ਝਟਪਟ ਸੁਝਾਅ
- "ਬੁਰਾ" ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਜਾਓ: ਬੁਰਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ।
- ਜਜ਼ਬਾਤ ਲਿਖ ਲਓ, ਉਹ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
- ਵੱਡੇ ਨਹੀਂ, ਛੋਟੇ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣੋ।
ਕੁਝ ਦੁਪਹਿਰਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਕਿ ਗ਼ਲਤ ਕੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਛਾਤੀ ਭਾਰੀ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਚਿੜਚਿੜੇ ਹੋ, ਓਹੀ ਈਮੇਲ ਚਾਰ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹ ਚੁੱਕੇ ਹੋ। ਜੇ ਕੋਈ ਦੋਸਤ ਪੁੱਛੇ ਕਿ ਕੀ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੱਚਾ ਜਵਾਬ ਮੋਢੇ ਹਿਲਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। "ਪਤਾ ਨਹੀਂ। ਬੱਸ ਅਜੀਬ ਜਿਹਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।"
ਉਹ ਧੁੰਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਜਜ਼ਬਾਤ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਰਿਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਸੁਨੇਹਾ ਕਿਵੇਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋ, ਕਿਵੇਂ ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠੇ ਬੰਦੇ ਬਾਰੇ ਕੀ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਜਜ਼ਬਾਤ ਘੱਟ ਤੇ ਓਹ ਮੌਸਮ ਵੱਧ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹੋ।
ਸੋ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਕਦਮ ਜੋ ਆਪਣੀ ਹੈਸੀਅਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰੁਕੋ ਤੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਰੱਖ ਦਿਓ। ਸੰਪੂਰਨ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ। ਬੱਸ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ। *ਮੈਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਠੇਸ ਲੱਗੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਸਾੜਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਹਾਂ।* ਕੱਚੇ ਅਹਿਸਾਸ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਢਾਲਣ ਦਾ ਇਹ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਕੰਮ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਜ਼ਬਾਤ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਂ ਹੈ ਅਫ਼ੈਕਟ ਲੇਬਲਿੰਗ (affect labeling), ਅਤੇ ਇਹ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ।
ਕਹਿ ਦੇਣ ਨਾਲ ਕੀ ਬਦਲਦਾ ਹੈ
ਇਹ ਏਨਾ ਸਾਦਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਸਿਰਫ਼ ਗੁੱਸੇ ਹੋਣ ਦੀ ਥਾਂ "ਮੈਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਹੈ" ਕਹਿਣਾ? ਪਰ ਇਸ ਹੇਠਾਂ ਅਸਲ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ।
UCLA ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਵਾਲੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇਖੇ ਜਦਕਿ ਸਕੈਨਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਜਾਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ *ਦੇਖਿਆ*, ਤਾਂ ਐਮਿਗਡਲਾ ਜਗ ਪਿਆ। ਇਹ ਦਿਮਾਗ਼ ਦਾ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲਾ ਘੰਟਾ ਹੈ, ਓਹ ਹਿੱਸਾ ਜੋ ਖ਼ਤਰੇ ਤੇ ਡਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਓਹਨਾਂ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਓਸ ਜਜ਼ਬਾਤ ਲਈ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣਨਾ ਪਿਆ, ਯਾਨੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਂ ਦੇਣਾ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਐਮਿਗਡਲਾ ਸ਼ਾਂਤ ਪੈ ਗਿਆ। ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਮੱਥੇ ਪਿੱਛੇ ਪ੍ਰੀਫ੍ਰੰਟਲ ਕੌਰਟੈਕਸ ਦਾ ਓਹ ਹਿੱਸਾ, ਜੋ ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੁੱਖ ਖੋਜੀ Matthew Lieberman ਨੇ ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਕਿਹਾ: "ਗੁੱਸਾ" ਸ਼ਬਦ ਜੋੜ ਦਿਓ, ਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੇ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਘੱਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸੋਚੋ ਕਿ ਆਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ। ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਤੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਬਦ ਵੱਲ ਹੱਥ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਭਾਰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੇ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਓਸ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਜੋ ਸੋਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਜਜ਼ਬਾਤ ਨੂੰ ਗਾਇਬ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਟੀਅਰਿੰਗ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।
