ਝਟਪਟ ਸੁਝਾਅ
- ਜਜ਼ਬੇ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਨਾਂ ਦਿਓ।
- ਸਾਹ ਛੱਡਣ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਰੱਖੋ।
- ਲਹਿਰ ਦੇ ਸਿਖਰ ਛੂਹ ਕੇ ਲੰਘ ਜਾਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੋ।
ਉਹ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਯਾਦ ਕਰੋ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਔਖਾ ਜਜ਼ਬਾ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰੋਂ ਲੰਘਿਆ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਗ਼ਮ। ਜਾਂ ਸ਼ਰਮ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਸਾੜਾ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਣ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਡਰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਨਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕੇ। ਅਗਲੇ ਸੱਠ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕੀਤਾ?
ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਰਾਹ ਲੱਭਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਫ਼ੋਨ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਫ੍ਰਿੱਜ ਖੋਲ੍ਹ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਕੋਈ ਪੈੱਗ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਲੜ ਪੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਦਰਾਜ਼ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਬਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਬੱਸ ਕਰ, ਅੱਗੇ ਵਧ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਬਣਤਰ ਹੀ ਦਰਦ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹਟਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਭੱਜਣ ਦੇ ਸੌ ਰਾਹ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਦਿੱਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਧੱਕਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਜਜ਼ਬਾ ਘੱਟ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਮੁੜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਹੋਰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਅਕਸਰ ਹੋਰ ਵੀ ਮਾੜੇ ਵੇਲੇ।
ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ, ਹੌਲੀ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਹੁਨਰ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਜਜ਼ਬੇ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨਾਲ ਘੁਲਣਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਏਨੀ ਦੇਰ ਬੈਠਦੇ ਹੋ ਕਿ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸੇ ਨੂੰ ਔਖੇ ਜਜ਼ਬਿਆਂ ਨਾਲ ਬੈਠਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਕੰਮ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ ਜੋ ਬੰਦਾ ਸਿੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਜ਼ਬੇ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤਕੜਾ ਕਿਉਂ ਕਰਦੀ ਹੈ
ਦਲਦਲ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਧਸ ਰਹੇ ਹੋਵੋ, ਪਹਿਲਾ ਸੁਭਾਅ ਹੱਥ ਪੈਰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੱਥ ਪੈਰ ਮਾਰਨਾ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਗੱਲ ਉਲਟੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਪਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉੱਪਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਸੰਘਰਸ਼ ਛੱਡ ਦੇਣਾ, ਆਪਣਾ ਭਾਰ ਫੈਲਾ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਟਿਕ ਜਾਣਾ। Acceptance and Commitment Therapy ਨਾਂ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਜ਼ਬੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹੋ, ਓਨਾ ਹੀ ਉਹ ਭਾਰੂ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਲੜਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਂ ਹੈ: ਅਨੁਭਵ ਤੋਂ ਬਚਾਅ, ਯਾਨੀ experiential avoidance। ਇਹ ਉਹ ਆਦਤ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੰਦਾ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਅਣਚਾਹਿਆ ਜਜ਼ਬਾ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਪਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਊਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬਣ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਲਟਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਵਾਰ ਬਚ ਕੇ ਲੰਘਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਬਕ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਇਹ ਜਜ਼ਬਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਝੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਸੋ ਹਰ ਵਾਰ ਉਹ ਜਜ਼ਬਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਰ ਡਰਾਉਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੋਰ ਸੁੰਗੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੁਆਲੇ ਗੋਲ ਗੋਲ ਸਜਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ।
