਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਓਸੇ ਚੀਜ਼ ਉੱਤੇ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹੋ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ। ਕੰਮ ਬੇਕਾਰ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਹ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਸੱਚਮੁੱਚ ਓਥੇ ਹੋਣਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਹੋ।
ਤੁਸੀਂ ਕੰਮ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਸਾਰਾ ਗੁਰ ਇਹੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਲੋਕ “ਮਾਈਂਡਫ਼ੁਲਨੈੱਸ” ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਬੈਠਣ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਗਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਖੋਜੀ ਇਸ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਅਭਿਆਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇੱਕ ਦੂਜਾ ਰੂਪ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਰਸਮੀ ਅਭਿਆਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹੀ ਅਸਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਗ਼ੈਰ-ਰਸਮੀ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਸ ਵੱਲ ਟਿਕਿਆ, ਜਿਗਿਆਸੂ ਧਿਆਨ ਲਿਆਉਣਾ। ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕਰਨੇ। ਕੱਪੜੇ ਤਹਿ ਕਰਨੇ। ਕੇਤਲੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨੀ। ਪਾਰਕਿੰਗ ਤੋਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੱਕ ਤੁਰਨਾ।
ਇਸ ਦੀ ਖਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਮਾਂ ਲੱਭਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਓਥੇ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਕੱਪ ਹਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਧੋਣਾ ਹੀ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਓਥੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਤੇ ਇਹ ਕੋਈ ਘਟੀਆ, ਪਤਲਾ ਕੀਤਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਲੋਕ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਰੋਜ਼ਮੱਰ੍ਹਾ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਰਸਮੀ ਮਾਈਂਡਫ਼ੁਲਨੈੱਸ ਦੀ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਲਚਕ ਨਾਲ ਓਸ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਜਾਂ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਬੈਠ ਕੇ ਧਿਆਨ ਲਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਆਮ ਪਲਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਸ਼ਾਇਦ ਓਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਅਸੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ।
ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਕੀ ਬਦਲਦਾ ਹੈ
ਸਿੱਧੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਿਹਾ ਢੰਗ। ਮਨ ਦੀ ਇੱਕ ਡਿਫ਼ਾਲਟ ਸੈਟਿੰਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਹੈ ਭਟਕਣਾ। ਛੱਡ ਦਿਓ ਤਾਂ ਉਹ ਬੀਤੇ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜੀਣ ਵੱਲ ਖਿਸਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਖਿਸਕਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਤਣਾਅ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਸਾਦੇ, ਹੁਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਲਿਆਉਣਾ ਇਸ ਖਿਸਕਣ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਪਤੀਲਾ ਪੂਰੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੀ ਮਾਂਜ ਸਕੋ ਤੇ ਨਾਲੋ-ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਡੈੱਡਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੁਆਚੇ ਰਹੋ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਕੰਮ ਮਨ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਫੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਇਹ ਹੁਨਰ ਸਿਖਲਾਈ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਪੱਠੇ ਵਾਂਗ। ਇੱਕ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ ਕੰਟਰੋਲਡ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪਲ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਸਿੱਖੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾ ਸੁਧਾਰ ਦਿਸਿਆ। ਇਹ ਸੁਧਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਲੈਬ ਦੇ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਮ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ ਦਿਸਿਆ, ਜੋ ਫ਼ੋਨ ਉੱਤੇ ਲਏ ਸਵਾਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਓਸ ਪਲ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੇ। ਤੁਸੀਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਧਿਆਨ ਦੀ ਪਤਵਾਰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹੋ।