ਇਹੀ ਸੱਚਾਈ ਓਸ ਗੱਲ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਨਾਂ ਦਿਓ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰੋ। ਸੱਚ ਪੁੱਛੋ ਤਾਂ "ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨਾ" ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਡਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ। ਬਿਹਤਰ ਸ਼ਬਦ ਹੋਵੇਗਾ *ਸੰਭਾਲਣਾ*। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਜ਼ਬਾਤ ਨੂੰ ਨਾਂ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦੂਰ ਰੱਖ ਕੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ।
"ਬੁਰਾ" ਤੇ ਅਸਲ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚਲਾ ਫ਼ਰਕ
ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਕੋਲ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਹੈ। ਚੰਗਾ, ਬੁਰਾ, ਠੀਕ-ਠਾਕ, ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ, ਥੱਕਿਆ। ਅਸੀਂ ਸੌ ਵੱਖਰੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਘਸਾ ਕੇ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਲੇਬਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਫਿਰ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕੁਝ ਵੀ ਪੂਰਾ ਫਿੱਟ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦਾ।
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ Lisa Feldman Barrett ਇਸ ਦੇ ਬਦਲ ਨੂੰ *ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਬਾਰੀਕੀ* ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਆਪਣੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਵੱਖ ਕਰ ਸਕਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ। "ਬੁਰਾ" ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਜਾਓ: ਕੀ ਇਹ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਗਿਲਾ? ਕੀ ਇਹ ਡਰ ਹੈ, ਜਾਂ ਓਹ ਬੇਨਾਮ ਖ਼ੌਫ਼ ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਸਾਫ਼ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ? ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਗੁੱਸਾ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਕੀ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਆਈ ਠੇਸ ਹੈ?
ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋੜਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਛਾਣ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਕਤ ਚਾਹੀਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਿਲਾ ਅਕਸਰ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਹੱਦ ਪਾਰ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਬੋਲਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਠੇਸ ਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਰਾਂ ਨੂੰ "ਤਣਾਅ" ਕਹਿ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਵਾਰ ਓਹੀ ਖੁੰਢਾ ਹੱਲ ਚੁੱਕੋਗੇ ਤੇ ਹਰ ਵਾਰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਖੁੰਝਾਓਗੇ।
Todd Kashdan, Lisa Feldman Barrett ਤੇ Patrick McKnight ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਇਸ ਖੋਜ ਦੇ ਇੱਕ ਰੀਵਿਊ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਮਿਲੀ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਖਿੱਝ ਤੇ ਭਾਰੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚਲਾ ਫ਼ਰਕ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਨਾ ਕਿ ਸਭ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲਾਲ ਧੱਬਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਔਖੇ ਵੇਲੇ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਭਦੇ ਹਨ। ਸੱਚੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੇ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਰਦ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਰਾਹਾਂ ਵੱਲ ਘੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਜਿੰਨਾ ਖ਼ਾਸ ਨਾਂ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਓਨੇ ਹੀ ਵੱਧ ਰਸਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਜਜ਼ਬਾਤ ਨੂੰ ਪੈਨਾ ਕਰਨਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ
ਆਓ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰ ਕੇ ਦੇਖੀਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਓਨਾ ਸੌਖਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਮੰਨ ਲਓ ਕਿਸੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਓਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮਿਲ ਗਿਆ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪਹਿਲੀ ਸਮਝ ਹੁੰਦੀ ਹੈ "ਮੈਂ ਠੀਕ ਹਾਂ, ਬੱਸ ਅੱਜ ਮਨ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਰਿਹਾ।" ਇਹੀ ਧੁੰਦ ਹੈ। ਇਹ ਏਨੀ ਧੁੰਦਲੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅੰਦਰੇ-ਅੰਦਰ ਸੜਦੇ ਰਹੋ ਤੇ ਕੁਝ ਕੰਮ ਦਾ ਨਾ ਕਰੋ।
ਹੁਣ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਰ ਦਬਾਓ। *ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਹੈ ਕੀ?* ਪਹਿਲਾ ਸੱਚਾ ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਸਾੜਾ। ਠੀਕ ਹੈ, ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਚੁਭਦਾ ਹੈ, ਪਰ "ਮਨ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਰਿਹਾ" ਨਾਲੋਂ ਸੱਚਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਲ ਹੋਰ ਬੈਠੋ ਤੇ ਇਹ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੈ ਈਰਖਾ, ਓਹ ਹਿੱਸਾ ਜੋ ਓਹ ਚੀਜ਼ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕੁਝ ਚੁੱਪ ਤੇ ਵੱਧ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ: ਇਹ ਡਰ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਓਨੇ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਜਿੰਨਾ ਤੁਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਸੀ। ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਕੀਮਤ ਬਾਰੇ।