ਇਸ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਰਾਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜਜ਼ਬਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹਾਲਾਤ ਉੱਤੇ ਮੋਹਰ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਆਸ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਉਸ ਸੱਚ ਨਾਲ ਜੰਗ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਜੋ ਇਸ ਪਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਜਜ਼ਬਾ ਇੱਥੇ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਨਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਮਾਰ ਕੇ।
ਜਜ਼ਬਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕੀ
ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਹੋ। ਜਜ਼ਬਾ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਆਰਜ਼ੀ ਘਟਨਾ ਹੈ, ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਅਤੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦਾ ਮੇਲ, ਅਤੇ ਹਰ ਘਟਨਾ ਵਾਂਗ ਇਸ ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਚਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਠਦਾ ਹੈ, ਸਿਖਰ ਛੂੰਹਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਮੱਠਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਠਾ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਬਚਾਅ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੇ ਦੇਖਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਹੀ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਤੇ ਉਹ ਸਬੂਤ ਖੁੰਝਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੇਠਾਂ ਆ ਜਾਣਾ ਸੀ।
ਅੰਦਰੋਂ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਤਿੱਖਾ ਜਜ਼ਬਾ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੇ ਅਲਾਰਮ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਵੱਜਣਾ ਹੈ। ਦਿਮਾਗ਼ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਬਣਤਰ, ਐਮਿਗਡਲਾ, ਖ਼ਤਰਾ ਭਾਂਪਦਿਆਂ ਹੀ ਚੱਲ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸਲੀ ਖ਼ਤਰਾ ਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਯਾਦ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਕਈ ਸਰਕਟ ਜਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅਲਾਰਮ ਉੱਚਾ ਵੱਜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਦਿਮਾਗ਼ ਦਾ ਸੋਚਣ ਤੇ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚੋਂ ਦਲੀਲਾਂ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਸਕਦੇ, ਨਾ ਹੜ੍ਹ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੀ ਸਹੀ, ਤਾਂ ਹੀ ਸ਼ਬਦ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੋ ਕੰਮ ਜਜ਼ਬੇ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਕਰਨ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੰਮ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਭੇਜਣ ਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਏਨੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕੋ, ਤੇ ਫਿਰ ਇਸ ਦੇ ਲੰਘ ਜਾਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਦਾ।
ਇਸ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਔਖਾ ਜਜ਼ਬਾ ਆ ਵੱਜੇ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਭੱਜਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਟਿਕਣਾ ਚਾਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਤਰਤੀਬ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹੌਲੀ ਚੱਲੋ। ਇਹ ਕੋਈ ਦੌੜ ਦੇ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਹਨ।
- ਰੁਕੋ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਕਿ ਕੁਝ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਪਲ ਨੂੰ ਫੜੋ। "ਹੁਣੇ ਕੁਝ ਬਦਲਿਆ ਹੈ।" ਸੁਚੇਤਤਾ ਦਾ ਉਹ ਅੱਧਾ ਸਕਿੰਟ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੋਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
- ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਟਿਕਾਓ। ਪੈਰ ਫ਼ਰਸ਼ ਉੱਤੇ, ਲੱਕ ਸਿੱਧਾ, ਮੋਢੇ ਢਿੱਲੇ। ਇੱਕ ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਲਓ ਅਤੇ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਸਾਹ ਨੂੰ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਾਹ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਰੱਖੋ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਨਰਵਸ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹੋ ਕਿ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲੰਘ ਗਈ ਹੈ।
- ਇਸ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਲੱਭੋ। ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਕਸਾਅ, ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਤਪਸ਼, ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਖੋਖਲਾਪਣ, ਜਬਾੜੇ ਦਾ ਭਿੜਨਾ। ਜਜ਼ਬੇ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਹਿਸਾਸ ਦੀ ਥਾਂ ਲੱਭਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਲਗਾਮ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਕਿਸੇ ਠੋਸ ਚੀਜ਼ ਵੱਲ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।