National Institutes of Health ਮਾਈਂਡਫ਼ੁਲਨੈੱਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਪਲ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਲਾਉਣਾ ਸਿੱਖਣਾ ਤੇ ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਏ ਬਿਨਾਂ ਵੇਖਣਾ। ਜਿਸ ਖੋਜ ਵੱਲ ਉਹ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਜ਼ਰ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਘੱਟ ਚਿੰਤਾ, ਬਿਹਤਰ ਨੀਂਦ ਤੇ ਟਿਕਵੇਂ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਲਈ ਕੋਈ ਆਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੀਤੀ ਇੱਕ ਕੌਫ਼ੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਰਨਾ ਕਿਵੇਂ ਹੈ
ਕੋਈ ਇੱਕ ਕੰਮ ਚੁਣੋ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਟੋਪਾਇਲਟ ਉੱਤੇ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਇੱਕ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੁਚੇਤ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕਰੋ, ਉਹ ਛੱਡ ਦੇਣ ਦਾ ਨੁਸਖ਼ਾ ਹੈ। ਭਾਂਡੇ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਪੁਰਾਣੀ ਮਿਸਾਲ ਹਨ, ਸੋ ਓਹੀ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਹ ਢਾਂਚਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
- ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੋ। ਪਾਣੀ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ। ਪਲੇਟ ਦਾ ਭਾਰ, ਸਾਬਣ ਦੀ ਚਿਕਨਾਹਟ, ਸਪੰਜ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਆਵਾਜ਼। ਤੁਸੀਂ ਭਾਂਡਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।
- ਓਸ ਵੇਲੇ ਇਹੀ ਇੱਕੋ ਕੰਮ ਰਹਿਣ ਦਿਓ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖੋ ਕਿ ਮਨ ਇਨਬਾਕਸ ਵੱਲ ਭਟਕ ਗਿਆ, ਤੇ ਭਟਕੇਗਾ ਜ਼ਰੂਰ, ਓਹ ਵੇਖਣਾ ਹੀ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਹਾਰ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਧਿਆਨ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਹੱਥਾਂ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਲਿਆਓ। ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਪੰਜਾਹ ਵਾਰ ਕਰੋਗੇ। ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਓਹੀ ਗੇੜਾ ਹੈ।
- ਟਿੱਪਣੀ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਸਕੂਨ ਦਾ ਨਾਂ ਦੇਣ ਦੀ ਜਾਂ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ “ਇਸ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ” ਹੋ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਬੱਸ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਰਹਿਣ ਦਿਓ।
- ਜਦੋਂ ਮੁੱਕੇ, ਮੁੱਕਣ ਦਿਓ। ਸਿੰਕ ਭਰ ਭਾਂਡੇ। ਇਹ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਅਭਿਆਸ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਕੋਈ ਕਰਜ਼ ਨਹੀਂ।
ਬੱਸ ਇੰਨਾ ਹੀ। ਨਾ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਬੈਠਕ, ਨਾ ਐਪ, ਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗਾ।
ਕੁਝ ਕੰਮ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਇਹ ਖ਼ੂਬ ਬੈਠਦਾ ਹੈ
ਕੁਝ ਆਮ ਪਲ ਲਗਭਗ ਇਸੇ ਲਈ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕੁਝ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਖ਼ੂਬ ਲੱਗਦੇ ਹਨ:
- ਕੌਫ਼ੀ ਜਾਂ ਚਾਹ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਘੁੱਟ, ਫ਼ੋਨ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ। ਸਿਰਫ਼ ਨਿੱਘ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ, ਤੀਹ ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ।
- ਗੱਡੀ ਤੱਕ ਜਾਣ ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਸੈਰ। ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ। ਹਵਾ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਓ, ਗਰਮ ਜਾਂ ਠੰਢੀ, ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਜਾਂ ਵਗਦੀ।
- ਨਹਾਉਣਾ। ਪਾਣੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੈ। ਬੱਸ ਉਸ ਹੇਠਾਂ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਦਿਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣੀ ਬੰਦ ਕਰਨੀ ਹੈ।
- ਇੱਕ ਬੁਰਕੀ ਹੌਲੀ ਖਾਣੀ। ਸਕ੍ਰੌਲ ਕਰਦਿਆਂ ਨਿਗਲਣ ਦੀ ਥਾਂ ਖਾਣੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬੁਰਕੀ ਦਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੁਆਦ ਲੈਣਾ।
- ਕੁੱਤੇ ਜਾਂ ਬਿੱਲੀ ਨੂੰ ਪਲੋਸਣਾ। ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਛੋਹ, ਨਿੱਘ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਆਵਾਜ਼। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੂਰੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਲੈ ਲਵੋ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੇ। ਓਹ ਚੁਣੋ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਖਿਝਾਊ ਲੱਗੇ ਤੇ ਓਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ।