ਦੇਖੋ ਇਸ ਨਾਲ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਕਿੰਨਾ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਮਨ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਰਿਹਾ" ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਲਿਜਾਂਦਾ, ਸ਼ਾਇਦ ਬੱਸ ਗੁੱਸੇ ਭਰੀ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ। "ਮੈਨੂੰ ਸਾੜਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ" ਕਿਸੇ ਅਸਲ ਥਾਂ ਲਿਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮੈਨੇਜਰ ਤੋਂ ਸੱਚਾ ਫ਼ੀਡਬੈਕ ਮੰਗ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਓਹ ਕੰਮ ਯਾਦ ਕਰਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਿਸ 'ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮਾਣ ਹੈ। ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਈਰਖਾ ਨੂੰ ਆਮ ਗੱਲ ਸਮਝ ਕੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚਾਹੁਣਾ ਕੋਈ ਖ਼ਰਾਬੀ ਨਹੀਂ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਜਜ਼ਬਾਤ ਸਿਰਫ਼ ਮੋਢੇ ਹਿਲਾਉਣਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹੀ ਪੂਰਾ ਹੁਨਰ ਹੈ, ਛੋਟੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ। ਤੁਸੀਂ ਤੁਰੰਤ ਬਿਹਤਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਫ਼ ਦੇਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਫ਼ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਨਾਲ ਰਾਹ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਧੁੰਦਲੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਇਸ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਹੈ
ਇਹ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਲਈ ਗੱਦੀ ਤੇ ਵੀਹ ਮਿੰਟ ਚਾਹੀਦੇ ਹੋਣ। ਇਹ ਓਹ ਆਦਤ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕੰਮ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ ਚਲਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਕੁਝ ਰਾਹ:
- ਪਹਿਲਾਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਫੜੋ। ਜਜ਼ਬਾਤ ਲਗਭਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਬਦ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਿਖ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਿੱਚਿਆ ਜਬਾੜਾ। ਖ਼ਾਲੀ ਪੇਟ। ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਤਪਸ਼। ਕੱਸੇ ਮੋਢੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਵੇ, ਓਹੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਇੱਥੇ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਲੱਭੋ।
- ਖੁਰਦਰੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਪੈਨਾ ਕਰੋ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਹੀ ਸਹੀ ਸ਼ਬਦ ਮਿਲਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ। ਖੁੰਢੇ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। "ਮੈਨੂੰ ਬੁਰਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਬਾਓ: ਬੁਰਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ? ਉਦਾਸੀ ਵਾਲਾ? ਡਰ ਵਾਲਾ? ਸ਼ਰਮ ਵਾਲਾ? ਹਰ ਸਵਾਲ ਦਾਇਰਾ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੇ। ਤੁਸੀਂ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹੋ।
- ਲਿਖ ਲਓ ਜਾਂ ਉੱਚੀ ਬੋਲੋ। ਜਜ਼ਬਾਤ ਨੂੰ ਸਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਬੋਲੇ ਹੋਏ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਅਸਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਮੈਨੂੰ ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ" ਓਸੇ ਖ਼ਿਆਲ ਦੇ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਅਸਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਵੱਡਾ ਨਹੀਂ, ਛੋਟਾ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੋ। ਲੋਕ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਲੇਬਲ ਬਹੁਤ ਭਾਰੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਨੂੰ "ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪਾਗਲ" ਜਾਂ "ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ" ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਰੋਜ਼ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੌਲੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ: ਥੋੜ੍ਹਾ ਉਦਾਸ, ਹਲਕਾ ਖਿਝਿਆ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਇਕੱਲਾ, ਕੁਝ ਬੇਚੈਨ। ਇਹ ਵੀ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਛੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਨਾਂ ਦੇਣ ਨਾਲ ਉਹ ਅਕਸਰ ਵੱਡੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