- ਇਸ ਨੂੰ ਨਾਂ ਦਿਓ, ਜਿੰਨਾ ਸਿੱਧਾ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਸਕੇ। ਸਿਰਫ਼ "ਮਾੜਾ" ਨਹੀਂ। ਕੀ ਇਹ ਉਦਾਸੀ ਹੈ ਜਾਂ ਇਕੱਲਾਪਣ? ਗ਼ੁੱਸਾ ਜਾਂ ਠੇਸ? ਚਿੰਤਾ, ਜਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਗ਼ਮ? ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋਣ ਅਤੇ ਧੋਖਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸੱਚੀ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਜਿੰਨਾ ਸਹੀ ਹੋਵੇ, ਓਨੀ ਹੀ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
- ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਦਿਓ। ਇਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ, ਹੱਲ ਕਰਨ ਜਾਂ ਭਜਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਸਾਹ ਲਓ। ਇਸ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿਓ, ਜਿਵੇਂ ਭਰੇ ਹੋਏ ਬੈਂਚ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਲਈ ਥਾਂ ਬਣਾਈਦੀ ਹੈ। ਨਾ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ, ਨਾ ਇਸ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਬੱਸ ਇਸ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ।
- ਇਸ ਨੂੰ ਚੱਲਦਾ ਦੇਖੋ। ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਕਿ ਅਹਿਸਾਸ ਉੱਠਦਾ ਹੈ, ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਇਦ ਹੌਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੌਲਾ ਹੋਣ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਲਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਬੱਸ ਇਹ ਦੇਖਣ ਲਈ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।
ਚੌਥਾ ਕਦਮ ਜਿੰਨਾ ਸਾਦਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਜ਼ਬੇ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕੰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਸਰ ਮਾਪਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। UCLA ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ Matthew Lieberman ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਜਜ਼ਬੇ ਉੱਤੇ ਲੇਬਲ ਲਾਉਣਾ, ਉਸ ਨਾਲ "ਗ਼ੁੱਸਾ" ਵਰਗਾ ਸ਼ਬਦ ਜੋੜਨਾ, ਐਮਿਗਡਲਾ ਦੀ ਹਲਚਲ ਘਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੇ ਸੋਚਣ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਚਾਲੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਬ੍ਰੇਕ ਲਾਉਣ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਇਸ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ "name it to tame it" ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਇਹੀ ਮਹਿਸੂਸ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਜਜ਼ਬਾ ਗ਼ਾਇਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਅਲਾਰਮ ਦੀ ਤਿੱਖ ਥੋੜ੍ਹੀ ਘਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਬੱਸ ਓਨੀ ਕੁ ਜਿੰਨੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ
ਕਾਗ਼ਜ਼ ਉੱਤੇ ਇਹ ਕਦਮ ਕਿਤਾਬੀ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਛੋਟਾ ਤੇ ਆਮ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੰਨ ਲਓ ਕਿਸੇ ਸਹਿਕਰਮੀ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਲੈ ਲਿਆ, ਤੇ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਬਾਅਦ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਉਹੀ ਗੱਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਵਾਬ ਲਿਖ ਰਹੇ ਹੋ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਸਨ। ਪੁਰਾਣੀ ਚਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦਿੰਦੇ ਰਹੋ, ਕੋਈ ਤਾਅਨੇ ਵਾਲਾ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜ ਦਿਓ, ਜਾਂ ਸਭ ਅੰਦਰ ਦਬਾ ਕੇ ਸਾਰੀ ਦੁਪਹਿਰ ਸੜਦੇ ਰਹੋ।
ਦੂਜੀ ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕੁ ਮਿੰਟ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਤਣੇ ਹੋਏ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਪਿੱਛੇ ਟੇਕ ਲਾਉਂਦੇ ਹੋ ਤੇ ਪੈਰ ਸਿੱਧੇ ਫ਼ਰਸ਼ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹੋ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੌਲੀ ਜਿਹਾ ਸਾਹ ਬਾਹਰ ਛੱਡਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਅੰਦਰ ਝਾਤੀ ਮਾਰਦੇ ਹੋ ਤੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਕੱਸੀ, ਤਪਦੀ ਪੱਟੀ ਲੱਭਦੀ ਹੈ ਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸਰਸਰਾਹਟ ਜੋ ਕਿਤੇ ਨਿਕਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਬਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ "ਗ਼ੁੱਸਾ", ਪਰ ਗਹੁ ਨਾਲ ਦੇਖੋ ਤਾਂ ਇਹ ਵੱਧ "ਠੇਸ" ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਾਗਾ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ "ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਕਦਰ ਨਹੀਂ"। ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੈਠਣ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਨਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਅਮਲ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਨਾ ਬਹਿਸ ਕਰ ਕੇ ਭਜਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਬੱਸ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ਤੇ ਛਾਤੀ ਦੀ ਪੱਟੀ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਦੀ ਪੱਟੀ ਰਹਿਣ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਇੱਕ ਦੋ ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਤਪਸ਼ ਇੱਕ ਪੌੜੀ ਹੇਠਾਂ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖਿਝ ਹਾਲੇ ਵੀ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੁਸੀਂ ਤੈਅ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਜੋ ਲਹਿਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਈਮੇਲ ਭੇਜਣ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਬਿਹਤਰ ਥਾਂ ਹੈ।