ਜਦੋਂ ਮਨ ਸਾਥ ਨਾ ਦੇਵੇ
ਕੁਝ ਦਿਨ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਅਜ਼ਮਾਓਗੇ ਤੇ ਸੋਚਾਂ ਤੂਫ਼ਾਨ ਹੋਣਗੀਆਂ ਤੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਹ ਆਮ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਗ਼ਲਤ ਕਰਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ। ਮਾਈਂਡਫ਼ੁਲਨੈੱਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਮਨ ਖ਼ਾਲੀ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਇਹ ਵੇਖਣਾ ਕਿ ਧਿਆਨ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਸੱਦਣਾ, ਵਾਰ-ਵਾਰ, ਬਿਨਾਂ ਭਟਕਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਝਿੜਕੇ। ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਾ ਹੀ ਕਸਰਤ ਹੈ। ਰੁੱਝੇ ਮਨ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਧ ਗੇੜੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਟੀਚਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਨਰਮ ਰਹੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ “ਭਾਂਡੇ ਧੋਂਦਿਆਂ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣਾ” ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਰਖ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਨੰਬਰ ਲੈਣੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਓਹੀ ਦਬਾਅ ਦੁਬਾਰਾ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਣ ਲੱਗੇ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ। ਸਿੰਕ ਉੱਤੇ ਲਿਆ ਇੱਕ ਸੁਚੇਤ ਸਾਹ ਵੀ ਗਿਣਦਾ ਹੈ।
ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਕਿ ਇਹ ਮਾਇਨੇ ਕਿਉਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ
ਜਦੋਂ ਅਜਿਹੇ ਕਾਫ਼ੀ ਪਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਟੋਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਫੜਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹੋ, ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਟ੍ਰੈਫ਼ਿਕ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਮਾੜੀ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਗੇੜੇ ਵਿੱਚ। ਕੁਝ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਦੇਣ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਵਿੱਥ ਥੋੜ੍ਹੀ ਚੌੜੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਚੌੜੀ ਵਿੱਥ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਿਹਤਰ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਆਦਤ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਲਾਭ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਜੋ ਘੱਟ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਈਮਾਨਦਾਰ ਹੱਦ। ਰੋਜ਼ਮੱਰ੍ਹਾ ਦੀ ਮਾਈਂਡਫ਼ੁਲਨੈੱਸ ਸੱਚਾ ਸਹਾਰਾ ਹੈ, ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਚਿੰਤਾ, ਉਦਾਸੀ, ਕਿਸੇ ਸਦਮੇ ਦੇ ਭਾਰ, ਜਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੌਰਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਝ ਰਹੇ ਹੋ ਜਿੱਥੇ ਸਭ ਕੁਝ ਹੱਦੋਂ ਵੱਧ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਚੇਤ ਹੋ ਕੇ ਭਾਂਡੇ ਧੋਣੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਣਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਕਿਸੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਿਆਨ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਮੋੜਨ ਨਾਲ ਤਕਲੀਫ਼ ਘਟਣ ਦੀ ਥਾਂ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਸਦਮੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਓਹ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੇ। ਇਸ ਦਾ ਬੱਸ ਇੰਨਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੰਦ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਬੰਦੇ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਕਹਾਣੀ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ। ਹੋਰ ਸਹਾਰੇ ਵੱਲ ਹੱਥ ਵਧਾਉਣਾ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ ਚਾਲ ਹੈ, ਪਿਛਲੀ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ।
ਭਾਂਡੇ ਕੱਲ੍ਹ ਵੀ ਓਥੇ ਹੀ ਹੋਣਗੇ। ਤੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ।
ਸਰੋਤ
- National Institutes of Health, Mindfulness for Your Health (NIH News in Health)
- Mayo Clinic, Mindfulness exercises
- National Center for Biotechnology Information, An Exploration of Formal and Informal Mindfulness Practice and Associations with Wellbeing
- National Center for Biotechnology Information, Mindfulness interventions improve momentary and trait measures of attentional control: Evidence from a randomized controlled trial