- "ਮੈਂ ਹਾਂ" ਨਹੀਂ, "ਮੈਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ" ਕਹੋ। "ਮੈਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ" ਤੇ "ਮੈਂ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਹਾਂ" ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਫ਼ਰਕ ਹੈ। ਇੱਕ ਮੌਸਮ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਜਲਵਾਯੂ। ਜਜ਼ਬਾਤ ਨੂੰ ਓਸ ਚੀਜ਼ ਵਾਂਗ ਨਾਂ ਦੇਣਾ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਓਹ ਜੋ ਤੁਸੀਂ *ਹੋ*, ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੰਘਣ ਦੀ ਥਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸੱਚੀ ਗੱਲ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕਰੋ ਤੇ ਜਜ਼ਬਾਤ ਓਥੇ ਹੀ ਬੈਠਾ ਰਹੇ, ਹਿੱਲੇ ਨਾ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਨਾਕਾਮ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਨਾਂ ਦੇਣਾ ਕੋਈ ਡਿਲੀਟ ਬਟਨ ਨਹੀਂ। ਕਈ ਵਾਰ ਪੂਰਾ ਕੰਮ ਬੱਸ ਏਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਫ਼ ਕਹਿ ਸਕੋ, "ਮੈਂ ਉਦਾਸ ਹਾਂ, ਤੇ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ", ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਝੱਟ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦੀ ਕਾਹਲੀ ਦੇ। ਇਹ ਸਾਫ਼ ਦੇਖਣਾ ਹੀ ਜਿੱਤ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਦਾਸੀ ਕੁਝ ਦੇਰ ਰਹੇ।
ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ
ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਗੱਲ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੀ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਫ਼ਾਇਦਾ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦਿਖਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਿਨਾਂ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਬਹੁਤੇ ਝਗੜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਜਜ਼ਬਾਤ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ, ਉਹ ਪਾਸਿਓਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਤੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਉਣ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਭਾਂਡਿਆਂ ਬਾਰੇ ਤਿੱਖੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਜਦਕਿ ਅਸਲ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥੀ ਜਾਂ ਦੋਸਤ ਅਸਲ ਸੁਨੇਹੇ ਦੀ ਥਾਂ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹੁਣ ਦੋ ਲੋਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਨ ਪਰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਸਾਫ਼ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ।
ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਨਾਂ ਦੇਣਾ ਇਸ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। "ਮੈਂ ਬੋਝ ਹੇਠ ਦੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਦਸ ਮਿੰਟ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ" ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਓਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੁਝ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। "ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਠੇਸ ਲੱਗੀ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਤੂੰ ਓਸੇ ਮਤਲਬ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ" ਓਹ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੁੱਸ ਕੇ ਬੈਠਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਗੱਲ ਫੜਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਖੋਦਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਰਹੇ।
ਇਹ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਸਾਫ਼ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ ਪਰ ਦੱਸ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਤੇ ਸੁਧਾਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ। "ਤੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਟੁੱਟਿਆ ਜਿਹਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਠੀਕ ਸਮਝ ਰਿਹਾ ਹਾਂ?" ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਠੀਕ ਕਰੋ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਾਂ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ। Cleveland Clinic ਦੀ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸੇਧ ਇੱਕ ਜੁੜਵੀਂ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਹੈ: ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਜਜ਼ਬਾਤ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਇਹ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਉਦਾਸੀ ਜਾਂ ਡਰ ਨੂੰ ਨਾਮਨਜ਼ੂਰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਓਹਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਔਖ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਬੇਆਰਾਮ ਜਜ਼ਬਾਤ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਜਜ਼ਬਾਤ ਰਹਿਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਜ਼ਬਾਤ ਨੂੰ ਨਾਂ ਦੇਣਾ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਇਹ ਇੱਥੇ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਜਜ਼ਬਾਤ ਨੂੰ ਨਾਂ ਨਾ ਮਿਲੇ