ਬੱਸ ਇਹੀ ਸਾਰਾ ਹੁਨਰ ਹੈ। ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਦਾ ਕੈਂਪ ਨਹੀਂ। ਦੋ ਕੁ ਮਿੰਟ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਾ ਜਦ ਤੱਕ ਜਜ਼ਬਾ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ ਲਵੇ।
ਜਜ਼ਬਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ
ਇੱਕ ਚੁੱਪ ਜਿਹਾ ਜਾਲ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਜਜ਼ਬਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਵਾਂਗ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਗ਼ੁੱਸਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਪਲਟ ਕੇ ਵਾਰ ਕਰ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਰਨਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ। ਡਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਭੱਜ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਸ਼ਰਮ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਲੁਕ ਜਾ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਕਈ ਦਿਨ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਜਜ਼ਬਾ ਅਤੇ ਉਹ ਕੰਮ ਜਿਸ ਵੱਲ ਉਹ ਧੱਕਦਾ ਹੈ, ਦੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਜਜ਼ਬੇ ਦਾ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਬੈਠਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਵਿਹਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। "ਇਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ" ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ "ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ"। ਗ਼ੁੱਸਾ ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਲੰਘੀ ਹੋਈ ਹੱਦ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਿੰਤਾ ਅਕਸਰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਚੀਜ਼ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਉਹ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ। ਗ਼ਮ ਓਨਾ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਪਿਆਰ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹੀਏ ਤਾਂ ਔਖੇ ਜਜ਼ਬੇ ਵੀ ਕੰਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ ਬਿਨਾਂ ਉਸ ਧੱਕੇ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਚੜ੍ਹੇ। ਤੁਸੀਂ ਗ਼ੁੱਸੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਜ਼ੋਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਵਾਕ ਚੁਣ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜਜ਼ਬਾ ਸੱਚਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਾਗਡੋਰ ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇ
ਜਜ਼ਬਿਆਂ ਨਾਲ ਬੈਠਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਜਜ਼ਬਾ ਲੱਭਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਲੱਭਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਸੁੰਨ, ਸਪਾਟ, ਕੰਧ ਪਿੱਛੇ ਬੰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਉਹ ਸੁੰਨਪਣ ਅਕਸਰ ਜਜ਼ਬੇ ਦੀ ਗ਼ੈਰ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਹ ਢੱਕਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਜਜ਼ਬੇ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦੱਬ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉੱਥੇ ਹੋ ਤਾਂ ਨਰਮੀ ਵਰਤੋ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜਜ਼ਬੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਕਰੋ, ਬੱਸ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਕਿ ਕਿੱਥੇ ਕਸਾਅ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿੱਥੇ ਥਕਾਵਟ, ਤੇ ਜਜ਼ਬੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦਿਓ। ਸਭ ਕੁਝ ਅੱਜ ਹੀ ਆਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ।