ਕਈ ਵਾਰ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਬਦ ਲੱਭਣ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਤੇ ਖ਼ਾਲੀ ਹੱਥ ਮੁੜਦੇ ਹੋ। ਜਜ਼ਬਾਤ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਏਨੇ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹੋ ਕਿ ਭਾਸ਼ਾ ਹੀ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਓਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੋ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਬਾਰੀਕੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਏਨਾ ਟਿਕਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵੇ। ਸਾਹ ਹੌਲੀ ਕਰੋ। ਪੈਰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਟਿਕਾਓ। ਅੰਦਰ ਦੀ ਥਾਂ ਬਾਹਰ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਾਂ ਦਿਓ, ਕੁਰਸੀ, ਖਿੜਕੀ, ਸੜਕ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਘੰਟਾ ਇੱਕ ਪੌੜੀ ਹੇਠਾਂ ਨਾ ਆ ਜਾਵੇ। ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਨਾਂ ਦੇਣਾ ਓਦੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੀ ਲੜਾਈ-ਜਾਂ-ਭੱਜ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਵੋ। ਲੇਬਲ ਲਾਉਣ ਵੱਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਦੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੋਰ ਥਾਂ ਹੋਵੇ।
ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਤੱਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਬਣਤਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਵੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਕਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਦੇਣਾ ਲਗਭਗ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੇ ਆਪਣੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜਦਿਆਂ ਹੀ ਘਬਰਾਹਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੰਮ ਇਕੱਲਿਆਂ ਨਹੀਂ, ਕਿਸੇ ਸਿਖਲਾਈ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਰੋ।
ਇਹ ਹੁਨਰ ਹੈ, ਸੁਭਾਅ ਨਹੀਂ
ਹੌਸਲੇ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ। ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਸਿੱਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਅਜਿਹੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹੋਏ ਜਿੱਥੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਹੁਨਰ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖੀਦੀ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਗ਼ਲਤ ਬੋਲ ਕੇ ਤੇ ਫਿਰ ਸੁਧਰ ਕੇ। ਹਰ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਰੁਕ ਕੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ "ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ?", ਤੁਸੀਂ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਘੰਟੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੋਚਣ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚਲਾ ਰਾਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ।
ਲੱਗੇ ਰਹੋ ਤੇ ਧੁੰਦ ਘੱਟ ਆਉਣ ਲੱਗੇਗੀ। ਤੁਸੀਂ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਫੜਨ ਲੱਗੋਗੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਾਲੇ ਸੰਭਾਲਣ ਜੋਗੇ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਬੁਰੀ ਦੁਪਹਿਰ ਓਹ ਬੁਝਾਰਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹੋ, ਸਗੋਂ ਓਹ ਚੀਜ਼ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਜਿਸ ਜਜ਼ਬਾਤ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋ।
ਜੇ ਆਪਣੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਨਾਂ ਦੇਣਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਵੱਲ ਲਿਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੱਚਾ ਸ਼ਬਦ "ਬੇਆਸ" ਜਾਂ "ਸੁੰਨ" ਵਰਗਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਹਟਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਇਕੱਲੇ ਨਾ ਬੈਠੋ। ਇਹੀ ਓਹ ਪਲ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਡਾਕਟਰ, ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਜਾਂ ਕੋਈ ਸੰਕਟ ਹੈਲਪਲਾਈਨ। ਜਜ਼ਬਾਤ ਨੂੰ ਨਾਂ ਦੇਣਾ ਸੱਚਾ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੈ। ਕੁਝ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਲਈ ਹਿੰਮਤ ਵਾਲਾ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਹ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਵਿੱਚ ਸਾਥ ਦੇਣ ਦਿਓ।
ਸਰੋਤ
- UCLA Health, Putting Feelings Into Words Produces Therapeutic Effects in the Brain
- PubMed (Lieberman et al., 2007), Putting feelings into words: affect labeling disrupts amygdala activity in response to affective stimuli
- Cleveland Clinic, Emotions: How To Express What You Feel
- Kashdan, Barrett & McKnight (Current Directions in Psychological Science, 2015), Unpacking Emotion Differentiation