ਉਲਟੀ ਦਿੱਕਤ ਵੀ ਸੱਚੀ ਹੈ। ਕਦੇ ਲਹਿਰ ਏਨੀ ਵੱਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨਾਲ ਟਿਕਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਤਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਡੁੱਬਣਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਜਜ਼ਬਾ ਏਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨਾਲ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਨਹੀਂ। ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਉਲਟਾ ਕਰੋ। ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਮਾਰੋ, ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੋ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕਰੋ, ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਹਿਲਾਓ। ਜਜ਼ਬੇ ਨੂੰ ਲੰਘਾ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਜਜ਼ਬੇ ਹੇਠ ਦੱਬ ਜਾਣਾ ਵੱਖਰੇ ਹਾਲਾਤ ਹਨ, ਤੇ ਚੰਗੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਪਛਾਣਨਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਹੋਰ ਜ਼ਮੀਨ ਲੈ ਕੇ, ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਕੋਈ ਸਦਮਾ ਚੁੱਕੀ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਗੱਲ: ਜਜ਼ਬੇ ਵੱਲ ਮੁੜਨ ਨਾਲ ਕਦੇ ਕਦੇ ਸੋਚ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉੱਪਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਗ਼ਲਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਸੇ ਸਿਖਲਾਈ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹਿ ਕੇ ਕਰਨਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲ ਸਕੇ ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਨਰਵਸ ਸਿਸਟਮ ਝੱਲ ਸਕੇ।
ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਕੀ ਬਦਲਦਾ ਹੈ
ਫ਼ਾਇਦਾ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਔਖੇ ਜਜ਼ਬੇ ਆਉਣੇ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਫ਼ਾਇਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਏਨਾ ਡਰਨਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਉਦਾਸੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵਾਰ ਬੈਠ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੰਘਦਿਆਂ ਦੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਦਾਸੀ ਦਾ ਤੁਹਾਡਾ ਪੂਰਾ ਹਫ਼ਤਾ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਜ਼ੋਰ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਉੱਠਣ ਤੇ ਸਿਖਰ ਛੂਹਣ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ ਬਿਨਾਂ ਭੱਜੇ, ਤਾਂ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਵੱਧ ਭਰੋਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਜ਼ਬੇ ਛੋਟੇ ਇਸ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੇ ਹੋ ਗਏ ਹੋ।
ਇਹ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਵੀ ਵਾਪਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਚਾਅ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਚੁਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡਾ ਦਾਇਰਾ। ਜਿਹੜਾ ਬੰਦਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਜਜ਼ਬਿਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅੜਿਆ ਨਹੀਂ ਖੜ੍ਹਾ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਜਜ਼ਬਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖ਼ੁਸ਼ੀ, ਨਰਮਾਈ, ਹੈਰਾਨੀ, ਇਹ ਸਭ ਉਸੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਦਰਦ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਬੰਦ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਗ਼ਮ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਖੋਲ੍ਹੋ, ਤੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵੀ ਵੱਧ ਮਿਲਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਮਦਦ ਕਦੋਂ ਲੈਣੀ ਹੈ
ਜਜ਼ਬਿਆਂ ਨਾਲ ਬੈਠਣਾ ਇੱਕ ਹੁਨਰ ਹੈ, ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ ਪਿਆ ਹੈ ਤੇ ਉੱਠ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹੋਰ ਵੱਧ ਹਿੱਸੇ ਛੱਡਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਜੇ ਜਜ਼ਬੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਨ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਨੀਂਦ ਖੋਹ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੇ ਇਕੱਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠਣਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹੀ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਮਾਹਰ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਚੰਗਾ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਕੋਈ ਆਖ਼ਰੀ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਉਸੇ ਕਦਮ ਦਾ ਅਗਲਾ, ਵੱਡਾ ਰੂਪ ਹਨ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹੋ: ਔਖੇ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਨ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਵੱਲ ਮੁੜਨਾ, ਇਸ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਾਥ ਨਾਲ। ਮਦਦ ਮੰਗਣਾ ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਝੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕੇ। ਇਹ ਝੱਲਣ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਕੜੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਸਰੋਤ
- University of Rochester Medical Center, Behavioral Health Partners, Emotions and Quicksand: Lessons from Acceptance and Commitment Therapy
- UCLA Health, Putting Feelings Into Words Produces Therapeutic Effects in the Brain
- Harvard Health Publishing, Self-regulation for adults: Strategies for getting a handle on emotions and behavior
- Harvard Health Publishing, Dropping anchor on big emotions